Nhiều người vẫn coi việc bị chim “trúng đích” là may mắn, nhưng với chủ xe ô tô, đó có thể là khởi đầu cho những hư hại tốn kém. Trong điều kiện thời tiết ấm và nắng mạnh, phân chim và nhựa cây không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn âm thầm ăn mòn lớp sơn bảo vệ, để lại những vết ố và lõm khó khắc phục.
Theo ông Matthijs Groenewolt, Trưởng bộ phận phát triển lớp sơn phủ trong suốt của BASF châu Âu, một trong những tập đoàn hóa chất và sơn phủ lớn nhất thế giới, phân chim là hỗn hợp phức tạp gồm axit uric, enzyme tiêu hóa, muối, chất béo và cả các hạt cát nhỏ. Chính tính axit và thành phần hóa học này có thể phản ứng với lớp sơn phủ bảo vệ bên ngoài, khiến bề mặt sơn bị mềm, đổi màu hoặc ăn mòn theo thời gian.
Tác động này trở nên nghiêm trọng hơn vào mùa hè. Nhiệt độ cao và ánh nắng trực tiếp làm tăng tốc các phản ứng hóa học, đồng thời khiến lớp sơn phủ mềm ra. Khi phân chim bám trên bề mặt xe trong nhiều giờ, đặc biệt dưới trời nắng, nguy cơ để lại vết hằn vĩnh viễn trên sơn xe tăng lên đáng kể.
Ở góc nhìn khác, ông Paul Caller, Giám đốc điều hành hãng chăm sóc xe Autoglym của Anh, cho rằng hiện tượng “ăn mòn” không hoàn toàn đến từ tính axit. Nghiên cứu của Autoglym chỉ ra rằng khi xe đỗ dưới nắng, lớp sơn phủ nóng lên, giãn nở và mềm hơn bình thường. Cùng lúc đó, phân chim khô lại và cứng trên bề mặt. Đến ban đêm, khi nhiệt độ giảm, lớp sơn co lại và cứng dần, vô tình ôm lấy vết bẩn đã khô, khiến khu vực đó trông mờ và kém bóng hơn so với phần còn lại.
Dù nguyên nhân là hóa học hay vật lý, các chuyên gia đều thống nhất rằng phản ứng nhanh là yếu tố then chốt. Phân chim càng được làm sạch sớm thì nguy cơ gây hư hại càng thấp. Một chiếc khăn ướt, khăn mềm hoặc thậm chí khăn lau trẻ em đều có thể sử dụng trong tình huống khẩn cấp. Điều quan trọng là tránh chà xát mạnh khi vết bẩn đã khô, bởi điều này dễ làm xước lớp sơn phủ.
Cách an toàn là đặt một miếng vải ẩm lên vết bẩn trong vài phút để làm mềm, sau đó nhẹ nhàng lau sạch. Việc để sẵn khăn ướt trong hộc để đồ giúp chủ xe xử lý nhanh ngay khi phát hiện. Nếu cần thêm độ ẩm, có thể làm ướt khăn bằng nước rửa kính, đặt lên vết bẩn và chờ một lúc trước khi lau. Việc cạy, gạt hay dùng vật cứng để loại bỏ phân chim thường chỉ khiến tình trạng xấu hơn.
Trong trường hợp vết bẩn đã để lại dấu hằn trên sơn, vẫn còn khả năng khắc phục nếu xử lý đúng cách. Theo chuyên gia chăm sóc xe Richard Tipper của Perfection Detailing, lớp sơn phủ có thể được làm phẳng trở lại bằng cách gia nhiệt nhẹ để sơn mềm và tự chảy đều.
Tuy nhiên, các biện pháp như dùng súng nhiệt hay máy đánh bóng đòi hỏi kinh nghiệm, bởi nếu làm quá tay có thể mài mòn lớp sơn vốn đã mỏng. Với người không chuyên, việc đổ nước nóng lên khu vực bị ảnh hưởng đôi khi cũng mang lại hiệu quả nhất định, nhưng vẫn cần thận trọng.
Ông Tipper cho biết, một số dòng xe có lớp sơn mềm hơn, thường thấy ở các thương hiệu Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc và Pháp, nên dễ bị hư hại nhưng cũng dễ phục hồi. Trong khi đó, nhiều mẫu xe Đức, đặc biệt là Mercedes, sử dụng lớp sơn phủ có thành phần gốm nên bền hơn trước tác động của phân chim.
Các thương hiệu Anh như Aston Martin, Rolls Royce hay Land Rover cũng được đánh giá có độ bền sơn cao. Màu sơn không làm thay đổi mức độ hư hại, nhưng các vết ăn mòn thường dễ nhận thấy hơn trên xe màu tối so với màu trắng hoặc bạc.
Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là tránh để xe trở thành mục tiêu của chim và nhựa cây. Việc hạn chế đỗ xe dưới tán cây hoặc những vị trí chim thường đậu có thể giảm đáng kể rủi ro. Trong trường hợp không thể tránh, các lớp bảo vệ bổ sung như sáp truyền thống, phủ ceramic hoặc dán phim bảo vệ sơn sẽ tạo thêm một lớp chắn, giúp hạn chế tác động trực tiếp lên sơn xe. Dù chi phí ban đầu không nhỏ, những giải pháp này vẫn rẻ hơn nhiều so với việc phải sơn lại cả tấm thân xe.
Thực tế cho thấy, nhiều chủ xe chỉ nhận ra mức độ nghiêm trọng khi đã quá muộn. Tại Anh, không ít trường hợp được báo giá hơn 500 bảng để sơn lại nắp capo hoặc nóc xe do phân chim để lâu ngày. Đây là bài học nhắc nhở rằng những vết bẩn tưởng chừng vô hại lại có thể gây hậu quả lớn nếu bị bỏ qua, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng.
