Hơn ba thập kỷ gieo nền móng cho một cửa biển chiến lược
Năm 1992, khi Công ty Vận tải biển và Thương mại Hà Tĩnh – tiền thân của Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt được thành lập, ít ai nghĩ rằng đơn vị này sẽ trở thành nền tảng cho một cửa ngõ biển quan trọng của cả Việt Nam và Lào.
Nhiệm vụ ban đầu của công ty hết sức khiêm tốn: vận tải biển và khai thác cảng Xuân Hải, phục vụ hàng hóa khu vực Bắc Hà Tĩnh và một phần từ Lào. Thế nhưng chính những chuyến hàng đầu tiên ấy đã mở ra nhịp kết nối mới, đặt viên gạch đầu tiên cho hành lang thương mại Việt – Lào trong tương lai.
Đến năm 2001, doanh nghiệp được giao khai thác bến số 1 cảng Vũng Áng; năm 2010 tiếp tục được giao bến số 2. Từ đây, cánh cửa hợp tác song phương thực sự rộng mở. Các dòng hàng từ Lào – quặng sắt, kali… – nối nhau vượt cung đường 12C, xuyên dãy Trường Sơn để về Vũng Áng, hình thành “mạch máu” thương mại mang ý nghĩa sống còn với một quốc gia không giáp biển như Lào.
Cũng trong quá trình ấy, doanh nghiệp Hà Tĩnh mang trên vai trọng trách lớn hơn: mở đường để nước bạn tiến ra biển lớn. Đó là hành trình bền bỉ, vừa xây dựng hạ tầng, vừa tạo dựng niềm tin của doanh nghiệp và nhân dân hai nước, vừa hiện thực hóa ước mơ nhiều thế hệ người Lào về một cửa biển ổn định.
Từ hợp tác đến đồng sở hữu – bước tiến mang tính chiến lược
Năm 2011 đánh dấu bước ngoặt khi doanh nghiệp chính thức đổi tên thành Công ty CP Cảng Vũng Áng Việt – Lào với sự tham gia góp vốn của Chính phủ Lào. Không chỉ gửi hàng qua cảng Việt Nam, Lào lần đầu tiên cùng Việt Nam đầu tư, quản lý và vận hành một cửa biển chung. Đến năm 2017, việc đổi tên thành Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt càng cho thấy sự trưởng thành và gắn kết sâu sắc trong hợp tác.
Ông Nguyễn Anh Thắng – Tổng Giám đốc Tổng Công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh – khẳng định: “Từ những ngày đầu khó khăn nhất, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã định hướng, tạo điều kiện từ hạ tầng, chính sách để mọi hàng hoá của Lào qua cảng Vũng Áng. Chúng tôi luôn tin rằng Vũng Áng không chỉ là một cảng biển, nó còn là biểu tượng hữu nghị… Mỗi bước tiến của Vũng Áng đều là dấu ấn tiếp nối truyền thống thủy chung Việt – Lào qua mọi thời kỳ.”
Ngày nay, khi Chính phủ Lào nắm giữ 60% cổ phần tại Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt, quan hệ hợp tác đã được nâng lên tầm cao mới. Đây không chỉ là một dự án kinh tế mà là chiến lược quốc gia, là cửa ngõ giúp Lào khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế khu vực.
Bến số 3 – bước ngoặt đưa Vũng Áng lên tầm cao mới
Trong những năm gần đây, Cảng Quốc tế Lào – Việt ghi nhận nhiều bước phát triển mạnh mẽ. Sản lượng hàng hóa duy trì tăng trưởng tốt; nhóm hàng quá cảnh truyền thống từ Lào như kali, quặng sắt, gỗ dăm chiếm tỷ trọng lớn; đồng thời công ty mở rộng nhiều mặt hàng mới, tiến tới hình thành hệ sinh thái dịch vụ cảng hiện đại.
Sự đầu tư vào thiết bị, công nghệ, số hóa quản trị và cải thiện quy trình xếp dỡ đã giúp rút ngắn thời gian giải phóng tàu, nâng cao năng suất, tăng sức cạnh tranh.
Ông Nguyễn Anh Thắng nhấn mạnh: “Những gì Việt Nam có thì bạn Lào cũng sẽ có… Việc chuyển giao Cảng Vũng Áng, cảng nước sâu chiến lược cho nước bạn vận hành là một biểu tượng đẹp cho tình hữu nghị đặc biệt.”
Một trong những dấu ấn quan trọng nhất là sự kiện ngày 28/4/2025: khánh thành Bến số 3 – công trình có tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, do Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt làm chủ đầu tư. Bến có chiều dài 225m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 45.000 DWT, công suất 2,15 triệu tấn/năm; diện tích đất 43.928m² và mặt nước 42.000m².
Cùng với bến số 1 và số 2, bến số 3 nâng tổng sản lượng qua cảng từ 5 triệu tấn/năm lên 7 triệu tấn/năm – hoàn thiện hệ thống cảng biển chiến lược của Hà Tĩnh, đồng thời nâng cao năng lực giao thương của cả khu vực.
Tại lễ khánh thành có sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thoong Lun – Sỉ Su Lít và Chủ tịch nước Việt Nam Lương Cường cùng đoàn lãnh đạo cấp cao hai nước – khẳng định ý nghĩa chính trị đặc biệt của công trình.
Hướng tới trung tâm logistics liên vận Việt – Lào – Thái Lan
Ngày 19/8, Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt phối hợp Tập đoàn Macstar mở tuyến container Hải Phòng – Vũng Áng – Hải Phòng, đánh dấu bước tiến quan trọng trên bản đồ logistics.
Ông Nguyễn Anh Tuấn – Giám đốc công ty – chia sẻ: “Thời gian tới, công ty sẽ đầu tư hoàn chỉnh hệ thống kho, thiết bị xếp dỡ, hạ tầng logistics tại Việt Nam và Lào… Mục tiêu không chỉ là tăng sản lượng, mà đưa Vũng Áng trở thành trung tâm logistics liên vận Việt – Lào – Thái Lan, có sức cạnh tranh trong khu vực.”
Ở góc nhìn từ phía Lào, ông Bun My Malavong – Phó Tổng Giám đốc Công ty Viễn thông Lào – Asia, Phó Giám đốc Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt – nhấn mạnh: “Chúng tôi đặt nhiều kỳ vọng vào Vũng Áng… Đây là một phần quan trọng trong chiến lược kết nối biển của Lào. Khi tham gia chi phối doanh nghiệp, chúng tôi mong muốn cùng Việt Nam đưa Vũng Áng thành trung tâm giao thương quốc tế.”
Phong trào “60 ngày đêm – về đích”: Hướng về Quốc khánh 50 năm của Lào
Từ ngày 1/11 đến 31/12/2025, Công ty CP Cảng Quốc tế Lào – Việt phát động phong trào thi đua đặc biệt “60 ngày đêm – về đích”, tạo khí thế thi đua sôi nổi nhằm hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu năm 2025.
Ông Lê Văn Bạo – Chủ tịch Công đoàn công ty – cho biết: “Phong trào triển khai với tinh thần quyết liệt, hăng say. Các phòng, ban phải đăng ký tiêu chí thi đua, sáng kiến trước ngày 5/11/2025. Mục tiêu là hoàn thành tốt nhất kế hoạch 2 tháng cuối năm.”
Tại hiện trường sản xuất, không khí làm việc khẩn trương lan tỏa rõ rệt. Anh Nguyễn Văn Thìn – Tổ trưởng Tổ bốc xếp số 4 – chia sẻ: “Ai cũng nỗ lực hết mình, vừa để hoàn thành nhiệm vụ, vừa để chung vui với Nhân dân Lào trong ngày lễ lớn.”
Ở khu vực kho hàng, chị Võ Thị Hằng cho biết: “Khối lượng công việc tăng mạnh nhưng chúng tôi luôn đảm bảo hàng hóa được lưu thông nhanh, an toàn. Mỗi lô hàng hoàn thành đúng tiến độ là niềm vui chung.”
Công ty cũng xây dựng cơ chế thưởng nóng, khen thưởng tập thể – cá nhân có thành tích xuất sắc, tăng cường sáng kiến cải tiến.
Biểu tượng của tình hữu nghị vĩ đại
Với hành trình hơn ba thập kỷ, Cảng Vũng Áng ngày nay đã vượt ra khỏi khuôn khổ một cảng biển thông thường. Đây là nơi kết tinh tình đoàn kết Việt – Lào, là cửa biển của Hà Tĩnh nhưng đồng thời cũng là cánh cửa đưa Lào ra với thế giới.
Khi Việt Nam sở hữu thế mạnh biển và Lào nuôi khát vọng vươn ra đại dương, Vũng Áng trở thành điểm gặp của hai tầm nhìn chiến lược. Từ đây, những đoàn tàu sẽ tiếp tục nối dài hành trình ra biển lớn – như cách mà tình hữu nghị Việt – Lào luôn vượt mọi giới hạn để cùng hướng tới tương lai.
