Ông Assad, người chưa phát biểu trước công chúng kể từ cuộc tấn công bất ngờ của quân nổi dậy cách đây một tuần, được cho rằng đã bay khỏi Damascus đến một địa điểm không xác định vào sáng Chủ nhật, khi quân nổi dậy cho biết họ đã tiến vào thủ đô mà không gặp sự cản trở của quân đội chính quyền Syria.
Sự sụp đổ chóng vánh của chế độ Assad cũng giáng một đòn mạnh vào ảnh hưởng của Nga và Iran tại khu vực, những đồng minh chủ chốt đã hỗ trợ Tổng thống Assad trong suốt 13 năm qua của cuộc nội chiến.
Bức ảnh bị hư hỏng của Tổng thống Syria Bashar al-Assad tại Qamishli, Syria, ngày 8/12. Ảnh: Reuters
Dưới đây là phản ứng của một số lãnh đạo và các quốc gia trên thế giới về biến cố bất ngờ ở Syria:
Tổng thống Mỹ Joe Biden
Nhà Trắng cho biết Tổng thống Biden và nhóm của ông đang theo dõi chặt chẽ tình hình ở Syria và duy trì liên lạc với các đối tác khu vực.
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump
Ông Trump đăng trên X: "Assad đã ra đi. Ông ta đã chạy trốn khỏi đất nước. Người bảo vệ ông ta, Nga, Nga, Nga, do ông Vladimir Putin lãnh đạo, không còn muốn bảo vệ ông ta nữa".
"Nga và Iran hiện đang trong tình trạng suy yếu, một bên là vì Ukraine và nền kinh tế tồi tệ, bên còn lại là vì Israel và thành công trong chiến đấu của nước này".
Bộ trưởng Ngoại giao Ý Antonio Tajani
"Tôi đang theo dõi với sự quan tâm sâu sắc diễn biến tình hình ở Syria. Tôi liên tục liên lạc với đại sứ quán của chúng tôi tại Damascus và văn phòng Thủ tướng. Tôi đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp lúc 10:30 tại Bộ Ngoại giao", ông Tajani cho biết trên X.
Đặc phái viên Liên hợp quốc về Syria
Đặc phái viên về Syria Geir Pedersen nhấn mạnh mong muốn rõ ràng của hàng triệu người Syria về các thỏa thuận chuyển tiếp ổn định và toàn diện.
Ông kêu gọi tất cả người dân Syria ưu tiên đối thoại, đoàn kết và tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và nhân quyền khi họ tìm cách xây dựng lại xã hội, đồng thời cho biết ông sẵn sàng hỗ trợ người dân Syria trong hành trình hướng tới một tương lai ổn định và toàn diện.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc
Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố rằng Bắc Kinh "đang theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình ở Syria và hy vọng Syria sẽ sớm ổn định trở lại".
Bộ này cho biết: “Chính phủ Trung Quốc đã tích cực hỗ trợ công dân Trung Quốc muốn rời khỏi Syria một cách an toàn và có trật tự, đồng thời duy trì liên lạc với… những công dân Trung Quốc vẫn còn ở Syria”.
"Chúng tôi kêu gọi các bên liên quan ở Syria thực hiện các biện pháp thiết thực để đảm bảo an toàn cho các tổ chức và nhân viên Trung Quốc tại Syria", thông cáo cho biết thêm.
Bộ trưởng Ngoại giao Đức
Bộ trưởng Ngoại giao Annalena Baerbock cho biết: “Sự kết thúc của Assad là sự nhẹ nhõm lớn đối với hàng triệu người dân Syria”, đồng thời nói thêm rằng “đất nước này không được phép rơi vào tay những kẻ cực đoan khác, bất kể chúng ở hình thức nào”.
Bộ trưởng Israel
Amichai Chikli, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề di cư của Israel, cho biết những bước tiến của phe đối lập ở Syria "không phải là lý do để ăn mừng" đối với đất nước ông, khi ông kêu gọi Israel khôi phục quyền kiểm soát tại Núi Hermon ở Cao nguyên Golan bị chiếm đóng và thiết lập một tuyến phòng thủ mới dựa trên đường ngừng bắn năm 1974 với Syria.
Tờ báo Israel Hayom trích dẫn lời ông cho biết: "Hầu hết Syria hiện nằm dưới sự kiểm soát của các tổ chức liên kết với" al-Qaeda và ISIL (IS). Phần lớn khu vực Cao nguyên Golan của Syria bị Israel chiếm đóng vào năm 1967 và sau đó sáp nhập vào năm 1981.
Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ
Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết chính phủ Syria “đã sụp đổ và quyền kiểm soát đất nước đang đổi chủ”.
Phát biểu tại Diễn đàn Doha ở Qatar, ông Fidan cho biết "điều này không xảy ra trong một sớm một chiều. Trong 13 năm qua, đất nước đã rơi vào tình trạng hỗn loạn" kể từ khi chiến tranh bắt đầu với các cuộc biểu tình đòi dân chủ vào năm 2011.
"Các tổ chức khủng bố không được phép lợi dụng tình hình này. Các nhóm đối lập phải đoàn kết. Chúng tôi sẽ làm việc vì sự ổn định và an toàn ở Syria", ông nói thêm. “Syria mới không nên gây ra mối đe dọa cho các nước láng giềng mà phải loại bỏ các mối đe dọa”.
Bộ Ngoại giao Philippines
Philippines kêu gọi kiềm chế và tránh bạo lực để bảo vệ dân thường, đồng thời khuyến cáo công dân của mình tại Syria liên lạc với Đại sứ quán tại Damascus.
Ngọc Ánh (theo AJ, Reuters)
