Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Góp ý về dự thảo, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao đề xuất bãi bỏ 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cho rằng đây là bước cải cách mạnh mẽ, góp phần cắt giảm điều kiện kinh doanh và tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng vẫn còn một số ngành, nghề cần tiếp tục được rà soát để xem xét đưa ra khỏi Danh mục.
Đối với hoạt động xuất khẩu gạo, VCCI cho biết mặc dù gạo là mặt hàng liên quan đến an ninh lương thực quốc gia, nhưng pháp luật hiện hành đã có các quy định để bảo đảm mục tiêu này, như yêu cầu về dự trữ lưu thông và cân đối nguồn cung xuất khẩu theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP. Do đó, việc tiếp tục duy trì điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp xuất khẩu gạo là chưa thực sự cần thiết.
Theo VCCI, các điều kiện hiện hành như yêu cầu doanh nghiệp phải có kho chuyên dùng, cơ sở xay xát hoặc chế biến chủ yếu phản ánh năng lực hoạt động của doanh nghiệp, không trực tiếp phục vụ các mục tiêu quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh hay lợi ích công cộng theo Luật Đầu tư.
Nếu mục tiêu là bảo đảm chất lượng gạo xuất khẩu thì nên quản lý thông qua hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và kiểm soát từ khâu sản xuất thay vì áp đặt điều kiện đối với thương nhân xuất khẩu. Vì vậy, VCCI đề nghị đưa hoạt động xuất khẩu gạo ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Đối với hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam, VCCI cho rằng ngành nghề này đã được điều chỉnh trong Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Vì vậy, việc tiếp tục đưa vào Phụ lục IV của Luật Đầu tư là chưa hợp lý và dễ dẫn đến chồng chéo.
Theo VCCI, việc loại bỏ ngành nghề này khỏi Phụ lục IV không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư nước ngoài không còn phải đáp ứng điều kiện kinh doanh. Các nhà đầu tư vẫn phải tuân thủ quy định về điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư, Nghị định hướng dẫn và các quy định chuyên ngành. Do đó, VCCI đề nghị bỏ ngành nghề này khỏi Phụ lục IV để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đối với hoạt động nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm, sửa chữa và bảo dưỡng tàu bay không người lái (UAV) cùng các thiết bị liên quan, VCCI cho rằng các nguy cơ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh hay an toàn hàng không chủ yếu phát sinh từ quá trình sử dụng UAV chứ không phải từ hoạt động nghiên cứu, sản xuất hoặc kinh doanh.
VCCI cho biết UAV hiện được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp, giao thông, điện ảnh, giám sát môi trường, cứu hộ và nhiều lĩnh vực dân sự khác. Việc phát triển ngành công nghiệp UAV trong nước không chỉ tạo động lực cho đổi mới sáng tạo mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ.
Theo VCCI, nếu ngay từ giai đoạn nghiên cứu, chế tạo đã yêu cầu phải đáp ứng điều kiện kinh doanh hoặc có giấy phép sẽ làm gia tăng rào cản gia nhập thị trường, hạn chế các cá nhân, doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ mới. Vì vậy, VCCI đề nghị cân nhắc đưa ngành nghề này ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
