Đối với những người sử dụng xe lâu năm, việc nghe thấy nhiều âm thanh lạ từ động cơ không phải chuyện hiếm. Tuy nhiên, có một loại tiếng động đặc biệt cần hết sức lưu ý: tiếng gõ lớn, rõ rệt phát ra từ khoang máy, báo hiệu hiện tượng “xoay bạc biên” (spun rod bearing) - một lỗi nghiêm trọng có thể khiến chủ xe phải chi trả số tiền sửa chữa lên tới hàng chục triệu đồng.
Về lý thuyết, bạc biên chỉ là một chi tiết nhỏ, giá thay thế có thể chỉ vài trăm nghìn đồng. Nhưng khi bạc biên bị xoay, việc khắc phục không đơn giản.
Chi tiết này nằm sâu trong động cơ, và nếu đã hư hỏng, thường kéo theo nhiều bộ phận khác bị ảnh hưởng. Khi bạc biên xoay, nó có thể kẹt vào cổ trục khuỷu, gây ma sát lớn, sinh nhiệt và làm hỏng bề mặt kim loại.
Tệ hơn, các mảnh vụn kim loại có thể phát tán trong động cơ, dẫn đến hư hỏng hàng loạt. Trong nhiều trường hợp, việc tháo rã và đại tu động cơ là bắt buộc, chi phí có thể lên tới hàng chục triệu đồng, thậm chí phải thay cả máy.
Nguyên nhân chính của hiện tượng này là thiếu dầu bôi trơn. Dầu động cơ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giảm ma sát và làm mát các chi tiết chuyển động, đặc biệt là trục khuỷu - bộ phận chịu tải lớn khi chuyển đổi lực từ piston thành chuyển động quay.
Khi mức dầu thấp hoặc dầu kém chất lượng, ma sát giữa bạc biên và cổ trục tăng cao, khiến bạc biên nóng lên, biến dạng và mất chốt giữ. Khi đó, bạc biên sẽ xoay tự do, tạo ra tiếng gõ đặc trưng mà người lái có thể nghe thấy.
Nếu phát hiện tiếng gõ lớn từ động cơ, chủ xe cần đưa xe đến gara uy tín ngay lập tức để kiểm tra, tránh để tình trạng nghiêm trọng hơn dẫn đến hỏng toàn bộ động cơ. Trong một số trường hợp, động cơ vẫn có thể cứu được nếu xử lý sớm, nhưng chi phí chắc chắn không rẻ.
Cách phòng tránh đơn giản nhất là kiểm tra dầu động cơ định kỳ, đặc biệt với xe đã sử dụng lâu năm vì các mẫu xe cũ thường tiêu hao dầu nhanh hơn. Đồng thời, cần đảm bảo dùng đúng loại dầu theo khuyến cáo của nhà sản xuất để duy trì khả năng bôi trơn tối ưu.
