Bác sĩ Shane Dunphy - người điều hành Trung tâm Y tế Onslow tại thủ đô Wellington - đã đề nghị phía Mỹ hoàn trả 2.790,95 NZD (khoảng 40 triệu đồng), tương đương số tiền ông đã chi để hỗ trợ nhân viên mua xăng đi làm.
Trong thư đề ngày 27/3, ông cho biết giá xăng tăng cao khiến nhiều nhân viên gặp khó khăn trong việc di chuyển. Một số người sống cách Wellington khoảng 30 km phải chi thêm tới 100 NZD mỗi tuần cho nhiên liệu. Để duy trì hoạt động, phòng khám đã phát phiếu xăng nhằm giảm áp lực chi phí cho nhân viên.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá nhiên liệu tại New Zealand tăng mạnh sau những biến động tại Trung Đông. Theo dữ liệu từ ứng dụng Gaspy.nz, giá xăng đã tăng hơn 35% và dầu diesel tăng hơn 87% từ đầu năm. Giá xăng không chì Premium 95 đạt mức cao nhất 3,63 NZD/lít (khoảng 55.000 VNĐ) vào ngày 27/3.
Nguyên nhân chính được cho là do gián đoạn nguồn cung sau các diễn biến căng thẳng khu vực, bao gồm việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
New Zealand được đánh giá là dễ chịu tác động từ biến động này do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu. Dù không còn nhập dầu thô trực tiếp từ Trung Đông sau khi nhà máy lọc dầu Marsden Point đóng cửa năm 2022, các nguồn cung nhiên liệu thành phẩm của nước này vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực.
Giá nhiên liệu tăng cũng ảnh hưởng đến hoạt động y tế. Một số bác sĩ cho biết bệnh nhân có xu hướng hạn chế di chuyển đến cơ sở khám chữa bệnh và chuyển sang hình thức tư vấn từ xa để tiết kiệm chi phí.
Trước tình hình này, Chính phủ của Thủ tướng Christopher Luxon đã công bố hỗ trợ 50 NZD mỗi tuần cho người lao động có thu nhập thấp và trung bình, dự kiến áp dụng từ tuần tới. Chương trình có thể kéo dài tối đa một năm hoặc đến khi giá xăng giảm xuống dưới 3 NZD/lít trong 4 tuần liên tiếp.
Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis cho biết chính sách này nhằm hỗ trợ các hộ gia đình đang chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu, đặc biệt là những người không thuộc diện nhận trợ cấp nhưng có thu nhập ở mức trung bình.
