Mỗi doanh nghiệp một hạ tầng, chi phí càng lớn
Ngày 13/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Cho ý kiến về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Viễn thông, đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) đánh giá việc bổ sung cơ chế sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông là cần thiết.
Theo đại biểu, hạ tầng viễn thông được chia sẻ sẽ góp phần phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đồng thời khai thác tốt hơn những công trình, thiết bị đã được đầu tư. Tuy nhiên, từ thực tế địa phương, đại biểu cho rằng phạm vi của cơ chế này cần được nhìn rộng hơn, gắn với bài toán sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội.
Đại biểu Sùng A Lềnh phân tích, tại các địa bàn miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, việc đầu tư và vận hành hạ tầng viễn thông thường tốn kém hơn nhiều so với khu vực có mật độ dân cư cao.
Cột ăng-ten, nhà trạm, tuyến truyền dẫn cùng các chi phí duy trì, vận hành đều đòi hỏi nguồn lực lớn, trong khi hiệu quả kinh doanh tại nhiều khu vực lại hạn chế.
Trong điều kiện đó, nếu mỗi doanh nghiệp tiếp tục đầu tư một hệ thống riêng tại cùng một địa bàn, nguồn lực xã hội có thể bị phân tán, thậm chí đầu tư trùng lặp, trong khi việc mở rộng vùng phủ sóng vẫn gặp khó khăn.
Theo đại biểu, dự thảo hiện tập trung vào cơ chế chia sẻ hạ tầng phục vụ quốc phòng, an ninh nhưng chưa đặt ra rõ một nguyên tắc chung nhằm thúc đẩy việc sử dụng chung hạ tầng giữa các doanh nghiệp tại những khu vực mà việc đầu tư riêng lẻ khó mang lại hiệu quả.
Đại biểu cho rằng đây là vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, bởi bài toán chia sẻ hạ tầng không chỉ liên quan đến một lĩnh vực hay một nhóm doanh nghiệp, mà còn gắn trực tiếp với hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội và khả năng đưa dịch vụ viễn thông đến những khu vực còn khó khăn.
Cần rõ giá thuê, trách nhiệm đầu tư và cách xử lý khi không thỏa thuận được
Từ những phân tích trên, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị hoàn thiện dự thảo Luật theo hai hướng.
Trước hết, bên cạnh cơ chế đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh, cần xác định ngay trong luật nguyên tắc khuyến khích và tạo điều kiện sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông, đặc biệt tại miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và những địa bàn có hiệu quả kinh doanh thấp.
Theo đại biểu, việc luật hóa nguyên tắc này sẽ tạo cơ sở để các doanh nghiệp có thể sử dụng hiệu quả hơn hạ tầng đã được đầu tư, đồng thời hạn chế tình trạng nhiều chủ thể cùng đầu tư những công trình có chức năng tương tự tại một địa bàn.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết cơ chế thực hiện. Trong đó cần làm rõ nguyên tắc xác định giá thuê; trách nhiệm đầu tư, vận hành, bảo trì; quyền và nghĩa vụ của các bên; cũng như phương án xử lý khi các doanh nghiệp không đạt được thỏa thuận về việc chia sẻ hạ tầng.
Theo đại biểu, đây là những nội dung cần được thiết kế đủ rõ để cơ chế chia sẻ có thể đi vào thực tế, thay vì chỉ dừng ở nguyên tắc.
Việc này cũng cần bảo đảm hài hòa hai yêu cầu: tôn trọng quyền tài sản, quyền kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp nhưng đồng thời tạo được công cụ để hạn chế đầu tư trùng lặp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội.
