Ngày 25/8, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra phiên trọng thể, xác định định hướng phát triển khu vực kinh tế tập thể theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.
Đại hội diễn ra với chủ đề “Khơi dậy sức mạnh hợp tác - Kiến tạo động lực phát triển - Cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, phồn vinh và hạnh phúc”, trong bối cảnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các HTX.
Đưa tinh thần hợp tác bước vào thời đại mới
Phát biểu khai mạc, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, cho biết năm 2026 đánh dấu 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi điền chủ, nông gia Việt Nam, đặt nền móng tư tưởng cho quá trình hình thành và phát triển của kinh tế hợp tác ở nước ta.
Trải qua 80 năm, phương thức tổ chức và hoạt động của HTX đã có nhiều thay đổi, song giá trị cốt lõi của mô hình vẫn là sự tự nguyện liên kết, hợp tác để tập hợp những nguồn lực nhỏ thành nguồn lực lớn, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Theo Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, công nghệ đang làm thay đổi phương thức sản xuất, dữ liệu tác động trực tiếp đến quản trị, trong khi các tiêu chuẩn xanh ngày càng định hình thị trường. Vì vậy, HTX cần trở thành cầu nối giúp thành viên tiếp cận tri thức, công nghệ, thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
“Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là làm cho tinh thần ấy bước vào thời đại mới, để những nguồn lực nhỏ được kết nối với những cơ hội lớn, để người sản xuất nhỏ không đứng ngoài các chuỗi giá trị và tiến trình phát triển của đất nước”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.
Cùng với yêu cầu đổi mới, các HTX phải tiếp tục giữ vững bản chất, lấy thành viên làm chủ thể, hợp tác tự nguyện làm nền tảng và lợi ích của thành viên làm thước đo phát triển.
Đánh giá về thực trạng khu vực kinh tế tập thể, bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho biết nhiều HTX đã chủ động ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, nhiều HTX vẫn có quy mô nhỏ, năng lực tài chính và quản trị hạn chế; liên kết chuỗi thiếu bền vững; việc tiếp cận đất đai, tín dụng, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao còn khó khăn. Quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh ở không ít đơn vị diễn ra chậm.
Từ thực tế này, nhiệm kỳ 2026-2031 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, lấy thành viên làm trung tâm và hiệu quả hoạt động làm thước đo. Hoạt động hỗ trợ phải hướng trực tiếp tới nâng cao năng suất, giảm chi phí, ổn định đầu ra, tăng thu nhập và giúp HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Bà Hà Thị Nga cũng đề nghị hệ thống Liên minh HTX Việt Nam tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, sâu sát cơ sở. Muốn dẫn dắt khu vực kinh tế tập thể đổi mới, trước hết hệ thống Liên minh phải đổi mới chính mình.
Kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ 2026-2031
Trong nhiệm kỳ mới, Liên minh HTX Việt Nam xác định tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, phát huy nội lực của thành viên và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Hệ thống Liên minh tiếp tục đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hướng mạnh về cơ sở; nâng cao vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tổ hợp tác, HTX và liên hiệp HTX thành viên.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hình thành hệ sinh thái tư vấn, hỗ trợ HTX đồng bộ, liên tục và chuyên nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị cũng như khả năng tiếp cận vốn và khoa học - công nghệ.
Đến năm 2030, Liên minh HTX Việt Nam đặt mục tiêu tỷ lệ cán bộ quản lý HTX, liên hiệp HTX được đào tạo, bồi dưỡng đạt ít nhất 30%; có trên 5.000 HTX và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, tiêu thụ nông sản và truy xuất nguồn gốc.
Khoảng 50% HTX nông nghiệp được kỳ vọng thiết lập liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị. Toàn hệ thống sẽ lựa chọn tối thiểu 200 HTX, liên hiệp HTX hoạt động hiệu quả để củng cố, hoàn thiện và nhân rộng; mỗi tỉnh, thành phố lựa chọn ít nhất 6 đơn vị, bảo đảm sau quá trình củng cố đều đạt loại hoạt động tốt.
Đại hội cũng đặt mục tiêu xử lý dứt điểm các HTX ngừng hoạt động, chờ giải thể; đồng thời đề xuất mỗi địa phương bố trí tối thiểu một dự án đầu tư công hỗ trợ HTX, liên hiệp HTX trong kế hoạch đầu tư.
Các định hướng trên được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất về năng lực quản trị, sức cạnh tranh và lợi ích của thành viên, qua đó đưa khu vực kinh tế tập thể phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.
Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 90 ủy viên.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ nhất, bà Cao Xuân Thu Vân tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam khóa VII. Bà Nguyễn Thị Hoài Linh và ông Đinh Hồng Thái được bầu giữ chức Phó Chủ tịch.
Bà Nguyễn Thị Hoài Linh đồng thời giữ chức Trưởng ban Kiểm tra Liên minh HTX Việt Nam khóa VII. Ông Phạm Minh Sơn, Phó Trưởng ban Tổ chức - Kiểm tra Cơ quan Liên minh HTX Việt Nam, giữ chức Phó Trưởng ban Kiểm tra.