Tối 5/9, 13 mô hình đèn Trung thu của các tổ dân phố đã cùng xuất hiện trên các tuyến phố quanh Thành cổ Sơn Tây trong đợt đầu Hội thi mô hình đèn Trung thu và diễu hành năm 2026. Từ những hình tượng quen thuộc của Tết Trung thu đến Thành cổ, làng cổ Đường Lâm, Đền Và… mỗi mô hình mang một cách thể hiện riêng, gắn với câu chuyện văn hóa của vùng đất Sơn Tây - Xứ Đoài
Hội thi nằm trong chuỗi hoạt động “Trung thu Thành cổ - Sơn Tây Xứ Đoài” năm 2026. Đợt thi đầu tiên có 13 đội đến từ các tổ dân phố trên địa bàn, với các mô hình như cổng làng cổ Đường Lâm, Kim Quy - Đền Và, cá chép, thỏ, gà, thiên nga, thuyền trăng…
Trong đó, một số tổ dân phố lựa chọn hình tượng gần gũi với ký ức Trung thu, trong khi một số đội đưa vào các biểu tượng, địa danh của Sơn Tây. Chẳng hạn, tổ dân phố Phú Nhi lựa chọn hình tượng con thỏ, Trung Hưng với gia đình gà, Trần Hưng Đạo với cá chép, Cam Lâm với con voi, Sơn Lộc với thiên nga; bên cạnh các mô hình đèn ông sao, đèn kéo quân, cổng làng cổ Đường Lâm hay Kim Quy - Đền Và.
Các đội được chấm điểm dựa trên các tiêu chí về ý tưởng sáng tạo, đội hình, trang phục, đạo cụ, mô hình đèn và phần giới thiệu. Sau phần thi, 13 mô hình được diễu hành quanh khu vực bờ hào Thành cổ, qua các tuyến Phan Chu Trinh, Phó Đức Chính, Phạm Ngũ Lão, Lê Quý Đôn, Nguyễn Thái Học trước khi tập kết tại khu vực sân khấu chính.
Trao đổi với phóng viên, ông Hà Ngọc Quân, Phó Chủ tịch UBND phường Sơn Tây, Trưởng Ban Tổ chức cho biết điểm đáng chú ý của Trung thu năm nay là sự tham gia của cả 25 tổ dân phố.
Theo ông Quân, các mô hình được chính người dân tại từng tổ dân phố cùng lên ý tưởng và thực hiện, vì vậy mỗi sản phẩm có một màu sắc và cách thể hiện khác nhau.
“Đến với lễ hội Trung thu Sơn Tây năm 2026, chúng ta không chỉ được nhìn, được ngắm các mô hình đèn mà qua đó còn được nghe những câu chuyện về lịch sử của Sơn Tây, Xứ Đoài; những câu chuyện về Thành cổ, làng cổ Đường Lâm, miền đất hai vua và những câu chuyện gắn với huyền thoại Tản Viên Sơn Thánh”, ông Quân nói.
Việc đưa các biểu tượng của địa phương vào mô hình đèn cũng tạo nên nét khác so với những hình tượng Trung thu thông thường. Qua những mô hình này, câu chuyện về Trung thu được đặt trong không gian văn hóa cụ thể của Sơn Tây, thay vì chỉ dừng ở hoạt động rước và trưng bày đèn.
Không gian tổ chức năm nay cũng không bó hẹp trong khu vực Thành cổ. Sau đợt thi ngày 5/9, 12 tổ dân phố còn lại dự kiến tham gia đợt hai vào ngày 12/9. Ngày 19/9, chương trình “Đêm trăng Làng cổ” được tổ chức tại làng cổ Đường Lâm.
Một điểm mới được Ban Tổ chức triển khai năm nay là đưa một phần hoạt động của Trung thu lên môi trường số.
Ông Hà Ngọc Quân cho biết địa phương đang hướng tới việc hình thành sản phẩm du lịch từ hoạt động Trung thu. Trong đó, hoạt động livestream được sử dụng để những người không trực tiếp có mặt tại Sơn Tây vẫn có thể theo dõi không khí của chương trình.
“Đặc biệt là những người con Sơn Tây không có mặt tại đây, qua buổi livestream có thể ngắm toàn cảnh lễ hội Trung thu ở Sơn Tây để nhớ về Sơn Tây. Người dân trên mọi miền đất nước cũng có thể biết đến Sơn Tây với những nét đặc sắc như thế này”, ông Quân chia sẻ.
Ngoài livestream, trong kế hoạch chương trình năm nay còn có các hoạt động tương tác trên nền tảng số như bình chọn mô hình đèn, ảnh về Sơn Tây - Xứ Đoài và các sản phẩm video giới thiệu địa phương.
Ở góc độ văn hóa, nhà thơ Quốc Toản cho rằng việc tổ chức các hoạt động cộng đồng trong không gian Thành cổ có thể giúp công chúng biết đến Sơn Tây không chỉ qua hệ thống di tích.
Theo ông, vùng đất này có Thành cổ Sơn Tây, Đền Và, chùa Mía, làng cổ Đường Lâm cùng nhiều di sản, nhưng bên cạnh việc giới thiệu các địa danh, những hoạt động văn hóa đang diễn ra cũng là một cách để người dân và khách từ nơi khác tiếp cận đời sống văn hóa của Xứ Đoài.
“Tôi mong mọi người không chỉ biết đến các di tích mà còn biết những sự kiện văn hóa diễn ra ở đây. Đó cũng là cách để nhiều người hiểu hơn về bản sắc của Xứ Đoài”, nhà thơ Quốc Toản chia sẻ.
Theo kế hoạch, sau hai đợt thi và chương trình “Đêm trăng Làng cổ”, các mô hình của 25 tổ dân phố sẽ cùng tham gia chương trình nghệ thuật “Đêm hội Trăng rằm - Trung thu Thành cổ - Sơn Tây Xứ Đoài”, kết hợp trao giải Hội thi mô hình Đèn Trung thu và tặng quà cho thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn.
