Bệnh nhân N.Q.B (60 tuổi, ngụ phường Rạch Dừa) nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, nôn ói nhiều, bí trung đại tiện. Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy, bệnh nhân bị tắc động mạch mạc treo tràng trên, khiến các quai ruột phù nề nghiêm trọng.
Trước diễn biến nguy kịch, ê-kíp phẫu thuật do BS.CK.II Nguyễn Văn Bảy – Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp chỉ đạo đã khẩn trương mổ cấp cứu. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện gần 5m ruột non đã hoại tử đen do không được nuôi dưỡng máu. Toàn bộ phần ruột bị hoại tử được cắt bỏ và nối lại phần ruột lành, giúp cứu sống bệnh nhân trong gang tấc.
Theo BS Bảy, tắc động mạch mạc treo là tình trạng tắc nghẽn mạch máu nuôi ruột, khiến máu không đến được ruột non và ruột già, gây hoại tử, nhiễm trùng, nhiễm độc nặng.
“Đây là ca bệnh cực kỳ hiếm gặp, triệu chứng ban đầu lại dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường nên rất khó phát hiện sớm”, bác sĩ cho biết.
Phẫu thuật điều trị bệnh này là một tình huống tối cấp cứu, tỷ lệ cứu sống chỉ dao động từ 0–40% tùy theo thời gian phát hiện.
“Thời điểm vàng để can thiệp là trong vòng 6 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Sau mốc này, khả năng cứu sống giảm mạnh do ruột hoại tử nhanh”, BS Bảy nói thêm.
Nguyên nhân gây tắc động mạch mạc treo thường liên quan đến xơ vữa động mạch, cục huyết khối từ tim, viêm mạch máu, hoặc các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, ung thư, hút thuốc lá lâu năm.
Triệu chứng thường không điển hình, người bệnh có thể đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội, rối loạn tiêu hóa, khiến nhiều người chủ quan, tự điều trị tại nhà đến khi quá muộn.
Nếu không được xử lý kịp thời, bệnh có thể dẫn tới hoại tử toàn bộ ruột non và đại tràng, gây suy đa tạng, tỷ lệ tử vong lên đến 60–100%. Những trường hợp sống sót vẫn phải chịu ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống do mất phần lớn ruột.
BS Nguyễn Văn Bảy khuyến cáo: “Khi có dấu hiệu đau bụng bất thường không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở người có bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc hút thuốc lá, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Mỗi phút trôi qua có thể là một phần ruột bị mất đi”.
