Kiến nghị giao nhiệm vụ chiến lược cho doanh nghiệp đầu tàu
Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", Trung tướng Tào Đức Thắng cho biết ông nhất trí cao báo cáo của Bộ Tài chính khi chuyển trọng tâm từ việc tháo gỡ khó khăn riêng lẻ cho từng doanh nghiệp sang xây dựng hệ sinh thái tăng trưởng, trong đó các khu vực doanh nghiệp bổ trợ và cùng phát triển.
Từ góc độ một doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ cao, Chủ tịch Viettel kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thiện danh mục các doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Theo ông Tào Đức Thắng, cùng với việc xác định doanh nghiệp đầu tàu, cần giao những nhiệm vụ mang tính chiến lược quốc gia thay vì chỉ đặt mục tiêu sản xuất, kinh doanh. Những nhiệm vụ này bao gồm: dẫn dắt công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ công nghệ chiến lược, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia.
"Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho toàn bộ nền kinh tế", Chủ tịch Viettel nhấn mạnh.
Đối với chủ trương phát huy vai trò doanh nghiệp nhà nước với tư cách là "người mua lớn", "người đặt hàng lớn", ông đề nghị Chính phủ sớm ban hành các hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức thực hiện cũng như cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng yêu cầu về chất lượng và năng lực.
Bên cạnh đó, ông đề xuất nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu đánh giá mức độ lan tỏa của doanh nghiệp đầu tàu như: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước hay số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm... Theo lãnh đạo Viettel, mục tiêu là để mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo tăng trưởng cho chính doanh nghiệp mà còn thúc đẩy sự phát triển của cả hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam.
Đề xuất cơ chế đặc thù để phát triển công nghệ chiến lược
Ở góc độ một tập đoàn công nghệ, Chủ tịch Viettel bày tỏ đồng tình với quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trên cơ sở đó, Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa chủ trương này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành nhóm doanh nghiệp công nghệ đầu tàu quốc gia, gồm những doanh nghiệp có năng lực về công nghệ, thị trường và nguồn lực như: Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC... Các doanh nghiệp này cần được giao nhiệm vụ, trao cơ chế và tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.
Theo ông Tào Đức Thắng, cùng với việc xác định vai trò của các doanh nghiệp đầu tàu, cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn cho đổi mới sáng tạo.
Ngoài lĩnh vực công nghệ, Viettel cũng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu và các trung tâm trung chuyển lớn. Theo doanh nghiệp, mạng lưới logistics hiện đại sẽ góp phần giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy thương mại điện tử, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.
Đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài, Chủ tịch Viettel đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế để có nguồn lực khảo sát, tìm kiếm cơ hội đầu tư tại các thị trường mới.
Lãnh đạo Viettel cho biết quá trình tìm kiếm một thị trường đầu tư phù hợp thường kéo dài nhiều năm, đòi hỏi doanh nghiệp phải khảo sát hàng chục quốc gia, làm việc qua nhiều vòng với cơ quan quản lý và đối tác sở tại, trong khi chi phí xúc tiến rất lớn nhưng không phải lúc nào cũng mang lại kết quả. Do đó, Viettel kiến nghị sớm có cơ chế pháp lý rõ ràng để ghi nhận, hạch toán các khoản chi này, giúp doanh nghiệp nhà nước có thêm điều kiện mở rộng đầu tư ra nước ngoài, nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt Nam và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.
