Chương trình 'Thi dĩ ngôn chí' lan tỏa giá trị di sản thi ca triều Nguyễn

Tối 3/3 (tức Rằm tháng Giêng), tại Quảng trường Ngọ Môn - Đại Nội Huế, Ban tổ chức Festival Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí”, giới thiệu và tôn vinh di sản thi ca của các hoàng đế triều Nguyễn.

Chương trình nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2026 và Ngày hội Thơ Huế, góp thêm một điểm nhấn cho chuỗi hoạt động Lễ hội mùa xuân “Xuân Cố đô”, đồng thời đưa công chúng trở về với kho tàng di sản thi ca cung đình.

1thi1.jpg
Chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí” diễn ra trong không gian đậm chất di sản. Ảnh: HNM

Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Nguyễn Phước Hải Trung cho biết, di sản thi ca của các hoàng đế triều Nguyễn được nhìn nhận như một dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học Việt Nam. Các vị vua là những bậc nho sĩ lừng danh trên văn đàn, để lại một khối lượng sáng tác đồ sộ và giàu giá trị tư tưởng.

Sinh thời, vua Minh Mạng để lại khoảng 4.200 bài thơ ngự chế, vua Thiệu Trị có khoảng 3.700 bài, vua Tự Đức sáng tác khoảng 4.600 bài. Vua Đồng Khánh, Thành Thái, Khải Định cũng để lại nhiều trước tác thi ca chữ Hán có giá trị.

Thơ ca với các hoàng đế không chỉ là thú tao nhã mà còn là nơi gửi gắm chí hướng, tâm tư trước thời cuộc. Đó chính là “ngôn chí” - nói lên chí hướng, khát vọng và trách nhiệm với xã tắc.

Từ tinh thần ấy, “Thi dĩ ngôn chí” được dàn dựng như một bản trường ca sân khấu gồm 10 hồi diễn liên hoàn, tái hiện bức tranh đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XIX tại kinh đô Huế xưa.

Tại chương trình, các bài thơ ngự chế được xâu chuỗi thành câu chuyện kể giàu tính ước lệ, kết hợp âm nhạc, múa, diễn xuất cùng hiệu ứng ánh sáng, khói lửa, hỏa thuật. Không gian Ngọ Môn về đêm trở nên lung linh, vừa uy nghiêm vừa giàu cảm xúc, như đưa người xem trở lại một thời vàng son của kinh đô.

Chương trình mở đầu bằng hồi “Ngự xuân hòa vận” - thơ xuân của hoàng đế Minh Mạng trên điện Thái Hòa, khắc họa khoảnh khắc bậc quân vương cảm nhận khí xuân đất trời.

Không gian xuân tiếp nối ở các hồi “Lễ hội mùa xuân”, “Duyệt binh ngày xuân”, tái hiện sinh khí triều đình và hào khí bảo quốc an dân. Xưa, triều đình tổ chức lễ Kỳ đạo (Xuất quân) để tôn vinh các vị thần Kỳ trong quân đội. Nhà vua thân chinh duyệt trận gồm các lễ Tế cờ, bắn đại bác, ban lệnh xuất quân; các đội quân luyện đao, chèo thuyền, cưỡi voi, cưỡi ngựa, bắn cung, bắn súng…

Các hồi “Ngày mùa hân hoan”, “Phong vị dân sinh” đưa nhịp sống lao động hòa vào thi ca cung đình. Dưới thời Nguyễn, xã hội gồm 8 hạng người: Sĩ, nông, công, thương, ngư, tiều, canh, mục. Năm 1845, sau chuyến vi hành, vua Thiệu Trị sáng tác chùm thơ vịnh 8 hạng người, ghi lại những lát cắt đời thường đầy thấu cảm.

1thi2.jpg
Các bài thơ ngự chế được xâu chuỗi thành câu chuyện kể giàu tính ước lệ. Ảnh: HNM

Ở các phân đoạn “Ngự giá xướng họa thi”, “Kinh đô thắng cảnh”, vẻ đẹp văn hiến cố đô hiện lên qua non sông, đền đài, thành quách.

Chương trình khép lại bằng “Thái Hòa kiến thiết”, “Bảo vật muôn đời”, “Rạng rỡ mùa xuân” - bản hòa ca về khát vọng thịnh trị.

Chương trình “Thi dĩ ngôn chí” được kể đầy cảm xúc, tái hiện đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XIX và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế triều Nguyễn - những tác giả để lại dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học dân tộc.

Xem thêm

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chương trình nghệ thuật chính luận Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời năm 2026 do Trung tâm Truyền hình VN khu vực Nam bộ (VTV Nam bộ) và Báo Thanh Niên phối hợp tổ chức. Đây là hoạt động tiếp nối mạch nguồn nhân ái của Nghĩa tình Phương Nam và đánh dấu chặng đường 5 năm Cùng con đi tiếp cuộc đời đồng hành, bảo trợ trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19.

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

(CLO) Từ ngày 15 đến 19/9, chương trình “Nét chữ An Nhiên” giới thiệu nghệ thuật thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết hợp trình diễn, giao lưu và âm nhạc dân tộc trong không gian di sản.

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

(CLO) Cuộc khai quật khảo cổ lần thứ 4 tại khu vực nền Chính điện Kính Thiên năm 2026 đã làm rõ thêm quy mô, cấu trúc móng nền, móng cột và không gian kiến trúc công trình, qua đó bổ sung cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu, phục dựng Chính điện Kính Thiên.

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

(CLO) Mới đây, tại Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” mang đến không gian thưởng thức jazz đặc sắc với sự tham gia của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với người dân và du khách.

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

(CLO) Lần đầu tiên, một bữa tiệc thị giác mang tên Lễ hội Ánh sáng biên cương sẽ được tổ chức tại Lạng Sơn. Với sự kết hợp giữa nghệ thuật ánh sáng hiện đại như trình diễn Drone, cùng vẻ đẹp truyền thống của những chiếc đèn lồng khổng lồ, sự kiện diễn ra vào trung tuần tháng 9/2026.

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

(CLO) Hàng nghìn người dân và du khách đã đổ về xã An Cư, tỉnh An Giang để chứng kiến những màn tranh tài gay cấn của 32 đôi bò tại Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ 12 năm 2026. Với mức tiền thưởng giải Nhất tăng kỷ lục lên tới 30 triệu đồng, giải đấu năm nay mang đến những vòng đua rực lửa và kịch tính chưa từng có.

Có gì trong sự kiện kỷ niệm 30 năm thương hiệu Maison Kayser tại Phú Quốc?

Có gì trong sự kiện kỷ niệm 30 năm thương hiệu Maison Kayser tại Phú Quốc?

Ngày 13/9, cửa hàng Eric Kayser tại Thị trấn Hoàng Hôn, Phú Quốc sẽ tổ chức sự kiện hưởng ứng cột mốc 30 năm hình thành và phát triển của thương hiệu bánh Pháp Maison Kayser. Những màn biểu diễn mang cảm hứng lễ hội đường phố Paris cùng loạt quà tặng dành cho khách hàng tròn 30 tuổi hứa hẹn tạo nên một điểm hẹn ngọt ngào tại Nam đảo dịp cuối tuần.

Cỡ chữ bài viết: