Động cơ của những mẫu xe hiện đại ngày nay có thể vận hành ổn định trên quãng đường hơn 200.000 dặm nếu được chăm sóc đúng cách.
Một số động cơ bền bỉ thậm chí vượt mốc 300.000 dặm, nhưng cũng có những trường hợp hư hỏng sớm chỉ vì thói quen lái xe không đúng cách, sử dụng nhiên liệu kém chất lượng hoặc bỏ qua các mốc thay dầu định kỳ.
Động cơ luôn đóng vai trò như “trái tim” của mọi phương tiện chạy xăng hoặc dầu. Khi bộ phận này gặp trục trặc, xe có thể tăng tốc kém, tạo ra những âm thanh lạ hoặc tắt máy đột ngột. Trong trường hợp xấu nhất, động cơ có thể hỏng hoàn toàn và kéo theo chi phí sửa chữa rất lớn.
Tin tốt là trước khi hỏng nặng, động cơ thường sẽ phát ra một số tín hiệu bất thường dễ nhận thấy nếu người lái để ý. Những mùi lạ, tiếng động khác thường, cảnh báo trên bảng đồng hồ hay khói xả đổi màu đều là những dấu hiệu rõ ràng.
Và vì một trục trặc nhỏ có thể nhanh chóng trở thành hư hỏng nghiêm trọng nếu bị bỏ qua, việc đưa xe đến xưởng kiểm tra ngay khi phát hiện những biểu hiện bất thường là điều rất cần thiết.
Đèn báo kiểm tra động cơ
Đa số người sử dụng từng gặp tình trạng khởi động xe nhưng một biểu tượng nào đó trên bảng đồng hồ vẫn sáng. Điều này cho thấy xe đang gặp vấn đề và cần được kiểm tra. Trong số đó, đèn báo kiểm tra động cơ là cảnh báo quan trọng nhất nhưng lại thường bị bỏ qua.
Đèn này không chỉ ra lỗi cụ thể mà có thể liên quan đến rất nhiều trục trặc khác nhau. Một số nguyên nhân phổ biến gồm bugi hỏng, nắp bình xăng lỏng hoặc bị vỡ, cảm biến gặp sự cố hay bộ chuyển đổi khí thải (catalytic converter) hoạt động kém.
Để xác định nhanh nguyên nhân, người dùng có thể trang bị một máy đọc lỗi OBDII. Đây là thiết bị đơn giản và dễ sử dụng, giúp phát hiện sớm vấn đề. Nếu không có thiết bị, việc mang xe đến gara để kiểm tra là lựa chọn an toàn và hiệu quả hơn, giúp tránh được các hư hỏng lớn về sau.
Khói xả bất thường
Màu sắc của khí thải là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy động cơ đang gặp vấn đề. Khói xả không màu cho thấy động cơ hoạt động ổn định, nhưng nếu chuyển sang màu đen, trắng hoặc xanh thì xe đang có dấu hiệu bất ổn.
Khói đen thường xuất hiện khi động cơ đốt quá nhiều nhiên liệu hoặc đốt không hết, có thể do lọc gió tắc, kim phun nhiên liệu hỏng hoặc cặn bám tích tụ trong động cơ.
Khói trắng báo hiệu động cơ đang đốt cháy nước làm mát hoặc hơi nước lọt vào buồng đốt. Trong thời tiết lạnh, một lượng nhỏ khói trắng do hơi nước ngưng tụ là điều bình thường.
Nhưng nếu hiện tượng tiếp diễn ngay cả khi xe đã ấm máy, đây có thể là dấu hiệu của gioăng nắp máy bị xì, nứt thân máy hoặc hỏng nắp quy lát.
Khói xanh cho thấy dầu động cơ đang bị đốt cháy, nguyên nhân có thể do phớt chắn dầu hoặc xéc măng piston mòn. Nếu hiện tượng kèm theo mùi khét dầu, người lái nên dừng xe để kiểm tra mức dầu, tránh nguy cơ cháy kẹt động cơ vì thiếu bôi trơn.
Mùi lạ phát ra từ khoang động cơ
Những mùi bất thường khi vận hành xe là điều tuyệt đối không nên bỏ qua. Một số mùi như mùi xăng sống, mùi nhựa cháy, mùi cao su nóng hoặc mùi dầu khét đều là cảnh báo trực tiếp từ động cơ.
Mùi dầu cháy có thể xuất phát từ gioăng phớt bị lão hóa, khiến dầu rò rỉ và nhỏ xuống các chi tiết nóng như ống xả hoặc bộ chuyển đổi khí thải. Nếu có mùi khét của cao su, nguyên nhân thường liên quan đến dây curoa hoặc puli hoạt động quá tải.
Một trong những mùi đáng lo ngại nhất là mùi trứng thối, thường liên quan đến bộ chuyển đổi khí thải gặp trục trặc. Mùi này là dấu hiệu của khí hydrogen sulfide, loại khí độc hại nếu hít phải lâu dài. Khi phát hiện mùi này, người dùng nên mở cửa sổ và đưa xe đi kiểm tra càng sớm càng tốt.
Âm thanh bất thường từ khoang động cơ
Xe hơi luôn tạo ra nhiều âm thanh trong quá trình vận hành, nhưng sau thời gian sử dụng, người lái sẽ quen với những tiếng động bình thường. Bất kỳ âm thanh khác lạ nào phát ra từ khoang động cơ đều là dấu hiệu cảnh báo cần chú ý.
Tiếng rít khi khởi động thường liên quan đến dây curoa tổng (serpentine belt) bị mòn hoặc căng không đúng lực. Một số trường hợp khác có thể đến từ puli hoặc bộ tăng đưa dây curoa.
Ngoài ra, tiếng lạch cạch, gõ nhẹ, rền hoặc tiếng mài kim loại có thể bắt nguồn từ bơm trợ lực lái, máy phát điện, két nước hoặc các bộ phận quay khác trong khoang động cơ.
Việc chẩn đoán chính xác những âm thanh này khá phức tạp, vì vậy việc đưa xe đến gara kiểm tra là điều nên làm ngay khi có dấu hiệu bất thường.
