Xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 6 đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, vượt xa dự báo của thị trường, nhờ căng thẳng thương mại với Mỹ giảm nhiệt sau một vòng đàm phán song phương.
Theo thông báo từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc vào ngày thứ Hai, giá trị xuất khẩu của nước này trong tháng 6 tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước.
Con số này không chỉ vượt kỳ vọng của nhiều nhà kinh tế mà còn cho thấy sự cải thiện đáng kể so với mức tăng 4,8% ghi nhận trong tháng 5.
Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường Mỹ lại sụt giảm 16,1% trong cùng kỳ, chịu ảnh hưởng từ mức thuế quan cao và sự bất ổn trong môi trường thuế quan toàn cầu. Điều này tiếp tục gây khó khăn cho hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tháng trước, Washington và Bắc Kinh đã đạt được thỏa thuận đình chiến trong cuộc tranh chấp thương mại kéo dài, đồng ý rút lại phần lớn các mức thuế quan áp đặt lên nhau.
Tại cuộc họp ở London, quan chức hai bên đã thống nhất một khuôn khổ hợp tác, trong đó Trung Quốc cam kết đẩy nhanh việc cung cấp khoáng sản đất hiếm cùng các nguyên liệu quan trọng khác cho Mỹ, đổi lại Washington sẽ nới lỏng một số hạn chế về tiếp cận công nghệ tiên tiến của Mỹ.
Kết quả của sự hòa hoãn này phần nào được phản ánh qua số liệu xuất khẩu sang Mỹ trong tháng vừa qua. Dù vẫn ở mức âm, mức giảm 16,1% đã cải thiện rõ rệt so với mức sụt giảm 34,5% trong tháng 5 và 21% trong tháng 4.
Các nhà kinh tế khuyến nghị không nên vội vàng coi đây là dấu hiệu của sự bình thường hóa trong quan hệ thương mại. Họ nhận định rằng mọi cải thiện có thể chỉ mang tính tạm thời, đồng thời nhấn mạnh những tác động lớn từ việc Tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền đã gây ra cho mối quan hệ thương mại song phương.
Ông Zichun Huang, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, nhận xét trong một ghi chú gửi khách hàng sau khi dữ liệu được công bố:
“Một phần của sự phục hồi này có thể xuất phát từ việc các nhà nhập khẩu Mỹ đẩy mạnh tích trữ hàng hóa Trung Quốc, lo ngại thuế quan có thể leo thang trở lại. Tuy nhiên, khả năng xuất khẩu sang Mỹ duy trì ở mức tích cực trong thời gian dài là không cao”.
Dù đã có những tín hiệu tích cực, quan hệ thương mại Mỹ-Trung vẫn đối mặt với nhiều câu hỏi chưa được giải đáp. Thỏa thuận đình chiến tại London đặt ra thời hạn 90 ngày để hai bên rút lại thuế quan, nghĩa là Mỹ và Trung Quốc phải đạt được một thỏa thuận lâu dài trước ngày 12 tháng 8.
Tuần trước, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã gửi thư đến một số quốc gia, thông báo về các mức thuế quan mới cao hơn, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8.
Động thái này kéo dài thời hạn áp dụng trước đó từ tháng 7 thêm ba tuần, nhưng cũng đồng thời khẳng định các mức thuế trừng phạt áp lên một số nền kinh tế.
Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế 50% đối với hàng hóa từ Brazil và 35% đối với một số sản phẩm từ Canada. Ông cũng công bố mức thuế 50% đối với đồng và đề xuất áp thuế lên tới 200% đối với mặt hàng dược phẩm.
Những bức thư này còn cho biết thuế quan sẽ được nâng cao hơn nữa đối với hàng hóa trung chuyển đến Mỹ. Biện pháp này được đánh giá là nhằm vào các lô hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc, vốn được vận chuyển qua các nước khác để đến thị trường Mỹ.
Trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 10,9% so với cùng kỳ năm 2024. Trong khi đó, tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang tất cả các thị trường tăng 5,9% trong cùng giai đoạn, tương đồng với mức tăng 5,8% mà nước này báo cáo cho cả năm 2024.
Dù bức tranh xuất khẩu tổng thể của Trung Quốc không có nhiều thay đổi sau khi Tổng thống Donald Trump quay lại nắm quyền, xuất khẩu sang Mỹ đã giảm mạnh. Tuy nhiên, sự sụt giảm này đã được bù đắp bằng việc gia tăng xuất khẩu sang các thị trường khác.
Dữ liệu hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Hai cho thấy xuất khẩu sang Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, tăng 13,0% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, xuất khẩu sang Liên minh châu Âu, đối tác thương mại lớn thứ hai với 27 quốc gia thành viên, tăng 6,6% trong cùng khoảng thời gian.
Nhờ xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ và các biện pháp kích thích kinh tế từ Bắc Kinh, nền kinh tế Trung Quốc vẫn duy trì được sự ổn định trong năm nay.
Trung Quốc công bố tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 5,4% so với cùng kỳ trong quý đầu tiên của năm 2025, khi các doanh nghiệp đẩy nhanh vận chuyển hàng hóa trước dự báo về thuế quan tăng cao.
Các nhà kinh tế tham gia khảo sát của The Wall Street Journal dự báo nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5,2% trong quý thứ hai. Nhiều chuyên gia nhận định tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại trong nửa cuối năm. Cục Thống kê Quốc gia dự kiến sẽ công bố số liệu GDP chính thức vào ngày thứ Ba.
Trước những bất ổn kéo dài trong lĩnh vực xuất khẩu, Bắc Kinh đã nỗ lực kích cầu nội địa bằng cách giảm lãi suất, tăng thanh khoản cho hệ thống tài chính và duy trì chương trình đổi xe cũ lấy tiền mặt để khuyến khích chi tiêu của người dân.
Số liệu nhập khẩu công bố hôm thứ Hai cho thấy dấu hiệu phục hồi sơ bộ của nhu cầu trong nước. Theo cục hải quan, nhập khẩu tăng 1,1% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm trước, cải thiện đáng kể so với mức giảm 3,4% trong tháng 5 và vượt qua mức giảm 0,5% mà các nhà kinh tế dự báo.
Nhờ đó, thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 6 đạt 114,78 tỷ USD, tăng từ mức 103,22 tỷ USD của tháng trước và vượt dự báo 111,3 tỷ USD từ các chuyên gia.
Ông Huang của Capital Economics nhận định rằng mức tăng nhập khẩu trong tháng đầu tiên của năm nay chủ yếu xuất phát từ một yếu tố thống kê, do cơ sở so sánh thấp hơn trong tháng 6 năm 2024.
