Trước khi biểu quyết thông qua, Quốc hội nghe Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày tóm tắt Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.
Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ 5 nội dung:
Thứ nhất, về hiệp đồng giữa các xã liền kề và việc lấy xây dựng cấp xã là nền tảng để bảo vệ địa phương trong nội dung sửa đổi của Luật Quốc phòng. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, Khu vực phòng thủ cấp xã là thành phần trong Khu vực phòng thủ cấp tỉnh. Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự xã, cấp tỉnh chịu sự lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy đảng và sự điều hành của chính quyền địa phương cùng cấp, là người chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang địa phương trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng và trong tình trạng chiến tranh.
Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã thuộc quyền chỉ huy trực tiếp của Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh, chịu sự lãnh đạo chỉ đạo của Đảng uỷ và sự điều hành của chính quyền địa phương cùng cấp, là người chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang địa phương trên địa bàn trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng và trong tình trạng chiến tranh.
Các Bộ Tư lệnh quân khu và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã xác định rõ cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa các Ban chỉ huy quân sự cấp xã liền kề đặt dưới sự chỉ huy điều hành thống nhất của Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh và của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội.
Cấp xã là nơi trực tiếp quán triệt tổ chức thực hiện mọi chủ trương đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; là nơi trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất cung cấp sức người, sức của cho đất nước; là địa bàn được chuẩn bị từ thời bình cho cả 3 thứ quân; là nơi giành giật quyết liệt với địch; là nơi tổ chức toàn dân chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Cấp xã giữ vai trò nền tảng của chiến tranh nhân dân, bảo đảm vừa đánh địch, vừa sản xuất; là chỗ dựa quan trọng tạo thế cho các lực lượng chiến đấu. Do đó, khu vực phòng thủ được tổ chức theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, lấy xây dựng cấp xã là nền tảng để bảo vệ địa phương nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng bảo vệ địa phương khi có tình huống.
Thứ hai, về việc bố trí chính trị viên Ban chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy. Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và bổ sung chức danh chính trị viên Ban chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam vào dự thảo luật nhằm tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngay từ cơ sở. Đồng thời rà soát và chỉnh lý nội dung tại các điều luật liên quan để bảo đảm đồng bộ thống nhất.
Thứ ba, đối với việc sửa đổi Luật Phòng không nhân dân. Chính phủ đề nghị giữ nguyên theo quy định tại khoản 4 Điều 28 của Luật Phòng không nhân dân, bởi hiện nay tàu bay không người lái, phương tiện bay khác đang được khai thác, sử dụng rất phổ biến, mang lại nhiều lợi ích cho phát triển kinh tế, xã hội nhưng cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ uy hiếp đến quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không, trật tự an toàn xã hội. Vì vậy cần phải có sự quản lý chặt chẽ từ nguồn nhập, sửa chữa, bảo dưỡng, sản xuất, kinh doanh, đăng ký, đào tạo và khai thác sử dụng. Đồng thời đề nghị giữ quy định tại Phụ lục 4 của Luật Đầu tư đối với kinh doanh tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và các trang thiết bị của tàu bay không người lái, phương tiện bay khác là danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Thứ tư, về tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với quan điểm lãnh đạo của Đảng, pháp luật có liên quan. Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định về điều khoản chuyển tiếp thi hành, ngôn ngữ và kỹ thuật lập pháp bảo đảm rõ ràng, chặt chẽ và khả thi.
Thứ năm, đối với những ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị sửa đổi một số điều của Luật Quốc phòng, Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng không nhân dân, việc quản lý thiết bị bay không người lái và các văn bản luật khác liên quan đến lĩnh vực quốc phòng. Đây là những chính sách lớn liên quan đến quốc phòng, an ninh, do đó Chính phủ tiếp thu và sẽ nghiên cứu đánh giá tác động kỹ lưỡng và đề xuất cụ thể khi sửa đổi toàn diện các luật nêu trên trong thời gian tới.
Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, với 472/474 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (bằng 94,4% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.
Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1 tháng 9 năm 2026.
