Đẩy nhanh lộ trình là bước đi phù hợp
Trước chủ trương đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng sinh học E10 từ tháng 4/2026, nhiều chuyên gia cho rằng đây là bước đi phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và phát triển nhiên liệu sạch trên thế giới.
Bên cạnh lợi ích giảm phát thải, việc pha trộn ethanol, một nguồn nhiên liệu sinh học vào xăng khoáng còn góp phần tiết kiệm tài nguyên nhiên liệu hóa thạch và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong lĩnh vực giao thông.
Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình tại Trung Đông, khu vực được coi là “rốn dầu” của thế giới, thường xuyên tiềm ẩn những biến động địa chính trị có thể ảnh hưởng tới nguồn cung và giá dầu toàn cầu, việc phát triển nhiên liệu sinh học cũng được xem là một giải pháp giúp các quốc gia tăng tính chủ động về năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, một chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng cho biết, thực tế, lộ trình đưa xăng E10 vào bán chính thức tại Việt Nam có phần chậm chân hơn so với thế giới và cả một số nước trong khu vực ASEAN.
Ví dụ, tại Mỹ, xăng E10 đã được triển khai từ cuối thập niên 70 sau các cuộc khủng hoảng dầu mỏ. Đến khoảng năm 2010, E10 gần như trở thành loại xăng tiêu chuẩn tại quốc gia này.
Trong khi đó, Brazil, quốc gia đi đầu về nhiên liệu sinh học đã thúc đẩy chương trình ethanol từ năm 1975 và hiện tỷ lệ pha trộn trong xăng thậm chí lên tới khoảng 27%, tức là xăng E27.
Ở châu Á, Thái Lan cũng bắt đầu phổ biến xăng E10 từ khoảng năm 2007, trước khi mở rộng sang các loại nhiên liệu sinh học có tỷ lệ ethanol cao hơn như E20 hay E85.
Tại khu vực châu Âu, nhiều quốc gia như Đức hay Pháp đã triển khai bán rộng rãi xăng E10 từ giai đoạn 2010-2011 nhằm đáp ứng các mục tiêu về năng lượng tái tạo và giảm phát thải.
“Việc nhiều quốc gia triển khai xăng sinh học từ khá sớm cho thấy đây là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch; do đó, việc Việt Nam đẩy nhanh lộ trình triển khai E10 trong thời gian tới được xem là bước đi phù hợp với xu thế chung”, vị này nhấn mạnh.
Vì sao xăng E10 phù hợp với Việt Nam ở thời điểm hiện tại?
Trên thực tế, ngoài xăng E10, nhiều quốc gia trên thế giới còn sử dụng các loại xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn ethanol cao hơn. Các mức phổ biến có thể kể đến như E20 (20% ethanol), E27, thậm chí E85 hoặc E100, tức là 100% ethanol.
Tuy nhiên, E10 vẫn được xem là mức phối trộn phổ biến nhất trên thế giới bởi hầu hết các loại động cơ xăng hiện nay đều có thể sử dụng mà không cần điều chỉnh lớn về kỹ thuật, đồng thời không đòi hỏi thay đổi đáng kể về hạ tầng lưu trữ và phân phối nhiên liệu.
“Vì vậy, nhiều quốc gia thường lựa chọn E10 như một bước đi trung gian trong quá trình mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học và chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hơn”, vị này nhấn mạnh.
Đối với các loại xăng có tỷ lệ phối trộn cao với hàm lượng ethanol từ khoảng 51% đến 85%, chỉ phù hợp với các dòng xe flex-fuel (xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt) tức là những phương tiện được thiết kế để có thể sử dụng nhiều tỷ lệ ethanol khác nhau trong nhiên liệu.
Các dòng xe này được trang bị hệ thống cảm biến và bộ điều khiển động cơ có khả năng tự động nhận diện tỷ lệ ethanol trong nhiên liệu, từ đó điều chỉnh quá trình phun nhiên liệu và đánh lửa để đảm bảo động cơ vận hành ổn định.
Nhiều hãng xe lớn trên thế giới đã sản xuất các mẫu xe có khả năng sử dụng xăng E85, phổ biến tại thị trường Mỹ và Brazil.
Chẳng hạn, một số mẫu xe của Ford như Ford F-150 hay Ford Explorer, các dòng bán tải của General Motors như Chevrolet Silverado, hoặc một số mẫu SUV và bán tải của Jeep và Dodge đều có phiên bản flex-fuel có thể sử dụng loại nhiên liệu này.
Ngoài ra, thế giới còn có một số loại xe sử dụng xăng E100, tức là ethanol gần như tinh khiết 100%. Loại phương tiện này phổ biến nhất tại Brazil.
Tại đây, nhiều hãng xe lớn như Volkswagen, Fiat, Chevrolet hay Toyota đã sản xuất các mẫu xe flex-fuel có khả năng vận hành với nhiều loại nhiên liệu khác nhau, từ xăng pha ethanol cho tới ethanol gần như nguyên chất.
Những xe này được trang bị hệ thống điều khiển động cơ, kim phun và vật liệu trong hệ thống nhiên liệu phù hợp với đặc tính của ethanol, vốn có khả năng hút ẩm và ăn mòn cao hơn xăng thông thường.
“Vì vậy, trong khi phần lớn xe xăng thông thường chỉ sử dụng được các loại nhiên liệu như E5 hoặc E10, thì E100 chỉ phù hợp với các phương tiện được thiết kế chuyên biệt cho loại nhiên liệu sinh học này”, vị này nói.
