Campuchia - nước đang giữ chức chủ tịch tổ chức 10 thành viên ASEAN và bao gồm Myanmar - đã "lên án và vô cùng thất vọng" về các vụ hành quyết, cũng như về thời gian diễn ra khi nó chỉ cách cuộc họp tiếp theo của khối này chỉ đúng một tuần.
Kyaw Min Yu và Phyo Zeyar Thaw, 2 trong số 4 nhà hoạt động dân chủ bị chính quyền quân sự Myanmar hành quyết. Ảnh: MRTV
Phát ngôn viên quân đội Myanmar, Tướng Zaw Min Tun. Ảnh: Reuters
Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Saifuddin Abdullah. Ảnh: Reuters
Campuchia cho biết trong một tuyên bố: “Mặc dù sự phức tạp của cuộc khủng hoảng đã được thừa nhận và tình trạng cực kỳ nghiêm trọng có thể cảm nhận được từ mọi nơi ở Myanmar, ASEAN nói chung đã kêu gọi kiềm chế tối đa”.
"Việc thực thi các bản án tử hình chỉ một tuần trước cuộc họp cấp bộ trưởng ASEAN lần thứ 55 là rất đáng bị khiển trách", tuyên bố cho biết và nói thêm rằng nó cho thấy sự "thiếu thiện chí" của chính quyền Myanmar đối với các nỗ lực của ASEAN trong việc duy trì sự ổn định trong khu vực.
Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Saifuddin Abdullah cũng cho biết hôm thứ Ba rằng đất nước của ông lên án hành động của quân đội Myanmar đối với 4 nhà hoạt động và coi hành động này là một tội ác chống lại loài người.
Ông nói trong một cuộc họp báo rằng Myanmar không nên được phép cử đại diện chính trị đến bất kỳ cuộc họp cấp bộ trưởng quốc tế nào và rằng chính quyền đang chế nhạo kế hoạch hòa bình Năm điểm của ASEAN.
Quân đội Myanmar, lực lượng nắm chính quyền trong cuộc đảo chính năm ngoái, đã tuyên bố trên phương tiện truyền thông nhà nước hôm thứ Hai vừa rồi rằng họ đã hành quyết các nhà hoạt động vì hỗ trợ "các hành động khủng bố". Đây là vụ tử hình đầu tiên của Myanmar trong nhiều thập kỷ.
Tin tức đã gây ra sự phẫn nộ trên toàn thế giới, với Mỹ, Anh, Úc, Liên minh châu Âu và các quan chức cấp cao của Liên Hợp Quốc về những quyết định bạo lực của chính quyền quân sự Myanmar.
Không rõ thời điểm thực hiện, hoặc phương pháp nào được sử dụng trong các vụ tử hình nói trên. Các thành viên trong gia đình hôm thứ Hai cho biết họ không được thông báo trước về vụ tử hình của người thân, cũng như không được phép đem thi thể của họ về nhà.
Những người bị hành quyết nằm trong số hơn 100 người mà các nhà hoạt động nói rằng đã bị chính quyền Myanmar kết án tử hình trong các phiên tòa bí mật của các tòa án do quân đội điều hành kể từ cuộc đảo chính.
Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về nhân quyền ở Myanmar, Tom Andrews, cho biết ông lo ngại rằng nhiều vụ hành quyết hơn có thể sẽ diễn ra tới đây, khi nói rằng ít nhất 140 người đã bị kết án tử hình ở Myanmar.
Huy Hoàng (theo Reuters, CNA, Al Jazeera)
