Căng thẳng bắt đầu khi lực lượng chức năng Guatemala tiến hành khôi phục trật tự tại nhà tù Renovacion 1, gần thị trấn Escuintla ở miền nam đất nước. Đây là một trong ba nhà tù xảy ra tình trạng phạm nhân nổi loạn và bắt giữ con tin từ 17/1 trước đó, nhằm yêu cầu các đặc quyền cho thủ lĩnh của chúng.
Trong chiến dịch này, cảnh sát đã khống chế thành công Aldo Duppie, biệt danh là "El Lobo" (Chó sói), kẻ được xác định là thủ lĩnh đứng đầu băng đảng Barrio 18. Hình ảnh từ hiện trường cho thấy tên trùm này bị áp giải khỏi nhà tù với vết thương ở vai. El Lobo hiện đang thụ các bản án tù với tổng thời hạn lên đến khoảng 2.000 năm.
Ngay sau vụ bắt giữ, các cuộc tấn công đồng loạt nhằm vào cảnh sát đã nổ ra tại thủ đô Guatemala City và các vùng phụ cận. Bộ trưởng Nội vụ nước này Marco Antonio Villeda cho biết tính đến Chủ nhật, đã có ít nhất 7 cảnh sát thiệt mạng và 10 người khác bị thương trong các vụ tấn công; phía băng đảng có một thành viên tử vong.
Trước tình hình hỗn loạn, Chính phủ Guatemala khẳng định sẽ không thương lượng với tội phạm. Bộ trưởng Villeda tuyên bố:"Tôi không thực hiện các thỏa hiệp với băng đảng. Tôi hoàn toàn cam kết duy trì thượng tôn pháp luật". Ông cho biết thêm:"Chúng tôi đã thảo luận với Tổng thống Bernardo Arévalo, và các chiến dịch phối hợp với quân đội sẽ được triển khai để đảm bảo an ninh cho các trung tâm đô thị và bảo vệ an toàn công cộng".
Để đối phó với nguy cơ băng đảng tấn công thường dân, Giám đốc Cảnh sát Dân sự Quốc gia David Boteo đã đưa ra lời khuyên người dân nên ở trong nhà. Tại thủ đô Guatemala City, các hoạt động văn hóa và giải trí dự kiến diễn ra vào 18/1 cũng đã bị hủy bỏ.
Đặc biệt, Bộ trưởng Giáo dục nước này Anabella Giracca đã thông báo cho học sinh toàn quốc nghỉ học vào ngày 19/1. Bà nhấn mạnh: "Đáp lại những khuyến nghị của các chuyên gia an ninh, tôi đã quyết định tạm dừng các lớp học trên toàn quốc vào ngày mai. Vào lúc này, điều quan trọng nhất là sự an toàn của học sinh và giáo viên".
Mặc dù các con tin tại nhà tù Renovacion 1 đã được giải cứu, hiện vẫn còn 37 con tin đang bị giam giữ tại hai nhà tù khác. Kể từ tháng 10/2025, Guatemala đã chính thức coi Barrio 18 là một tổ chức khủng bố.
