Sự lơ là trong việc bảo dưỡng có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho động cơ. Điển hình nhất là thay dầu không đúng định kỳ, dẫn đến dầu biến chất, đặc quánh thành cặn bùn.
Trong trường hợp đó, chỉ xả dầu hay dùng dung dịch vệ sinh là không đủ, bởi cặn đặc không thể lưu thông như dầu mới, khiến ma sát và nhiệt độ bên trong tăng mạnh, kéo theo nhiều hư hỏng tốn kém.
Tình trạng này cũng tương tự với bugi. Mặc dù bộ phận này thường phát ra những dấu hiệu cảnh báo khi đã đến thời điểm cần thay, nhưng tuổi thọ bugi lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dung tích động cơ, loại bugi hay điều kiện vận hành.
Dù vậy, không có bộ bugi nào sử dụng được mãi. Khi đã mòn, bugi gây ra tình trạng máy rung, nổ không đều, khó khởi động, tiêu hao nhiên liệu tăng và đặc biệt là hiện tượng đánh lửa sai.
Đánh lửa sai (misfire) là vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều vì có thể gây hư hỏng cho động cơ và nhiều bộ phận liên quan.
Một misfire xảy ra khi hỗn hợp không khí - nhiên liệu trong một hoặc nhiều xi-lanh không được đốt cháy đúng cách, kéo theo rung giật, tăng tốc giật cục, tiếng nổ lớn từ ống xả, xe bị ì, dễ chết máy và khí thải tăng cao.
Dù có nhiều nguyên nhân dẫn đến misfire như tắc kim phun, cong van hay xéc-măng mòn, bugi vẫn là chi tiết cần kiểm tra đầu tiên khi đèn báo động cơ sáng và xe báo lỗi đánh lửa.
Thời gian misfire kéo dài bao nhiêu thì nguy cơ hư hỏng càng cao, vì vậy các chuyên gia luôn khuyến cáo không nên tiếp tục sử dụng xe đang gặp hiện tượng này. Một chiếc xe có thể chết máy giữa đường hay tại giao lộ, gây mất an toàn cho người lái.
Khi bugi hỏng, hàng loạt bộ phận khác cũng chịu ảnh hưởng. Do khe hở điện cực bugi tăng lên theo thời gian, cuộn đánh lửa buộc phải hoạt động mạnh hơn để tạo ra điện áp cao hơn.
Áp lực kéo dài này khiến cuộn đánh lửa và dây cao áp dễ hư hỏng sớm. Khi thay bugi, lái xe không nhất thiết phải thay cuộn đánh lửa, nhưng nếu xe đã misfire trong thời gian dài, việc kiểm tra cuộn đánh lửa là cần thiết.
Lỗi bugi còn gây tác hại nặng nề đối với bộ chuyển đổi xúc tác (catalytic converter). Đây là bộ phận sử dụng các kim loại quý như rhodium, palladium và platinum để xử lý khí thải.
Cấu trúc của catalyzer không được thiết kế để chịu nhiên liệu sống. Khi bugi khiến nhiên liệu không cháy bị đẩy thẳng vào bầu lọc, nhiệt độ bên trong có thể tăng vọt tới 2.000 độ F, làm chảy lớp xúc tác.
Các mảng xúc tác nóng chảy rơi xuống gây tắc nghẽn, buộc phải thay hoàn toàn bộ phận này với chi phí từ vài trăm đến vài nghìn USD, trong khi bugi mới chỉ có giá vài chục USD một chiếc.
Không chỉ vậy, hiện tượng đánh lửa sai kéo dài còn gây hư hỏng piston và van, và chi phí sửa chữa hai bộ phận này luôn rất cao.
Để tránh những rủi ro nặng nề kể trên, việc thay bugi định kỳ là điều nên làm. Trong trường hợp không nhớ lần thay gần nhất, rất có thể đã đến lúc cần kiểm tra. Bugi vốn được thiết kế để chịu môi trường khắc nghiệt bên trong xi-lanh, nhưng không phải loại bugi nào cũng bền như nhau.
Theo khuyến cáo phổ biến, bugi đồng có tuổi thọ khoảng 20.000 km, trong khi bugi platinum hoặc iridium có thể sử dụng từ 60.000 đến 100.000 km. Các xe thường xuyên chạy trong đô thị, kéo tải hoặc off-road có thể cần thay bugi sớm hơn.
