Chuẩn bị mâm cúng Tất niên Tết Quý Mão 2023 theo truyền thống  

Cúng tất niên là một nghi thức quan trọng của các gia đình Việt vào dịp cuối năm. Lễ cúng tất niên là phong tục lâu đời và mang đậm nét đẹp văn hóa, bản sắc truyền thống, với ý nghĩa hoàn tất năm cũ và chào đón năm mới.

Các gia đình báo cáo lên bề trên những gì được, mất trong năm nay, về những gì chưa làm được và mong muốn năm sau tốt đẹp hơn. Đây cũng là dịp để mọi người hưởng thụ, nghỉ ngơi và tận hưởng thành quả của cả năm qua.

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 1

Cúng tất niên là một nghi thức được các gia đình Việt rất coi trọng. Ảnh minh họa

Thông thường, lễ cúng tất niên được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm Âm lịch (tức là ngày 30 tháng Chạp, thường gọi là ngày 30 Tết. Năm nay, ngày 30 Tết sẽ rơi vào thứ Bảy ngày 21/1/2023 Dương lịch.

Để cúng tất niên, các gia đình cần chuẩn bị mâm cơm thật tươm tất để dâng lên gia tiên. Sau khi hạ lễ, mọi người sum vầy bên mâm cơm. Sau bữa cơm tất niên, mọi người chuẩn bị cúng giao thừa, tiễn năm cũ và đón mừng năm mới.

Trước khi tiến hành nghi lễ tất niên, các gia đình lau chùi, trang hoàng bàn thờ Phật, bàn thờ tổ tiên với mâm ngũ quả, hương, hoa tươi, đèn nến đầy đủ…

Sau khi công việc chuẩn bị cho gia đình một cái Tết đầm ấm, thiêng liêng vui vẻ, gia chủ sẽ bắt tay chuẩn bị mâm cỗ cúng tất niên.

Chuẩn bị mâm cúng Tất niên

Theo các chuyên gia văn hóa, mâm cúng tất niên bao gồm: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, trà, rượu và mâm cỗ chay hoặc mặn.

Mâm ngũ quả, hương hoa thường được đặt trên ban thờ và sẽ thờ suốt Tết. Mâm cỗ mặn được đặt ở bàn thờ phụ hoặc một chiếc bàn nhỏ chữ nhật thấp hơn đặt trước bàn thờ chính.

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 2

Mâm cỗ cúng Tất niên thường mà cỗ mặn, được chuẩn bị đầy đủ, tươm tất. Ảnh: TL

Mâm ngũ quả nên chọn các loại hoa quả thông dụng, ăn được, đẹp mắt và phải là hoa quả vừa đủ chín. Gia chủ có thể chọn chuối, bưởi, dưa hấu, cam, quýt, phật thủ, táo… Không nên dùng quả xanh, quả giả để cúng gia tiên. Hoa bày bàn thờ có thể là một cành đào nhỏ.

Đối với người miền Bắc, mâm cỗ mặn thường có 4 bát, 4 đĩa. Cỗ lớn thì 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa… thậm chí, có nhà chuẩn bị mâm cỗ lớn xếp cao từ 2 đến 3 tầng. Mâm cúng tất niên thông thường không thể thiếu được món gà trống, ngoài ra còn được bày biện các món như: canh măng, canh mọc, gà luộc, nem rán, rau, giò, bánh chưng...

Mâm cúng tất niên miền Trung ít cầu kỳ hơn, thường có: bánh chưng, bánh tét, giò lụa, gà bóp rau răm, thịt heo luộc, giá chua…

Trong khi đó, mâm cúng tất niên của người miền Nam thường có bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, chả giò, gỏi tôm thịt…

Trong mâm cúng Tất niên, hương và đèn là 2 vật không thể thiếu. Hương tượng trưng cho các vì sao, kết nối giữa âm với dương, còn đèn tượng trưng cho Mặt trăng, Mặt trời nên thường trên bàn thờ sẽ có đủ 2 cây đèn.

Ngoài ra, tùy theo văn hóa tín ngưỡng của từng gia đình, văn hóa từng vùng miền, địa phương mà có thêm những vật khác nhau để tượng trưng cho tấm lòng của gia đình, cầu tài, cầu lộc hay cầu bình an.

Bài cúng Lễ Tất niên

Văn khấn Lễ Tất niên theo sách "Bàn thờ gia tiên và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt" của tác giả Nguyễn Đức Bá do NXB Tôn giáo xuất bản, bài cúng Lễ Tất niên như sau:

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 3

Lễ cúng tất niên được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm Âm lịch (ngày 30 tháng Chạp). Ảnh minh họa

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 4

Mâm ngũ quả thường đảm bảo yếu tố ngũ hành

chuan bi mam cung tat nien tet quy mao 2023 theo truyen thong hinh 5

Sau khi cúng tất niên thì gia đình, bạn bè... họp mặt dùng bữa cơm cuối năm

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.

- Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

- Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh, Thổ địa tôn thần.

- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài thần, Bản gia Táo Quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

- Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ...

Hôm nay là ngày 30 tháng chạp năm Quý Mão.

Tín chủ con là...

Ngụ tại...

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khỏe, gia đình hòa thuận.

Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị Tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì. Giãi tấm lòng thành.

Cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

T.Toàn

Xem thêm

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

(CLO) Trong hai ngày 23 và 24/9, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa - nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình “Lễ hội Trung thu 2026” với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, vui chơi và trải nghiệm sáng tạo dành cho thiếu nhi.

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chương trình nghệ thuật chính luận Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời năm 2026 do Trung tâm Truyền hình VN khu vực Nam bộ (VTV Nam bộ) và Báo Thanh Niên phối hợp tổ chức. Đây là hoạt động tiếp nối mạch nguồn nhân ái của Nghĩa tình Phương Nam và đánh dấu chặng đường 5 năm Cùng con đi tiếp cuộc đời đồng hành, bảo trợ trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19.

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

(CLO) Từ ngày 15 đến 19/9, chương trình “Nét chữ An Nhiên” giới thiệu nghệ thuật thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết hợp trình diễn, giao lưu và âm nhạc dân tộc trong không gian di sản.

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

(CLO) Cuộc khai quật khảo cổ lần thứ 4 tại khu vực nền Chính điện Kính Thiên năm 2026 đã làm rõ thêm quy mô, cấu trúc móng nền, móng cột và không gian kiến trúc công trình, qua đó bổ sung cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu, phục dựng Chính điện Kính Thiên.

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

(CLO) Mới đây, tại Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” mang đến không gian thưởng thức jazz đặc sắc với sự tham gia của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với người dân và du khách.

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

(CLO) Lần đầu tiên, một bữa tiệc thị giác mang tên Lễ hội Ánh sáng biên cương sẽ được tổ chức tại Lạng Sơn. Với sự kết hợp giữa nghệ thuật ánh sáng hiện đại như trình diễn Drone, cùng vẻ đẹp truyền thống của những chiếc đèn lồng khổng lồ, sự kiện diễn ra vào trung tuần tháng 9/2026.

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

(CLO) Hàng nghìn người dân và du khách đã đổ về xã An Cư, tỉnh An Giang để chứng kiến những màn tranh tài gay cấn của 32 đôi bò tại Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ 12 năm 2026. Với mức tiền thưởng giải Nhất tăng kỷ lục lên tới 30 triệu đồng, giải đấu năm nay mang đến những vòng đua rực lửa và kịch tính chưa từng có.

Cỡ chữ bài viết: