Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết từ ngày 1/9, chính sách hỗ trợ từ quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực.
Theo quy định mới, quỹ có thể hỗ trợ các trường hợp gồm: Nạn nhân bị thương, gia đình có người tử vong do tai nạn giao thông gặp khó khăn về kinh tế; tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia cứu chữa, đưa người bị tai nạn đi cấp cứu và các hoạt động tuyên truyền làm giảm thiểu thiệt hại do tai nạn.
Cụ thể nạn nhân bị thương có tỉ lệ tổn thương cơ thể trên 31% đến dưới 81% đang gặp khó khăn về kinh tế được hỗ trợ không quá 10 triệu đồng/người/vụ việc.
Gia đình có nạn nhân tử vong đang gặp khó khăn về kinh tế được hỗ trợ không quá 20 triệu đồng/vụ việc.
Trường hợp nạn nhân bị thương trên 81%, quỹ hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển, mức tối đa 100 triệu đồng/người/lần.
Trong cuộc trao đổi với phóng viên Nhà báo và Công luận, Luật sư Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự cho biết, người gặp tai nạn giao thông muốn nhận hỗ trợ cần xác định mình có thuộc diện được hưởng chính sách theo Điều 85 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Điều 11, 12 Nghị định 279/2025/NĐ-CP hay không.
+ Thủ tục để nạn nhân tai nạn giao thông được nhận hỗ trợ là gì thưa luật sư?
- Như tôi đã chia sẻ ở trên, nạn nhân phải xác định mình thuộc diện hưởng chính sách hay không, trong đó bao gồm: nạn nhân bị thương với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 81% đang gặp khó khăn kinh tế; gia đình có người tử vong do tai nạn giao thông đang gặp khó khăn kinh tế; nạn nhân bị thương trên 81% (được hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng, không bắt buộc điều kiện khó khăn kinh tế theo cùng mức độ); và tổ chức, cá nhân trực tiếp giúp đỡ, cứu chữa nạn nhân.
Ngược lại, cần loại trừ trước các trường hợp không được hỗ trợ để tránh mất công chuẩn bị hồ sơ: người trực tiếp gây ra tai nạn; nạn nhân có nồng độ cồn hoặc chất ma túy, chất kích thích bị cấm trong người tại thời điểm xảy ra tai nạn, hoặc điều khiển phương tiện không đủ điều kiện lưu hành; tổ chức cứu hộ, cấp cứu đã thu phí dịch vụ của nạn nhân; cán bộ đang làm nhiệm vụ bảo đảm trật tự an toàn giao thông mà tham gia cứu hộ. Đặc biệt, vụ tai nạn bắt buộc phải được cơ quan Công an lập hồ sơ, xác minh, điều tra - nếu không có hồ sơ vụ việc từ phía cơ quan chức năng thì đương nhiên không đủ điều kiện xét hỗ trợ, bất kể mức độ thương tích thực tế.
Về hồ sơ cụ thể, người đề nghị (nạn nhân, thân nhân, hoặc tổ chức/cá nhân cứu giúp) cần chuẩn bị: Đơn đề nghị hỗ trợ (theo mẫu do Bộ Công an ban hành kèm Thông tư 126/2026/TT-BCA); bản sao giấy tờ tùy thân (CCCD/hộ chiếu) của người đề nghị và của nạn nhân; biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản hoặc kết luận điều tra, xác minh vụ tai nạn giao thông của cơ quan Công an nơi thụ lý; tài liệu chứng minh tỷ lệ tổn thương cơ thể (kết luận giám định pháp y - sẽ nói rõ ở câu 2); giấy xác nhận hoàn cảnh khó khăn kinh tế do UBND cấp xã nơi cư trú cấp, hoặc do cơ quan/tổ chức nơi nạn nhân đang học tập, làm việc xác nhận; nếu là gia đình có người tử vong thì bổ sung giấy chứng tử và giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (để xác định người đại diện hợp pháp đứng đơn); các hóa đơn, chứng từ chi phí thực tế đã bỏ ra (viện phí, chi phí giám định...) nếu muốn được xem xét hỗ trợ thêm phần chi phí này.
Một điểm thực tế cần lưu ý: Cơ chế vận hành của Quỹ không chỉ là "nộp đơn – nhận tiền" theo từng cá nhân một cách đơn lẻ, mà theo Điều 13 Nghị định 279/2025/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh còn có vai trò tổng hợp, đề xuất nhu cầu hỗ trợ theo định kỳ hàng quý gửi lên cơ quan quản lý Quỹ (Bộ Công an). Điều này có nghĩa là ngoài việc nạn nhân/gia đình chủ động nộp hồ sơ tại Phòng CSGT hoặc Cục CSGT, có thể còn có một kênh tổng hợp song song từ chính quyền địa phương - điểm này tôi chưa có đủ dữ liệu để khẳng định chắc chắn về mối quan hệ giữa hai kênh, cần kiểm tra lại quy định chi tiết trong Thông tư 126/2026/TT-BCA.
+ Cần liên hệ cơ quan nào để xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể? Cách tính tỷ lệ thương tật được thực hiện như thế nào? Việc này cần thực hiện bao lâu sau tai nạn?
- Về thẩm quyền giám định, có hai tình huống khác nhau. Nếu vụ tai nạn có dấu hiệu tội phạm và đã được khởi tố (thường xảy ra với các vụ tai nạn nghiêm trọng, có người chết hoặc thương tích nặng), Cơ quan điều tra sẽ chủ động ra quyết định trưng cầu giám định pháp y, gửi đến tổ chức giám định pháp y công lập - có thể là Trung tâm Pháp y cấp tỉnh (thuộc Sở Y tế), Viện Pháp y Quốc gia (đối với vụ phức tạp, cần giám định lại hoặc giám định bổ sung), hoặc tổ chức giám định pháp y thuộc Bộ Quốc phòng nếu liên quan quân nhân. Trong trường hợp này, nạn nhân không phải tự đi làm thủ tục yêu cầu, chỉ cần phối hợp cung cấp hồ sơ bệnh án, có mặt theo lịch hẹn của cơ quan giám định.
Thủ tục gồm: Làm đơn yêu cầu giám định gửi trực tiếp đến Trung tâm Pháp y cấp tỉnh nơi cư trú hoặc nơi điều trị; kèm theo hồ sơ bệnh án, phim chụp X-quang/CT/MRI, giấy ra viện, các tài liệu y tế liên quan đến quá trình điều trị; nộp chi phí giám định theo biểu phí của tổ chức giám định (chi phí này về sau có thể được xem xét hỗ trợ lại nếu đủ điều kiện, như đã nói ở trên).
Về cách tính tỷ lệ, áp dụng thống nhất theo Thông tư 22/2019/TT-BYT của Bộ Y tế - văn bản quy định Bảng tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể sử dụng trong giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần và giám định y khoa.
Nguyên tắc chung: Mỗi loại tổn thương ở từng bộ phận cơ thể có một khung tỷ lệ % riêng (ví dụ gãy xương, mất chức năng chi, tổn thương thần kinh, sẹo, di chứng...); khi một người có nhiều tổn thương phối hợp, giám định viên không cộng dồn số học đơn thuần các tỷ lệ lại với nhau, mà áp dụng phương pháp cộng lùi theo công thức T = T1 + T2×(100-T1)/100 + T3×(100-T1-T2)/100 + ..., để bảo đảm tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của một người không bao giờ vượt quá 100%. Kết quả cuối cùng được làm tròn theo hướng dẫn của Thông tư.
Về thời hạn thực hiện, đây là điểm cần nói rõ để tránh hiểu lầm: hiện không có quy định pháp luật nào ấn định một mốc cứng kiểu "phải giám định trong vòng X ngày kể từ khi xảy ra tai nạn".
Về mặt chuyên môn, việc giám định nên được thực hiện sau khi thương tích đã ổn định - tức là đã qua giai đoạn điều trị cấp cứu, phẫu thuật (nếu có), và các di chứng đã định hình rõ ràng - vì giám định quá sớm khi vết thương chưa ổn định có thể cho kết quả tỷ lệ chưa chính xác, dẫn đến sau này phải giám định lại, giám định bổ sung, kéo dài thời gian và tốn thêm chi phí.
+ Vậy người gặp tai nạn gửi hồ sơ đến đâu và trong bao lâu sẽ nhận được kết quả?
Về nơi nộp, có sự phân định theo tuyến quản lý: nếu tai nạn xảy ra trên các tuyến đường cao tốc do Cục Cảnh sát giao thông trực tiếp quản lý, hồ sơ nộp tại đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục CSGT; nếu tai nạn xảy ra trên địa bàn địa phương (quốc lộ, tỉnh lộ, đường đô thị, đường nông thôn...), hồ sơ nộp tại Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi xảy ra vụ việc. Người dân có 3 cách nộp: Nộp trực tiếp tại trụ sở, nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công (nếu đã được tích hợp), hoặc gửi qua đường bưu chính.
+ Trân trọng cảm ơn luật sư!
