Phát biểu tại Phiên 2, ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết: Những năm qua, Việt Nam đã ghi nhận bước tiến vượt bậc trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, các nền tảng số và mô hình kinh tế chia sẻ đã mở ra những ngành nghề hoàn toàn mới như livestream, streamer, KOL, KOC, gamer, freelancer…, với quy mô thị trường vượt xa nhiều ngành truyền thống.
Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), năm 2024 Việt Nam xếp hạng 44/133, tăng 2 bậc so với năm 2023. Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp xếp thứ 55 toàn cầu, với các trung tâm khởi nghiệp lớn: TP Hồ Chí Minh lần đầu lọt top 5 Đông Nam Á, Hà Nội và Đà Nẵng tăng mạnh trên bảng xếp hạng thế giới. Hiện cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có các kỳ lân như MoMo, Sky Mavis, cùng nhiều doanh nghiệp được định giá trên 100 triệu USD, tập trung ở các lĩnh vực thế mạnh: Fintech, edtech, thương mại điện tử và blockchain.
Tuy vậy, để trở thành quốc gia khởi nghiệp sáng tạo, Việt Nam vẫn còn không ít thách thức: Số lượng doanh nhân còn thấp so với quy mô dân số, kỳ lân công nghệ còn ít, khả năng vươn ra quốc tế còn yếu; vốn đầu tư mạo hiểm có xu hướng giảm, trong nước lại chưa mạnh; văn hóa đổi mới sáng tạo chưa thấm sâu trong xã hội, tinh thần dám thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và học hỏi từ thất bại vẫn chưa phổ biến. Hoạt động khởi nghiệp còn phân tán, thiếu định hướng hệ thống, chưa phát huy hiệu quả tiềm năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Trước bối cảnh đó, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm, như: Đổi mới tư duy và lan tỏa văn hóa khởi nghiệp sáng tạo toàn dân; phát triển hạ tầng và hệ sinh thái hỗ trợ dựa trên công nghệ số; hoàn thiện pháp lý cho mô hình, sản phẩm, dịch vụ mới; nuôi dưỡng ý tưởng sáng tạo và doanh nghiệp khởi nghiệp; phát triển thị trường vốn và đầu tư mạo hiểm; ươm tạo, tăng tốc để tạo đột phá trong các ngành trụ cột của nền kinh tế. Một số đột phá được nhấn mạnh như: Chọn một số trường đại học, viện nghiên cứu mạnh để xây dựng vườn ươm công nghệ sâu; đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp nền tảng trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, thương mại điện tử, công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế lưỡng dụng.
Đồng hành cùng khát vọng đó, cộng đồng quốc tế đã bày tỏ cam kết hợp tác mạnh mẽ. Ông Darren Ong - Giám đốc Bộ phận Chính sách Công, Mảng Dịch vụ số và Bán lẻ toàn cầu, Tập đoàn Amazon cho rằng, thương mại điện tử, điện toán đám mây và dịch vụ số sẽ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa và startup mở rộng thị trường toàn cầu với chi phí thấp. Ông Darren Ong khuyến nghị Việt Nam tập trung phát triển hạ tầng số an toàn, hoàn thiện pháp lý cho kinh tế số, đào tạo kỹ năng số và nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy hợp tác công - tư để kiến tạo một hệ sinh thái đổi mới toàn diện.
Ông Darren Ong phát biểu tại diễn đàn.
Cùng quan điểm, ông James Tan - Nhà sáng lập, Đối tác điều hành Quỹ đầu tư mạo hiểm Quest Ventures chia sẻ năm trụ cột của hệ sinh thái khởi nghiệp gồm: Chính phủ, tập đoàn, đại học, vốn mạo hiểm và startup. Ông James Tan đề xuất Việt Nam thành lập Hội đồng tư vấn quốc tế, xây dựng hiệp hội khởi nghiệp địa phương, phát triển quỹ đầu tư theo ngành với sự đồng tài trợ của Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu tại các trường đại học để hình thành startup từ tri thức bản địa. Theo ông, các lĩnh vực tiềm năng trong thập kỷ tới là AI, phần mềm và y tế số.
Ông James Tan khẳng định, Quest Ventures tiếp tục kết nối startup trong nước với thị trường quốc tế.
Ông James Tan cho biết: Quỹ đầu tư mạo hiểm Quest Ventures một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu châu Á đã có nhiều hoạt động hợp tác tại Việt Nam và cam kết sẽ tiếp tục kết nối startup của Việt Nam với thị trường quốc tế.
Diễn đàn đã khẳng định: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực, mà chính là con đường ngắn nhất để Việt Nam vươn lên mạnh mẽ. Trên nền tảng là 4 Nghị quyết đột phá 'Bộ tứ trụ cột', với với hai trụ cột về tinh thần, văn hoá đổi mới sáng tạo lan tỏa toàn dân và KH&CN, ĐMST, CĐS làm trụ cột, Việt Nam đang kiên định hướng tới năm 2030 đứng thứ 40 Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, thứ 45 thế giới về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, có 10.000 startup và thu hút 3 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm. Phấn đấu đến năm 2045 "cứ 10 người dân có một người khởi nghiệp, 20 người dân có một doanh nghiệp, và 5000 người dân có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo", góp phần hiện thực hóa mục tiêu Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc. Trung tâm Truyền thông khoa học và công nghệ
