Năm học mới chưa đầy một tháng, nhiều giáo viên, học sinh ở Bắc Ninh đã phải tham gia hàng loạt cuộc thi, hoạt động tuyên truyền, tập huấn trên hệ thống trực tuyến. Một số giáo viên nói cảm thấy quá tải dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu cắt giảm hoạt động gây áp lực.
Chị Lê Thu Chinh, có con học lớp 5 tại một trường tiểu học ở xã Hợp Thịnh (tỉnh Bắc Ninh) cho biết đầu năm học, con được giáo viên yêu cầu hoàn thành 120 câu hỏi trắc nghiệm về “An toàn thông tin” trên hệ thống LMS.
Gia đình không được thông báo trước để chủ động cho con đăng nhập học. Để hoàn thành 120 câu hỏi, chị phải dành khoảng 1 giờ hỗ trợ con.
Ngoài ra, theo chị Chinh, một số câu hỏi vượt quá khả năng của học sinh lớp 5. Chẳng hạn, ở tình huống “Đăng ảnh học sinh lên mạng - Cần cân nhắc điều gì”, học sinh phải xác định những dấu hiệu cho thấy cần dừng lại và kiểm chứng thông tin.
“Câu hỏi này khó với học sinh lớp 5, tôi thấy phù hợp với giáo viên hơn”, chị nói.
Chị Chinh cho rằng việc trang bị kiến thức về an toàn thông tin cho học sinh là cần thiết, nhưng nội dung học và bài thu hoạch cần được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi. Nếu không, một hoạt động vốn nhằm trang bị kỹ năng cho trẻ có thể trở thành thêm một yêu cầu mà phụ huynh phải cùng con hoàn thành.
Giáo viên phải theo dõi tiến độ học sinh
Trao đổi với Báo Nhà báo và Công luận, đại diện Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hợp Thịnh, cho biết, việc triển khai nội dung trắc nghiệm “An toàn thông tin” được thực hiện theo Công văn 2788/SGDĐT-VP về tuyên truyền, bồi dưỡng an toàn thông tin mạng và năng lực số cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh qua hệ thống LMS.
Theo công văn, cán bộ, giáo viên, nhân viên phải hoàn thành các học phần bắt buộc và bài thu hoạch dành cho nhóm này trên LMS; đồng thời hướng dẫn học sinh đăng nhập, học theo lộ trình, làm bài trắc nghiệm, thực hiện cam kết an toàn số và hoàn thành bài thu hoạch.
Học sinh được yêu cầu tham gia học tập trên LMS theo hướng dẫn của nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh khi cần; hoàn thành quiz, cam kết an toàn số và bài thu hoạch cuối khóa đúng hạn.
Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã cũng có nhiệm vụ đôn đốc tiến độ hằng tuần, yêu cầu các trường cập nhật danh sách người chưa đăng nhập, chưa học hoặc chưa làm bài thu hoạch; hỗ trợ xử lý vướng mắc và tổng hợp báo cáo gửi Sở Giáo dục và Đào tạo.
Điều này đồng nghĩa giáo viên, đặc biệt giáo viên chủ nhiệm, không chỉ hướng dẫn học sinh mà còn phải theo dõi quá trình tham gia và hoàn thành của các em.
Cô Nguyễn Thảo, giáo viên THPT tại xã Hợp Thịnh, cũng bày tỏ áp lực không chỉ đến từ các chương trình trên LMS.
“Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo cắt giảm cuộc thi, nhưng sở mới đầu tháng 9 đã có 4 cuộc. Biết là nhiều cái tuyên truyền nhưng mệt mỏi cho học sinh và giáo viên chủ nhiệm quá”, cô Thảo nói.
Các giáo viên và học sinh được yêu cầu tham gia hoặc hưởng ứng nhiều hoạt động như Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật trong kỷ nguyên số”; Hội thi phòng, chống ma túy năm 2026; Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Luật An ninh mạng và nhận diện thủ đoạn tội phạm trên không gian mạng” tỉnh Bắc Ninh năm 2026; Cuộc thi viết “Những kỷ niệm sâu sắc về thầy cô và mái trường” năm 2026.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cắt cuộc thi mang tính hình thức
Những phản ánh trên xuất hiện trong bối cảnh Bộ Giáo dục và Đào tạo đang yêu cầu các địa phương giảm các hoạt động không cần thiết trong trường học.
Ngày 3/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn 5922/BGDĐT-GDPT gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo về việc cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian trong cơ sở giáo dục.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các sở rà soát, cắt giảm những cuộc thi, hội thi, giao lưu, phong trào mang tính hình thức, trùng lặp, không thực sự nâng cao chất lượng giáo dục hoặc gây áp lực không cần thiết cho học sinh, nhà giáo và cơ sở giáo dục.
Các sở cũng không được tự đặt ra hoặc yêu cầu thực hiện hồ sơ, sổ sách, biểu mẫu, báo cáo, minh chứng không có căn cứ pháp lý hoặc không thực sự cần thiết.
Với những cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp đã có trong quy định nhưng còn bất cập, trùng lặp, không còn phù hợp thực tiễn, hoặc những hoạt động không thuộc danh mục quy định nhưng đang được triển khai, Bộ yêu cầu sở GD&ĐT tổng hợp, đề xuất cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc cắt giảm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề nghị các sở đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hồ sơ, sổ sách số ngay trong năm học 2026-2027, bảo đảm dữ liệu được tạo lập một lần, sử dụng nhiều lần, liên thông và dùng chung, không làm phát sinh thêm công việc, chi phí cho nhà giáo.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc cắt giảm các cuộc thi không nhằm hạn chế hoạt động giáo dục, trải nghiệm, giao lưu hay phát triển phẩm chất, năng lực, năng khiếu của học sinh và năng lực chuyên môn của giáo viên. Mục tiêu là giảm những hoạt động hình thức, trùng lặp, không cần thiết, gây áp lực hoặc không tạo giá trị thiết thực.
Các cuộc thi được tổ chức phải có mục tiêu rõ ràng, thiết thực, phù hợp chương trình giáo dục và đối tượng tham gia; bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, không gây áp lực và không phát sinh chi phí bắt buộc đối với học sinh, cha mẹ học sinh.
Từ thực tế đầu năm học, vấn đề đặt ra không phải việc có nên trang bị kỹ năng an toàn thông tin, pháp luật hay năng lực số cho học sinh, mà là cách tổ chức và yêu cầu đi kèm có phù hợp với lứa tuổi, thời gian học tập và mục tiêu giảm áp lực cho nhà trường, giáo viên, học sinh hay không.
Trong khi chủ trương cắt giảm hoạt động hình thức đã được đặt ra, giáo viên cho rằng việc rà soát từ khâu giao nhiệm vụ, số lượng chương trình đến cách theo dõi, báo cáo kết quả là cần thiết để tránh tình trạng giảm trên giấy nhưng công việc thực tế vẫn dồn xuống trường học.
