+ Thưa Giáo sư, ông nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của Kết luận số 14-KL/TW của Bộ Chính trị trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh hiện nay?
GS.TS Hoàng Văn Cường: Kết luận số 14-KL/TW cho thấy sự chủ động và rất kịp thời trong chỉ đạo điều hành của Bộ Chính trị. Điểm quan trọng là không chỉ xử lý tình huống trước mắt mà đặt ra yêu cầu tiếp cận đồng bộ từ dự báo, điều hành thị trường đến xây dựng chiến lược dự trữ nhiên liệu dài hạn.
Trong bối cảnh các cú sốc năng lượng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nếu chỉ chạy theo xử lý thiếu hụt thì nền kinh tế sẽ luôn bị động. Việc yêu cầu bám sát diễn biến thị trường thế giới, chủ động xây dựng kịch bản và gắn với chiến lược dài hạn chính là cách để Việt Nam “đi trước một bước”, giảm thiểu rủi ro và giữ ổn định vĩ mô.
+ Kết luận số 14-KL/TW cũng nhấn mạnh việc bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu. Theo ông, đâu là công cụ chính sách cần được ưu tiên trong giai đoạn này?
GS.TS Hoàng Văn Cường: Trong điều kiện hiện nay, khi chính sách tiền tệ phải ưu tiên kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô, thì chính sách tài khóa cần đóng vai trò chủ lực để giảm áp lực chi phí đầu vào.
Cụ thể, cần mạnh dạn sử dụng các công cụ thuế như thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường, thậm chí có thể xem xét giảm thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu trong những thời điểm cần thiết để kéo mặt bằng giá xuống. Đồng thời, Quỹ bình ổn xăng dầu phải được điều hành linh hoạt, kể cả tính đến phương án tạm ứng ngân sách khi cần.
Mục tiêu là giữ cho “mạch máu” của nền kinh tế không bị gián đoạn, bởi chi phí năng lượng tăng cao sẽ tác động dây chuyền đến sản xuất, vận tải và đời sống người dân.
+ Một điểm đáng chú ý trong Kết luận số 14-KL/TW là yêu cầu khuyến khích tiết kiệm năng lượng. Ông nhìn nhận như thế nào về giải pháp này?
GS.TS Hoàng Văn Cường: Đây là một giải pháp rất quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Thực chất, tiết kiệm năng lượng chính là một “công cụ điều tiết mềm” của nền kinh tế.
Khi thị trường xuất hiện tâm lý lo ngại thiếu hụt, việc mua tích trữ vượt nhu cầu thực sẽ tạo ra “cầu ảo”, đẩy giá tăng nhanh hơn thực tế. Nếu kiểm soát được hành vi tiêu dùng, đưa cầu về đúng mức thực chất thì áp lực lên giá cả sẽ giảm đáng kể.
Do đó, tiết kiệm không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn trực tiếp bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và người dân, giúp thị trường vận hành ổn định hơn và tránh những cú sốc không cần thiết.
+ Kết luận số 14-KL/TW cũng đặt mục tiêu gắn ổn định năng lượng với tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới. Theo ông, làm thế nào để vừa kiểm soát giá, vừa giữ được đà tăng trưởng?
GS.TS Hoàng Văn Cường: Cần nhìn nhận mục tiêu tăng trưởng cao là chiến lược dài hạn, không phải áp lực ngắn hạn. Muốn đạt được điều đó, trước hết phải giữ vững nền tảng vĩ mô, trong đó ổn định năng lượng là một trụ cột quan trọng.
Việc bảo đảm nguồn cung, kiểm soát giá nhiên liệu sẽ tạo niềm tin cho doanh nghiệp, giúp họ duy trì sản xuất và mở rộng đầu tư. Bên cạnh đó, cần tận dụng tốt các cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, kết hợp với đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao năng suất.
Khi các yếu tố nền tảng được bảo đảm, tăng trưởng sẽ đến một cách thực chất và bền vững hơn, đúng với tinh thần mà Kết luận 14 hướng tới.
+ Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!
