Quyết định tạm dừng triển khai stablecoin tại Hong Kong cho thấy đổi mới tài chính không thể vượt ra ngoài giới hạn chính trị của nguyên tắc “một quốc gia, hai chế độ”, đặc biệt khi liên quan đến chủ quyền tiền tệ.
Trung Quốc sẵn sàng ứng dụng công nghệ blockchain thông qua các hệ thống được kiểm soát chặt chẽ như e-CNY và mBridge, nhưng kiên quyết từ chối các công cụ phi tập trung hoặc do tư nhân phát hành vì lo ngại ảnh hưởng đến quyền lực nhà nước. Điều này tạo nên một mô hình tài chính số hiện đại về công nghệ nhưng vẫn duy trì sự giám sát của cơ quan trung ương.
Quyết định đình chỉ phát hành stablecoin tại Hong Kong gần đây cho thấy giới hạn của việc thử nghiệm tài chính trong khuôn khổ “một quốc gia, hai chế độ”. Động thái này phản ánh nguyên tắc cốt lõi của kinh tế chính trị Trung Quốc: mọi đổi mới liên quan đến tiền tệ và thanh toán phải nằm dưới sự giám sát chặt chẽ của nhà nước.
Stablecoin là các token kỹ thuật số do tư nhân phát hành, được thiết kế để duy trì giá trị ổn định bằng cách nắm giữ tài sản có tính thanh khoản cao, phổ biến nhất là trái phiếu chính phủ Mỹ.
Từ cuối thập niên 2010, stablecoin phát triển nhanh chóng và trở thành công cụ thay thế đồng USD trong nhiều giao dịch số. Tại Mỹ, Đạo luật GENIUS năm 2025 đã đưa các nhà phát hành lớn vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng, gắn chặt tài sản dự trữ với sự ổn định của hệ thống tài chính.
Khi Hong Kong thông qua “Stablecoin Ordinance” vào giữa năm 2025, đạo luật này thiết lập cơ chế cấp phép cho các stablecoin tham chiếu tiền pháp định, bao gồm cả những đồng gắn với nhân dân tệ (RMB). Mục tiêu là thu hút các nhà phát hành uy tín và khẳng định Hong Kong có thể phát triển thị trường tài sản số trong môi trường được quản lý.
Một số tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc như Ant Group và JD.com được cho là đã chuẩn bị phát hành stablecoin gắn với đồng nhân dân tệ. Tuy nhiên, trước khi triển khai, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cùng các cơ quan quản lý đã khuyến nghị tạm dừng, dẫn đến việc hoãn kế hoạch.
Nguyên nhân chính là stablecoin phát hành tại Hong Kong có thể lưu thông vượt ra ngoài lãnh thổ, làm dấy lên lo ngại tại Bắc Kinh về việc các công cụ gắn với RMB hoạt động ngoài phạm vi kiểm soát. Quyết định này cho thấy quyền tự chủ tài chính của Hong Kong vẫn nằm trong giới hạn chính trị.
Những diễn biến gần đây khẳng định mọi sáng kiến liên quan đến phát hành tiền tệ và hạ tầng thanh toán vẫn phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý đại lục, bất chấp nguyên tắc “một quốc gia, hai chế độ”. Quan điểm của Bắc Kinh là chủ quyền tiền tệ không thể chia tách.
