Không chỉ dừng lại ở một sai phạm cá nhân, câu chuyện này gợi lên nhiều trăn trở về đạo đức học thuật và niềm tin xã hội đối với ngành giáo dục.
Theo xác nhận từ lãnh đạo nhà trường, người bị xóa tên là trưởng một bộ môn thuộc khoa Tiếng Anh, đã thừa nhận sử dụng bằng tiến sĩ không hợp pháp.
Ngay khi phát hiện sai phạm, nhà trường đã tạm đình chỉ giảng dạy, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, làm rõ vụ việc.
Đáng chú ý, tên của giảng viên này cũng đã bị loại khỏi bia vinh danh tiến sĩ đặt tại “Vườn cây tiến sĩ” trong khuôn viên trường.
Phát biểu tại lễ vinh quy 12 tân tiến sĩ năm 2025, PGS.TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 nhấn mạnh, đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là sự xâm phạm nghiêm trọng đến liêm chính khoa học – nền tảng đạo đức cốt lõi của người làm nghiên cứu.
“Học vị tiến sĩ không chỉ là danh xưng, mà là danh dự. Danh dự thì không thể vay mượn hay đánh đổi”, ông Huy khẳng định.
Sự việc càng gây chú ý khi những phản ánh ban đầu xuất phát từ một diễn đàn về liêm chính khoa học, kèm hình ảnh bia tiến sĩ có hai vị trí bị đục bỏ. Từ đó, làn sóng thảo luận của độc giả lan rộng, với nhiều cảm xúc đan xen.
Chia sẻ quan điểm, cô Trương Triệu Trinh (Huế) cho hay: “Không hả hê trước cái sai của người khác, nhưng thực sự buồn cho ngành giáo dục. Một người đứng trên bục giảng mà thiếu trung thực thì rất khó nói đến việc dạy đạo đức cho học trò”.
Nhiều độc giả khác bày tỏ sự đồng tình với cách xử lý của nhà trường, cho rằng việc xóa tên khỏi bia vinh danh mang ý nghĩa biểu tượng mạnh mẽ, thể hiện thái độ dứt khoát trước gian dối học thuật.
Tuy nhiên, không ít ý kiến cũng đặt câu hỏi về trách nhiệm trong khâu kiểm tra, xác minh văn bằng trước khi bổ nhiệm cán bộ, nhất là với những vị trí lãnh đạo chuyên môn.
Chị Phạm Thị Hồng (Nam Định) bày tỏ sự buồn lòng khi một người làm nghề giáo, lại giữ cương vị trưởng bộ môn, có thể sử dụng bằng giả trong thời gian dài. Theo chị, đây không chỉ là sai phạm của cá nhân mà còn là hồi chuông cảnh báo đối với công tác kiểm soát, thẩm định văn bằng trong môi trường đại học.
Ở góc nhìn khác, anh Trần Quang Minh (TP Hồ Chí Minh) cho rằng việc nhà trường công khai xử lý, đình chỉ giảng dạy và xóa tên khỏi bia vinh danh là động thái cần thiết.
“Sự minh bạch và kiên quyết này là điều kiện quan trọng để từng bước khôi phục niềm tin của xã hội đối với giáo dục đại học”, anh Minh nói.
Trong khi đó, Nguyễn Thu Phương, một sinh viên ngành báo chí tại Hà Nội nhấn mạnh tác động trực tiếp của vụ việc tới người học.
Theo Phương, sinh viên cần những tấm gương chuẩn mực về chuyên môn và đạo đức để noi theo; việc giảng viên gian dối về học vị không chỉ làm tổn hại uy tín nhà trường mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin và động lực học tập của sinh viên.
Trao đổi về vụ việc, TS Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho rằng việc sử dụng bằng cấp giả là hành vi đặc biệt đáng lên án, đi ngược lại yêu cầu cốt lõi về tính trung thực trong khoa học và giáo dục.
“Ngay cả học sinh tiểu học cũng bị phê phán khi quay cóp, huống hồ là những người làm khoa học, đứng trong đội ngũ sư phạm và ở trình độ cao nhưng lại gian dối về học vị. Với những trường hợp như vậy, xã hội đương nhiên không thể chấp nhận”, TS Khuyến nhấn mạnh.
Theo TS Khuyến, thực tế tại Việt Nam cho thấy tình trạng sử dụng bằng cấp giả không phải là cá biệt. Những người vi phạm cần tự ý thức rằng mình không còn đủ tư cách nghề nghiệp khi đã gian dối trong học thuật.
Từ góc độ đó, ông cho rằng người sử dụng bằng giả cần chủ động rời khỏi môi trường giáo dục và tốt nhất nên tự nguyện chấm dứt hoạt động giảng dạy, nhằm bảo vệ sự liêm chính và uy tín của nền giáo dục.
