WHO cho biết việc chuyển tiền nhanh chóng vào Công cụ Đẩy nhanh Tiếp cận Covid (ACT-A) của tổ chức này có thể giúp Covid-19 không còn là một trường hợp khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu trong năm nay.
Chương trình Covax nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận công bằng đối với việc tiêm vắc xin Covid-19. Ảnh: AFP
Chương trình ACT-A do WHO điều hành nhằm phát triển, sản xuất, mua sắm và phân phối các công cụ để đối phó với đại dịch: cụ thể là vắc xin, xét nghiệm, phương pháp điều trị và thiết bị bảo vệ cá nhân.
ACT-A là nơi khai sinh ra cơ chế COVAX, được thiết kế để đảm bảo các nước nghèo hơn có thể tiếp cận với vắc xin. Tính đến giữa tháng Một vừa qua, COVAX đã cung cấp một tỷ liều vắc xin trên toàn thế giới.
ACT-A cần 23,4 tỷ USD cho chương trình của mình trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2021 đến tháng 9 năm 2022, nhưng cho đến nay mới chỉ huy động được 800 triệu USD.
Do đó, ACT-A muốn các quốc gia giàu trả trước 16 tỷ USD "để thu hẹp khoảng cách tài chính trước mắt", phần còn lại do các quốc gia có thu nhập trung bình tự tài trợ.
Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết sự lây lan nhanh chóng của biến thể Omicron khiến việc đảm bảo các xét nghiệm, phương pháp điều trị và vắc xin được phân phối công bằng càng trở nên cấp thiết hơn.
"Khoa học đã cho chúng ta các công cụ để chống lại Covid-19. Nếu chúng được chia sẻ trên toàn cầu trong sự đoàn kết, chúng ta có thể chấm dứt Covid-19 như một trường hợp khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu trong năm nay", ông Tedros nói.
Chỉ 0,4% trong số 4,7 tỷ lượt xét nghiệm Covid-19 được thực hiện trên toàn cầu trong thời kỳ đại dịch là ở các nước có thu nhập thấp. Ngoài ra, chỉ 10% người dân ở các quốc gia này được tiêm ít nhất một liều vắc xin.
WHO cho biết sự bất bình đẳng quá lớn không chỉ gây thiệt hại về sinh mạng và làm tổn thương các nền kinh tế, mà còn có nguy cơ làm xuất hiện các biến thể mới, nguy hiểm hơn và có thể cướp đi hiệu quả của các giải pháp hiện tại.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong buổi phát động chiến dịch rằng việc khắc phục đại dịch là điều trong tầm tay trong năm nay, "nhưng chúng ta cần phải hành động ngay bây giờ".
Ông nói: “Nếu chúng ta muốn đảm bảo tiêm chủng cho tất cả mọi người để chấm dứt đại dịch này, thì trước tiên chúng ta phải đưa sự công bằng vào hệ thống. Sự bất bình đẳng về vắc xin là thất bại đạo đức lớn nhất của thời đại chúng ta".
ACT-A đã đưa ra một mô hình tài chính "chia sẻ công bằng" mới về số tiền mà mỗi quốc gia giàu có trên thế giới nên đóng góp, dựa trên quy mô nền kinh tế của họ và những gì họ sẽ thu được từ sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu. Theo đó, Mỹ sẽ phải đóng góp nhiều nhất, ở mức 6 tỷ USD.
Bùi Huy (theo AFP)
