Chuẩn bị mâm cúng Tất niên Tết Quý Mão 2023 theo truyền thống  

Cúng tất niên là một nghi thức quan trọng của các gia đình Việt vào dịp cuối năm. Lễ cúng tất niên là phong tục lâu đời và mang đậm nét đẹp văn hóa, bản sắc truyền thống, với ý nghĩa hoàn tất năm cũ và chào đón năm mới.

Các gia đình báo cáo lên bề trên những gì được, mất trong năm nay, về những gì chưa làm được và mong muốn năm sau tốt đẹp hơn. Đây cũng là dịp để mọi người hưởng thụ, nghỉ ngơi và tận hưởng thành quả của cả năm qua.

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 1

Cúng tất niên là một nghi thức được các gia đình Việt rất coi trọng. Ảnh minh họa

Thông thường, lễ cúng tất niên được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm Âm lịch (tức là ngày 30 tháng Chạp, thường gọi là ngày 30 Tết. Năm nay, ngày 30 Tết sẽ rơi vào thứ Bảy ngày 21/1/2023 Dương lịch.

Để cúng tất niên, các gia đình cần chuẩn bị mâm cơm thật tươm tất để dâng lên gia tiên. Sau khi hạ lễ, mọi người sum vầy bên mâm cơm. Sau bữa cơm tất niên, mọi người chuẩn bị cúng giao thừa, tiễn năm cũ và đón mừng năm mới.

Trước khi tiến hành nghi lễ tất niên, các gia đình lau chùi, trang hoàng bàn thờ Phật, bàn thờ tổ tiên với mâm ngũ quả, hương, hoa tươi, đèn nến đầy đủ…

Sau khi công việc chuẩn bị cho gia đình một cái Tết đầm ấm, thiêng liêng vui vẻ, gia chủ sẽ bắt tay chuẩn bị mâm cỗ cúng tất niên.

Chuẩn bị mâm cúng Tất niên

Theo các chuyên gia văn hóa, mâm cúng tất niên bao gồm: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, trà, rượu và mâm cỗ chay hoặc mặn.

Mâm ngũ quả, hương hoa thường được đặt trên ban thờ và sẽ thờ suốt Tết. Mâm cỗ mặn được đặt ở bàn thờ phụ hoặc một chiếc bàn nhỏ chữ nhật thấp hơn đặt trước bàn thờ chính.

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 2

Mâm cỗ cúng Tất niên thường mà cỗ mặn, được chuẩn bị đầy đủ, tươm tất. Ảnh: TL

Mâm ngũ quả nên chọn các loại hoa quả thông dụng, ăn được, đẹp mắt và phải là hoa quả vừa đủ chín. Gia chủ có thể chọn chuối, bưởi, dưa hấu, cam, quýt, phật thủ, táo… Không nên dùng quả xanh, quả giả để cúng gia tiên. Hoa bày bàn thờ có thể là một cành đào nhỏ.

Đối với người miền Bắc, mâm cỗ mặn thường có 4 bát, 4 đĩa. Cỗ lớn thì 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa… thậm chí, có nhà chuẩn bị mâm cỗ lớn xếp cao từ 2 đến 3 tầng. Mâm cúng tất niên thông thường không thể thiếu được món gà trống, ngoài ra còn được bày biện các món như: canh măng, canh mọc, gà luộc, nem rán, rau, giò, bánh chưng...

Mâm cúng tất niên miền Trung ít cầu kỳ hơn, thường có: bánh chưng, bánh tét, giò lụa, gà bóp rau răm, thịt heo luộc, giá chua…

Trong khi đó, mâm cúng tất niên của người miền Nam thường có bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, chả giò, gỏi tôm thịt…

Trong mâm cúng Tất niên, hương và đèn là 2 vật không thể thiếu. Hương tượng trưng cho các vì sao, kết nối giữa âm với dương, còn đèn tượng trưng cho Mặt trăng, Mặt trời nên thường trên bàn thờ sẽ có đủ 2 cây đèn.

Ngoài ra, tùy theo văn hóa tín ngưỡng của từng gia đình, văn hóa từng vùng miền, địa phương mà có thêm những vật khác nhau để tượng trưng cho tấm lòng của gia đình, cầu tài, cầu lộc hay cầu bình an.

Bài cúng Lễ Tất niên

Văn khấn Lễ Tất niên theo sách "Bàn thờ gia tiên và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt" của tác giả Nguyễn Đức Bá do NXB Tôn giáo xuất bản, bài cúng Lễ Tất niên như sau:

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 3

Lễ cúng tất niên được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm Âm lịch (ngày 30 tháng Chạp). Ảnh minh họa

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 4

Mâm ngũ quả thường đảm bảo yếu tố ngũ hành

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 5

Sau khi cúng tất niên thì gia đình, bạn bè... họp mặt dùng bữa cơm cuối năm

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.

- Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

- Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh, Thổ địa tôn thần.

- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài thần, Bản gia Táo Quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

- Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ...

Hôm nay là ngày 30 tháng chạp năm Quý Mão.

Tín chủ con là...

Ngụ tại...

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khỏe, gia đình hòa thuận.

Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị Tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì. Giãi tấm lòng thành.

Cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

T.Toàn

Xem thêm

Thái Nguyên sẵn sàng cho đêm Rock concert quy mô lớn

Thái Nguyên sẵn sàng cho đêm Rock concert quy mô lớn

(CLO) Vào 20h ngày 2/11, tại sân vận động Thái Nguyên, Rock concert “Thái Nguyên bừng sáng” sẽ diễn ra với quy mô dự kiến 30.000 khán giả. Chương trình là điểm nhấn âm nhạc trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, hướng tới kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh (1831-2026).

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới

(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 3/11, Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tổ chức lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới tại di tích.

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

(CLO) Sự phát triển của AI, truyền thông số và toàn cầu hóa đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy sáng tạo, phương thức tiếp cận văn học. Trước những chuyển biến đó, văn học Việt Nam cần chủ động thích ứng, hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc và sứ mệnh phục vụ đất nước, con người.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

(CLO) Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy thị trường sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, để văn hóa thực sự trở thành ngành kinh tế có sức cạnh tranh, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, bản quyền, cơ chế đầu tư và tổ chức chuỗi giá trị.

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

(CLO) Giữa mùa hoa dã quỳ vàng rực dưới chân núi lửa Chư Đang Ya thuộc xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) tiếng cồng chiêng lại ngân vang. Lễ cúng mừng nhà rông mới không chỉ gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ mà còn đánh thức những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gìn giữ hồn cốt đại ngàn và mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng.

Ban tổ chức trao giải Nhất tại Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" năm 2026.

Lan tỏa tình yêu biên cương Tổ quốc tại Lễ trao giải 'Tự hào một dải biên cương' lần thứ IV

(CLO) Tối 30/10, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm (phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan liên quan long trọng tổ chức Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - 2026.

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

(CLO) Tối 30/10, tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội), chương trình giao lưu nghệ thuật “Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung 2026” diễn ra với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc), góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

(CLO) UBND phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” gắn với các hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại trong quý IV/2026, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và thu hút du khách đến với địa phương dịp cuối năm, Tết Dương lịch 2027.

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Trịnh Thị Thủy chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026), đánh dấu chặng đường bền bỉ ghi lại những sự kiện lịch sử, phản ánh đời sống và lưu giữ những giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước qua ngôn ngữ điện ảnh.

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

(CLO) Tối 2/11/2026, tại sân vận động Thái Nguyên, chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rock Concert" sẽ diễn ra, tiếp nối không khí sôi động của concert Quốc gia “Nối vòng tay lớn” tổ chức trước đó một ngày.

Cỡ chữ bài viết: