Chương trình hạt nhân của Iran sẽ có bước tiến tiếp theo như thế nào?

Ba ngày sau đợt không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, dư luận quốc tế vẫn chưa có câu trả lời thống nhất về mức độ thiệt hại mà Iran phải gánh chịu.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố các cơ sở làm giàu uranium của Iran đã bị “xóa sổ”, nhưng báo cáo ban đầu từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) lại cho rằng mức độ thiệt hại chỉ “từ trung bình đến nghiêm trọng”, và nhấn mạnh đánh giá này còn thiếu cơ sở chắc chắn.

untitled(2).png
Ảnh vệ tinh trên khu phức hợp ngầm Fordow, trước và sau khi Mỹ tấn công cơ sở hạt nhân. Ảnh: Maxar Technologies

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei hôm 24/6 cho rằng cuộc tấn công “không gây tác động đáng kể”. Người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran Mohammad Eslami cũng tuyên bố các kế hoạch khôi phục đã được chuẩn bị từ trước nhằm ngăn gián đoạn hoạt động sản xuất.

Dù vậy, hình ảnh vệ tinh cho thấy cơ sở Fordow và Natanz – hai trung tâm làm giàu uranium then chốt của Iran – đã bị hư hại rõ rệt.

DIA cho rằng các cuộc không kích có thể khiến chương trình hạt nhân của Iran chậm lại vài tháng, song Iran được cho là đã di chuyển phần lớn lượng uranium làm giàu ra khỏi các cơ sở trước khi bị tấn công. Ông Trump phủ nhận điều này, tuyên bố Iran “không kịp mang gì đi cả” vì “bị đánh quá nhanh và quá mạnh”.

CIA lại đưa ra đánh giá hoàn toàn khác. Giám đốc John Ratcliffe tuyên bố một số cơ sở “đã bị phá hủy hoàn toàn” và sẽ mất nhiều năm để xây dựng lại. Đồng tình với quan điểm này, Giám đốc Tình báo Mỹ Tulsi Gabbard nói Iran sẽ phải xây dựng lại toàn bộ ba cơ sở hạt nhân lớn là Natanz, Fordow và Esfahan nếu muốn tiếp tục.

Liên hợp quốc vẫn chưa thể kiểm chứng thiệt hại do thiếu tiếp cận hiện trường. Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi thận trọng nhận định, “phá hủy” là từ quá mạnh, nhưng thiệt hại là “rất lớn”. Cùng ngày, Israel tuyên bố chương trình hạt nhân Iran đã bị “làm chậm trong nhiều năm”.

Dù vậy, Iran hiện không sẵn sàng chấp nhận giám sát quốc tế. Hôm 26/6, Hội đồng Giám hộ nước này đã thông qua một đạo luật đình chỉ hợp tác với IAEA – dấu hiệu rõ ràng cho thấy Tehran đang cứng rắn hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh đó, nhiều người đặt câu hỏi liệu thỏa thuận hạt nhân năm 2015 – Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) – có cơ hội được khôi phục. Thỏa thuận này từng giới hạn mức làm giàu uranium của Iran ở 3,7%, thấp hơn nhiều so với mức 90% cần để chế tạo bom.

Nếu không còn thỏa thuận kiểm soát, điều gì sẽ xảy ra nếu Iran tiếp tục làm giàu uranium?

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng nếu Iran thật sự chỉ muốn chương trình hạt nhân dân sự, họ có thể nhập khẩu nhiên liệu thay vì tự làm giàu – như nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Dù có một bộ phận trong nước kêu gọi giảm quy mô chương trình hạt nhân, chính quyền Iran hiện không tỏ ra nhân nhượng. Lãnh tụ Khamenei vẫn khẳng định sẽ không từ bỏ làm giàu uranium.

Trong khi đó, ông Trump đe dọa sẽ tiếp tục tấn công nếu Iran không từ bỏ. “Nếu họ tiếp tục, chúng tôi sẽ phải làm gì đó. Còn nếu không phải chúng tôi, sẽ có ai đó khác”, ông cảnh báo.

Xem thêm

Chi phí chiến tranh của Mỹ tại Iran vượt 48 tỷ USD

Chi phí chiến tranh của Mỹ tại Iran vượt 48 tỷ USD

(CLO) Lầu Năm Góc xác nhận chi phí chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran đã lên tới 48,3 tỷ USD, chưa tính thiệt hại hạ tầng tại các căn cứ ở Trung Đông. Khoản chi leo thang đang thổi bùng tranh cãi tại Quốc hội Mỹ sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua.

Liên minh châu Âu xác nhận bị tấn công mạng bằng công cụ AI

Liên minh châu Âu xác nhận bị tấn công mạng bằng công cụ AI

(CLO) Liên minh châu Âu (EU) lần đầu tiên ghi nhận một cuộc tấn công mạng sử dụng công cụ AI nhằm vào các cơ quan quản lý của khối. Vụ xâm nhập kéo dài ít nhất 10 ngày, gây gián đoạn nhiều hệ thống nội bộ phục vụ khoảng 40.000 nhân sự tại Brussels nhưng chưa phát hiện dấu hiệu rò rỉ dữ liệu diện rộng.

Gần 1/4 trẻ em thế giới sống trong vùng xung đột

Gần 1/4 trẻ em thế giới sống trong vùng xung đột

(CLO) Khoảng 589 triệu trẻ em, tương đương gần 1/4 tổng số trẻ em trên thế giới, đang sống tại các khu vực chịu ảnh hưởng của xung đột vũ trang. Đây là mức cao nhất kể từ năm 1990, theo báo cáo mới của tổ chức Save the Children.

Mỹ và Venezuela khôi phục quan hệ quân sự sau hơn 21 năm gián đoạn

Mỹ và Venezuela khôi phục quan hệ quân sự sau hơn 21 năm gián đoạn

(CLO) Trong chuyến thăm Venezuela ngày 18/11, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Gustavo González López đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác kỹ thuật - quân sự, đánh dấu bước ngoặt khôi phục quan hệ đối tác an ninh song phương sau hơn 21 năm bị gián đoạn.

Ông Tập Cận Bình tiếp đón ông Donald Trump tại sân bay

Ông Tập Cận Bình tiếp đón ông Donald Trump tại sân bay

(CLO) Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/11 đã đến thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc, để tham dự Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trực tiếp đón Tổng thống Donald Trump tại sân bay.

Cỡ chữ bài viết: