Bắt đầu hỗ trợ vào quý đầu 2022
Cuộc khủng hoảng đang gây ra báo động với hàng tỷ USD viện trợ và tài sản bị đóng băng bởi cộng đồng quốc tế sau khi Taliban tiếp quản đất nước vào tháng 8 vừa qua.
Cuộc họp của OIC đã mở đầu nỗ lực hỗ trợ ngăn chặn sự sụp đổ kinh tế Afghanistan. (Nguồn: Waseem Khan / Reuters).
Thủ tướng Imran Khan của Pakistan - quốc gia đang tổ chức hội nghị thượng đỉnh cho biết: “Trừ khi có hành động ngay lập tức, không thì Afghanistan sẽ tiến tới hỗn loạn. Khi không thể trả lương cho công chức, bệnh viện, bác sĩ, y tá, thì bất kỳ chính phủ nào cũng sẽ sụp đổ và sự hỗn loạn này chắc chắn không hợp với Hoa Kỳ”.
Một nghị quyết của OIC được công bố sau cuộc họp cho biết Ngân hàng Phát triển Hồi giáo sẽ dẫn đầu nỗ lực hỗ trợ vào quý đầu tiên của năm 2022. Nó cũng kêu gọi các nhà cầm quyền của Afghanistan tuân thủ “các nghĩa vụ theo các hiệp ước nhân quyền quốc tế, đặc biệt là liên quan đến quyền của phụ nữ, trẻ em, thanh niên, người già và những người có nhu cầu đặc biệt”.
Cuộc họp của OIC đã không mang lại cho chính quyền Taliban mới bất kỳ sự công nhận quốc tế chính thức nào và Bộ trưởng Ngoại giao Afghanistan Amir Khan Muttaqi đã bị loại khỏi bức ảnh chính thức được chụp trong sự kiện này.
Muttaqi cho biết chính phủ của ông “có quyền được chính thức công nhận”.
Ông nói với các phóng viên: “Chính phủ Afghanistan hiện tại đang hợp tác với mọi tổ chức nước ngoài, đồng thời cho biết thêm rằng các biện pháp trừng phạt phải được gỡ bỏ”.
Trong bài phát biểu trước các đại biểu, ông cho biết việc Mỹ đóng băng tài sản “là một sự vi phạm rõ ràng đối với nhân quyền của người Afghanistan, và có thể được hiểu là thù hằn với cả một quốc gia”.
Nền kinh tế “rơi tự do”
Trong khi một số quốc gia và tổ chức đã bắt đầu cung cấp viện trợ, hệ thống ngân hàng của quốc gia này gần như sụp đổ đã khiến công việc của họ trở nên phức tạp hơn nhiều.
Thứ trưởng Liên hợp quốc về các vấn đề nhân đạo Martin Griffiths cũng có mặt tại cuộc họp của OIC và cảnh báo rằng nền kinh tế của Afghanistan “hiện đang rơi tự do”.
“23 triệu người đang phải đối mặt với nạn đói, cơ sở y tế quá tải với trẻ suy dinh dưỡng, khoảng 70% giáo viên không được trả lương và hàng triệu trẻ em, tương lai của Afghanistan không được đến trường. Nếu chúng ta không hành động dứt khoát và có lòng trắc ẩn, tôi sợ người dân sẽ khó cầm cự được qua mùa đông này”, ông Griffiths nói.
Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Shah Mahmood Qureshi cho biết việc mở khóa các kênh tài chính và ngân hàng là điều cần thiết “bởi vì nền kinh tế không thể hoạt động và mọi người không thể giúp đỡ nếu không có hệ thống ngân hàng”.
Ngoài viện trợ tức thời, Afghanistan cần được giúp đỡ để đảm bảo ổn định kinh tế lâu dài.
Phần lớn sẽ phụ thuộc vào việc liệu Washington có sẵn sàng giải phóng hàng tỷ USD dự trữ của ngân hàng trung ương và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đã khiến nhiều tổ chức và chính phủ né tránh các giao dịch trực tiếp với Taliban hay không.
Ông Muttaqi nhắc lại rằng Taliban sẽ không cho phép Afghanistan được sử dụng làm căn cứ cho các cuộc tấn công vào các nước khác và ông nói rằng sẽ không có hành động trả đũa nào được thực hiện đối với các quan chức của chính phủ cũ.
Tuy nhiên, Taliban đã phải đối mặt với chỉ trích nặng nề vì khiến phụ nữ không có việc làm và trẻ em gái không được đi học, đồng thời loại trừ các bộ phận rộng rãi của xã hội Afghanistan khỏi chính phủ.
Họ cũng bị buộc tội chà đạp nhân quyền và bất chấp lời hứa ân xá, nhắm vào các quan chức của chính quyền cũ.
Sơn Tùng (Tổng hợp)
