Đó là trường hợp đặc biệt được BS Đặng Văn Hải, Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên chia sẻ với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận.
Bệnh nhân là bé gái N.T.L., 14 tuổi, ở phường Sơn Nam (tỉnh Hưng Yên), bị chậm phát triển trí tuệ.
Theo bác sĩ Hải, khi bước vào tuổi dậy thì, bé bắt đầu có kinh nguyệt nhưng không thể tự thay băng vệ sinh hay vệ sinh cá nhân. Thậm chí, do không nhận thức được, bé thường bôi bẩn khắp nơi khiến việc chăm sóc trở thành gánh nặng rất lớn đối với gia đình.
Điều khiến cha mẹ lo lắng hơn cả là nguy cơ con gái có thể bị kẻ xấu lợi dụng.
"Gia đình sợ rằng, cháu có kinh nguyệt thì vẫn có khả năng mang thai nếu chẳng may bị xâm hại. Vì vậy, họ đã làm đơn xin được cắt tử cung bán phần, giữ lại buồng trứng và cổ tử cung", bác sĩ Hải cho biết.
Cắt tử cung không thể ngăn trẻ bị xâm hại
Theo BS Hải, dưới góc độ chuyên môn, chậm phát triển trí tuệ không phải là chỉ định cắt tử cung.
Các bác sĩ đã nhiều lần hội chẩn, tư vấn và đưa ra nhiều giải pháp khác trước khi nghĩ đến phẫu thuật.
"Điều quan trọng nhất là phải hiểu rằng cắt tử cung không thể ngăn một đứa trẻ bị xâm hại tình dục. Cháu vẫn còn buồng trứng, vẫn còn cổ tử cung nên nguy cơ bị xâm hại vẫn tồn tại. Phẫu thuật chỉ khiến cháu không còn kinh nguyệt và không thể mang thai, chứ không bảo vệ được cháu khỏi hành vi xâm hại", bác sĩ nhấn mạnh.
Do đó, giải pháp căn cơ phải là sự bảo vệ của gia đình, cộng đồng và xã hội đối với những trẻ có khả năng tự vệ hạn chế.
Bác sĩ đưa ra nhiều phương án thay thế
Trước nguyện vọng của gia đình, ê-kíp điều trị đã tư vấn hàng loạt biện pháp ít xâm lấn hơn.
Đầu tiên là hướng dẫn người thân và người chăm sóc hỗ trợ trẻ vệ sinh cá nhân cho bé. Các bác sĩ cũng tư vấn sử dụng thuốc nội tiết để giảm hoặc ức chế kinh nguyệt nhằm giảm gánh nặng chăm sóc.
Trong trường hợp nguy cơ bị xâm hại tình dục cao, có thể cân nhắc các biện pháp tránh thai phù hợp.
Ngoài ra, khi gia đình lo ngại nguy cơ mang thai ngoài ý muốn nếu chẳng may xảy ra xâm hại, bác sĩ còn đề xuất phương án nội soi thắt vòi trứng.
"Biện pháp này giúp người bệnh không thể mang thai nhưng vẫn giữ nguyên tử cung nên vẫn có kinh nguyệt", bác sĩ Hải cho biết.
Đó là lựa chọn cuối cùng của gia đình...
Tuy nhiên, mọi phương án đều gặp khó khăn khi áp dụng vào thực tế. Theo người mẹ, bé không hợp tác uống thuốc hằng ngày. Trong khi đó, cha mẹ đều phải đi làm để nuôi gia đình và chăm thêm hai con nhỏ, không còn đủ thời gian ở bên hỗ trợ con gái sinh hoạt.
"Gia đình nói không thể ép cháu uống thuốc, cũng không đủ thời gian để thường xuyên vệ sinh cho cháu", bác sĩ Hải kể.
Sau nhiều buổi tư vấn, hội chẩn toàn viện và giải thích kỹ về chuyên môn cũng như những hệ quả của từng phương án, gia đình vẫn tha thiết xin phẫu thuật.
"Đó là quyết định cuối cùng của gia đình sau rất nhiều lần được tư vấn. Chúng tôi đã cố gắng phân tích rằng cắt tử cung không phải là giải pháp để phòng chống xâm hại tình dục, nhưng cũng phải chia sẻ với hoàn cảnh rất đặc biệt của họ", bác sĩ Hải cho hay.
Theo Bác sĩ Hải, trường hợp của bé gái 14 tuổi cho thấy đây không đơn thuần là câu chuyện chuyên môn mà còn là vấn đề xã hội.
Những trẻ chậm phát triển trí tuệ thường không đủ khả năng tự bảo vệ mình, trong khi người chăm sóc phải đối mặt với áp lực rất lớn cả về kinh tế lẫn thời gian.
"Y học có thể hỗ trợ bằng nhiều biện pháp, nhưng không thể thay thế vai trò của gia đình và xã hội trong việc bảo vệ các em. Điều quan trọng nhất vẫn là tạo ra một môi trường an toàn để những trẻ yếu thế không trở thành nạn nhân của xâm hại tình dục", bác sĩ Hải nhấn mạnh.
