Trong khi nhiều giáo viên biên chế nhận khoản thưởng cuối năm 10–14 triệu đồng, không ít giáo viên hợp đồng ngỡ ngàng vì… không có tên trong danh sách.
“Chúng tôi cũng là người lao động trong trường công, vì sao lại đứng ngoài?”, câu hỏi được lặp lại dày đặc trên các nhóm giáo viên từ Nghệ An, Thái Nguyên đến Hà Nội.
Trước băn khoăn này, Bộ Tài chính chính thức lên tiếng, khẳng định: Giáo viên hợp đồng không đương nhiên được hưởng tiền thưởng theo Nghị định 73, mà chỉ áp dụng với hai nhóm cụ thể.
Theo Bộ Tài chính, Nghị định 73 về tiền lương, tiền thưởng chỉ áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Với giáo viên hợp đồng theo Nghị định 111, chỉ những người thuộc một trong hai trường hợp sau mới được xem xét hưởng thưởng:
Thứ nhất, giáo viên hợp đồng được xếp lương theo Nghị định 204/2004, tức hưởng bảng lương của công chức, viên chức.
Thứ hai, trong hợp đồng lao động có thỏa thuận rõ về việc được hưởng tiền thưởng theo cơ chế này.
Nếu không đáp ứng một trong hai điều kiện trên, giáo viên hợp đồng sẽ không nằm trong diện hưởng quỹ thưởng 10% từ tổng quỹ lương do ngân sách cấp.
Nguồn chi trả tiền thưởng cho giáo viên hợp đồng, theo Bộ Tài chính, phải được các trường chủ động bố trí từ dự toán ngân sách được giao hoặc các nguồn thu hợp pháp khác, không nằm trong gói thưởng mặc định cấp cho biên chế.
Thực tế tại các trường học cho thấy cách hiểu và cách làm đang rất khác nhau. Hiệu trưởng một trường THCS tại Hà Nội cho biết, quỹ thưởng theo Nghị định 73 ngân sách cấp về chỉ đủ chi cho giáo viên, nhân viên biên chế. Muốn có thưởng cho giáo viên hợp đồng, nhà trường buộc phải “liệu cơm gắp mắm”.
Từ đó, 3 kịch bản thường xảy ra: Hoặc không có thưởng cho giáo viên hợp đồng; hoặc chia sẻ từ quỹ thưởng của biên chế; hoặc trích từ các khoản tiết kiệm chi, quỹ phúc lợi của trường.
Với những trường chỉ có vài giáo viên hợp đồng, việc cân đối không quá khó. Nhưng ở những đơn vị có hàng chục giáo viên hợp đồng, áp lực tài chính là không nhỏ.
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 50.000 giáo viên hợp đồng theo Nghị định 111. Nghị định 73 có hiệu lực từ 1/7/2024, nên năm 2024 là năm đầu tiên giáo viên được nhận thưởng cuối năm theo cơ chế mới.
Hạn cuối chi trả tiền thưởng là ngày 31/1. Một số trường cho biết đang cố gắng giữ mức thưởng cho giáo viên hợp đồng khoảng 30–50% so với giáo viên biên chế, tương đương 2–4 triệu đồng, như một cách chia sẻ để “không ai bị bỏ lại phía sau”.
Tuy vậy, câu chuyện tiền thưởng lần này cũng cho thấy một thực tế rõ ràng: Khoảng cách giữa giáo viên biên chế và giáo viên hợp đồng không chỉ nằm ở vị trí việc làm, mà còn thể hiện rất rõ trong chính sách đãi ngộ điều vẫn đang gây nhiều trăn trở trong ngành giáo dục.
