Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân, có hiệu lực từ ngày 15/4.
Quy định mới điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng, từ thẩm quyền cấp bằng, thời gian trả kết quả đến việc triển khai văn bằng, chứng chỉ số trên toàn quốc.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tư mới thay đổi cách thức công nhận hoàn thành bậc trung học cơ sở. Thay vì cấp bằng tốt nghiệp THCS như trước đây, học sinh sẽ được xác nhận hoàn thành chương trình trong học bạ.
Với bậc trung học phổ thông, hiệu trưởng được giao thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp thay vì phải trình cấp trên. Quy chế cũng bổ sung bằng trung học nghề, đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả văn bằng, chứng chỉ thuộc lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp.
Một điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên quy định rõ về văn bằng, chứng chỉ số. Thông tư nêu cụ thể việc cấp, lưu trữ, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ và cấp bản sao đối với cả bản giấy và bản điện tử; đồng thời quy định xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ với các trường thông tin bắt buộc.
Bộ sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ dùng chung trên toàn quốc, phục vụ việc cấp văn bằng số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin. Quy định này cũng áp dụng với các văn bằng, chứng chỉ đã cấp trước thời điểm thông tư có hiệu lực.
Theo cơ quan quản lý, việc công khai dữ liệu giúp tăng tính minh bạch, tạo cơ sở xác minh, hạn chế tình trạng làm giả bằng cấp. Các đơn vị có trách nhiệm cập nhật đầy đủ dữ liệu khi cấp mới, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi hoặc hủy bỏ, bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung”.
Đáng chú ý, thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT bản giấy được rút từ 75 ngày xuống còn 30 ngày kể từ khi có quyết định công nhận tốt nghiệp. Với văn bằng, chứng chỉ số, thời gian cấp tối đa là 5 ngày.
Thông tư mới cũng thể chế hóa chủ trương tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục. Bộ tập trung ban hành quy định và thực hiện quản lý nhà nước, không làm thay địa phương và cơ sở đào tạo.
Theo đó, quy định Bộ Giáo dục và Đào tạo trực tiếp in phôi văn bằng, chứng chỉ được bãi bỏ. Thẩm quyền in và quản lý phôi (đối với văn bằng giấy) được phân cấp cho sở giáo dục và đào tạo hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp bằng.
Quy chế không còn quy định mẫu văn bằng đại học, giáo dục nghề nghiệp và mẫu chứng chỉ cụ thể, mà chỉ yêu cầu các nội dung chính phải thể hiện trên văn bằng. Riêng mẫu bằng tốt nghiệp THPT vẫn được quy định thống nhất trên toàn quốc.
Bên cạnh đó, thông tư cũng không quy định mẫu sổ gốc, phụ lục sổ gốc hay sổ cấp bản sao như trước, mà chỉ nêu các nội dung bắt buộc, tạo thêm dư địa chủ động cho cơ quan cấp văn bằng.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, những điều chỉnh này nhằm đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong quản lý, cấp phát văn bằng, chứng chỉ.
