10 tháng, giải ngân đầu tư công mới đạt hơn một nửa kế hoạch
Bộ Tài chính vừa công bố báo cáo về tình hình phân bổ và giải ngân kế hoạch đầu tư công 10 tháng năm 2025.
Theo đó, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ giao là 899.180,2 tỷ đồng. Nếu tính cả vốn cân đối ngân sách địa phương (NSĐP), tổng quy mô vượt 1 triệu tỷ đồng.
Tính đến nay, các đơn vị đã phân bổ chi tiết 871.041,6 tỷ đồng, đạt 96,9% kế hoạch; còn lại 28.138,6 tỷ đồng (3,1%) chưa phân bổ. Số vốn giải ngân thực tế đến hết ngày 23/10/2025 đạt 464.828 tỷ đồng, tương đương 51,7% kế hoạch Thủ tướng giao.
Hiện vẫn còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn bình quân chung cả nước.
Bộ Tài chính cho biết, tiến độ giải ngân chậm do nhiều nguyên nhân.
Thứ nhất, việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp khiến nhiều địa phương sau sáp nhập chưa kịp kiện toàn bộ máy, thiếu Ban quản lý dự án chuyên trách; một số xã mới chưa có cán bộ phụ trách đầu tư công.
Thứ hai, cơ chế, chính sách liên quan tổ chức thực hiện vẫn còn vướng mắc, nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn chưa được hướng dẫn kịp thời.
Thứ ba, về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), dù nhiều địa phương đã đẩy nhanh tiến độ, song đây vẫn là điểm nghẽn lớn. Việc xác định giá đất bồi thường, chậm bàn giao mặt bằng và thủ tục phức tạp tiếp tục gây chậm trễ dây chuyền cho các dự án.
Đối với các dự án ODA, quá trình đàm phán, ký kết và thanh toán quốc tế kéo dài 12–18 tháng; một số dự án phải tạm dừng do thay đổi nhà tài trợ. Ngoài ra, năng lực của nhiều ban quản lý, chủ đầu tư, nhà thầu còn hạn chế; phối hợp thiếu gắn kết, tâm lý e ngại, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn tồn tại.
Thời tiết bất lợi trong những tháng gần đây cũng là nguyên nhân đáng kể. Chỉ trong tháng 9 đã có 4 cơn bão liên tiếp, trong đó bão số 10 gây thiệt hại nghiêm trọng, kéo theo sạt lở và lũ lụt, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các dự án, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm.
Mục tiêu giải ngân 100% vốn năm 2025
Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025, hướng tới tăng trưởng kinh tế 8,3–8,5%, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương tăng tốc, hành động quyết liệt.
Các đơn vị cần triển khai đồng bộ các chỉ đạo của Chính phủ, phát huy vai trò người đứng đầu trong đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc, học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương có tỷ lệ giải ngân cao.
Bộ Tài chính hiện thực hiện báo cáo tình hình giải ngân hằng tuần gửi Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương, đồng thời yêu cầu các đơn vị rà soát tiến độ từng dự án, chuyển vốn nội bộ từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt; lập hồ sơ thanh toán ngay đối với khối lượng đã nghiệm thu để tránh dồn việc vào cuối kỳ.
Bên cạnh đó, các địa phương cần sớm hoàn thiện tổ chức bộ máy chính quyền 2 cấp, bố trí đủ nhân sự có năng lực, nhất là trong công tác GPMB và quản lý dự án.
Bộ cũng đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ rà soát, tổng hợp vướng mắc về cơ chế chính sách liên quan đến đầu tư công để kịp thời báo cáo, tháo gỡ, bảo đảm tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm.
