Vĩnh biệt người phụ nữ kéo cờ Tổ quốc trong Lễ Tuyên ngôn Độc lập năm 1945

(CLO) GS Lê Thi - người con gái Hà thành năm xưa vinh dự được giao kéo lá cờ Tổ quốc ngày Lễ Tuyên ngôn Độc lập năm 1945- đã vĩnh biệt cõi tạm đúng vào những ngày tháng Tám lịch sử, hướng tới kỷ niệm 70 năm nền độc lập dân tộc.
GS Lê Thi

GS Lê Thi

Khó có thể kể hết số lần GS Lê Thi xuất hiện trên truyền thông với những hồi ức về ngày Lễ độc lập đầu tiên cách đây 75 khi bà vinh dự được trực tiếp được tham gia, góp mặt.

Thời điểm đó, GS Lê Thi- tên thật là Dương Thị Thoa- còn là cô sinh viên trường Đồng Khánh (nay là trường Trưng Vương, Hà Nội).

Là con gái cưng của nhà giáo nổi tiếng, hiệu trưởng trường Bưởi, liệt sĩ Dương Quảng Hàm, cô nữ sinh Lê Thi sớm giác ngộ cách mạng. Công việc của bà là cùng đội phụ nữ cứu quốc đi tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ cách mạng.

Khi cách ngày 2/9/1945 khoảng hơn 1 tuần, tôi nhận được lệnh của cấp trên đi vận động tất cả phụ nữ Hàng Bông tập hát Quốc ca, đi đều bước, chọn quần áo, trang phục mặc chỉnh tề, nghiêm trang để chờ đến ngày trọng đại"- bà Lê Thi nhớ lại về những ngày tháng Tám lịch sử.

Sáng 2/9/1945, Lê Thi đến từng gia đình vận động người dân tham gia cuộc mít tinh vào buổi chiều. Đúng 14h, bà dẫn đầu đoàn phụ nữ cứu quốc tiến về quảng trường Ba Đình.

Phụ nữ chúng tôi hôm đó, ăn vận áo dài trắng, quần trắng, riêng tôi cầm trên tay một cây gậy bằng gỗ, trên đường đi vào quảng trường vừa đi vừa hô 1,2...1,2... đi đều bước”- bà Lê Thi kể. 

Khoảng 13h30 ngày 2.9.1945, hàng vạn đồng bào đã sẵn sàng chờ đến giờ phút Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập. Chúng tôi đang đứng hồi hộp chờ đợi cuộc mít tinh sắp bắt đầu, bỗng nhiên một đại diện Ban tổ chức đến chỗ đoàn phụ nữ chúng tôi yêu cầu cử một đại diện lên kéo cờ. Có lẽ đó là sự ngẫu nhiên vì khi đó tôi đứng ở hàng đầu. Tôi rất lo vì đây là sự kiện trọng đại, tôi lại chưa được chuẩn bị gì. Nếu có bất cứ sai sót nào dễ ảnh hưởng đến buổi lễ. May là tôi thuộc bài Tiến quân ca nên kéo cờ lên đến đỉnh là vừa hết nhạc. Lúc đấy, tôi mới dám thở phào nhẹ nhõm"- bà Lê Thi sau này nhớ lại về giờ phút lịch sử. 

Trong lúc bước lên lễ đài, cô nữ sinh Lê Thi gặp một người chị đứng ngay ngắn một góc. Cô mở lời: "Chị với em lên lễ đài, chị nâng cờ, em kéo". Người phụ nữ kéo cờ ấy, phải đến 20 năm sau, giáo sư LêThi mới biết đó là bà Đàm Thị Loan, người dân tộc Tày, vợ Đại tướng Hoàng Văn Thái.

Vào đúng ngày lịch sử ấy, nhiều năm sau, ngày 2/9/1997, 2 người phụ nữ ấy đã có cơ hội gặp nhau lần nữa và chụp chung với nhau bức hình tại Quảng trường Ba Đình. 

Cũng chính trong buổi lễ tại Quảng trường Ba Đình ngày ấy, lần đầu tiên bà Thi được nhìn thấy Bác Hồ. “Lúc nhìn thấy Bác Hồ, tôi nghĩ sao Bác ăn mặc giản dị thế, Bác mặc bộ kaki trắng, đi đôi dép cao su. Bác khác hẳn với tưởng tượng của tôi"- bà Thi nhớ lại. Với bà, thời khắc ấy, bà mãi mãi khắc ghi trong cuộc đời. 

Bà Lê Thi (trái) và bà Đàm Thị Loan năm 1987

Bà Lê Thi (trái) và bà Đàm Thị Loan năm 1987

Sau ngày độc lập, bà Lê Thi hăng hái tham gia các phong trào cách mạng, bà được bầu làm Bí thư Hội Phụ nữ cứu quốc khu Hoàn Kiếm, làm Phó Bí thư Hội Phụ nữ cứu quốc tỉnh Vĩnh Phúc...

Năm 1956, bà Lê Thi được cử đi học lớp lý luận cao cấp đầu tiên của trường Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh). Bà được phong giáo sư triết học, sau đó làm Viện trưởng Viện Triết học Việt Nam. Khi về hưu, bà cùng một số người sáng lập trung tâm nghiên cứu phụ nữ và gia đình, sau này chuyển thành Viện Gia đình và Giới.

PV 

Xem thêm

Khương Đình quyết liệt xử lý nhà “siêu mỏng, siêu méo”, kiến tạo diện mạo mới cho tuyến Vành đai 2,5

Khương Đình quyết liệt xử lý nhà “siêu mỏng, siêu méo”, kiến tạo diện mạo mới cho tuyến Vành đai 2,5

(CLO) Không chỉ dừng lại ở việc xử lý các công trình “siêu mỏng, siêu méo” phát sinh sau giải phóng mặt bằng, phường Khương Đình đang triển khai một cách tiếp cận toàn diện hơn: chỉnh trang không gian đô thị, hoàn thiện hành lang pháp lý quản lý xây dựng và xây dựng diện mạo kiến trúc đồng bộ cho tuyến đường Vành đai 2,5, đoạn Nguyễn Trãi – Đầm Hồng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tập trung xử lý dứt điểm các vụ án, vụ việc nghiêm trọng, phức tạp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tập trung xử lý dứt điểm các vụ án, vụ việc nghiêm trọng, phức tạp

Sáng 18/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) đã họp Phiên thứ 30 để thảo luận, cho ý kiến về kết quả thực hiện Chương trình công tác 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 cùng một số nội dung quan trọng khác.

Ninh Bình: Thống nhất các nội dung trình tại Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026

Ninh Bình: Thống nhất các nội dung trình tại Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026

(CLO) Ngày 18/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình tổ chức hội nghị thảo luận, cho ý kiến đối với các nội dung trình tại Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XVI, nhiệm kỳ 2026-2031 và một số nội dung thuộc thẩm quyền. Ông Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo 'gỡ vướng' về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo 'gỡ vướng' về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

(CLO) Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính nghiên cứu kỹ vướng mắc phát sinh thực tế để sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy định về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp xuất cảnh tại Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, đảm bảo đúng quy định pháp luật và phù hợp thực tiễn triển khai thực hiện, hỗ trợ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ pháp luật.

Khai mạc phiên trọng thể Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV

Khai mạc phiên trọng thể Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV

(CLO) Sáng 18/6, diễn ra lễ khai mạc Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tới dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Bùi Thị Minh Hoài.

Chỉ đầu tư nâng cấp cao tốc khi xác định rõ hiệu quả và khả năng thu hồi vốn

Chỉ đầu tư nâng cấp cao tốc khi xác định rõ hiệu quả và khả năng thu hồi vốn

(CLO) Về đầu tư nâng cấp hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc lưu ý trong quá trình nghiên cứu cần tính toán, đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, hạch toán kinh tế xã hội, chỉ đầu tư khi dự án có hiệu quả cụ thể và phải xác định được khả năng thu hồi vốn.

Kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

(CLO) Về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó có tổng mức đầu tư, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát kỹ lưỡng đơn giá, định mức, chi phí; làm rõ chi phí tăng do điều chỉnh khối lượng, tăng do thay đổi định mức, đơn giá… bảo đảm tính đúng, tính đủ, phù hợp với quy định và điều kiện của Việt Nam; kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư…

Cỡ chữ bài viết: