Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 26/2025/TT-BGDĐT, sửa đổi, bổ sung một loạt thông tư chuyên ngành nhằm cụ thể hóa chủ trương phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp đối với lĩnh vực giáo dục.
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất của thông tư là dịch chuyển mạnh thẩm quyền từ cấp huyện xuống cấp xã, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên.
Theo đó, nhiều công việc trước đây do Phòng GD&ĐT tham mưu hoặc UBND cấp huyện quyết định nay được giao thẳng cho Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức thực hiện.
Việc phân cấp này được kỳ vọng sẽ rút ngắn quy trình, giảm tầng nấc trung gian, đồng thời tăng tính chủ động, linh hoạt cho chính quyền cơ sở trong quản lý trường học, người học và các hoạt động giáo dục trên địa bàn.
Thông tư 26 cũng tiến hành bãi bỏ, thay thế nhiều thuật ngữ, quy định không còn phù hợp, bảo đảm thống nhất về thẩm quyền và cách diễn đạt trong hệ thống văn bản quản lý giáo dục, tránh chồng chéo giữa các cấp chính quyền.
Một nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt của các cơ sở giáo dục là thay đổi thẩm quyền xét công nhận tốt nghiệp trung học cơ sở.
Theo quy định mới, Hội đồng xét công nhận tốt nghiệp THCS sẽ do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập. Việc phê duyệt danh sách và ban hành quyết định công nhận tốt nghiệp cũng được thực hiện ở cấp xã, trên cơ sở đề nghị của các trường.
Bộ GD&ĐT cho biết, quy định này nhằm đẩy mạnh phân cấp thực chất, tạo điều kiện giải quyết thủ tục kịp thời, thuận lợi hơn cho học sinh, đồng thời giảm áp lực hành chính cho cấp huyện.
Ngoài ra, Thông tư 26/2025/TT-BGDĐT còn sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, cũng như hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giáo dục ngoài giờ chính khóa.
Thẩm quyền quản lý các lĩnh vực này được điều chỉnh theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phân định cụ thể giữa UBND cấp xã, UBND cấp tỉnh và Bộ GD&ĐT.
Một điểm mới khác là việc chuẩn hóa quy trình báo cáo, thu thập và quản lý dữ liệu giáo dục thông qua hệ thống thông tin điện tử, đặc biệt trong công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ.
Trách nhiệm nhập liệu, tổng hợp và báo cáo của từng cấp được quy định rõ, nhằm nâng cao tính minh bạch, chính xác và hiệu quả trong quản lý nhà nước về giáo dục.
Theo Bộ GD&ĐT, các điều chỉnh trong Thông tư 26 là bước đi quan trọng để đưa quản lý giáo dục về gần cơ sở, phù hợp với thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực điều hành và trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực giáo dục.
