Chương trình 'Thi dĩ ngôn chí' lan tỏa giá trị di sản thi ca triều Nguyễn

Tối 3/3 (tức Rằm tháng Giêng), tại Quảng trường Ngọ Môn - Đại Nội Huế, Ban tổ chức Festival Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí”, giới thiệu và tôn vinh di sản thi ca của các hoàng đế triều Nguyễn.

Chương trình nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2026 và Ngày hội Thơ Huế, góp thêm một điểm nhấn cho chuỗi hoạt động Lễ hội mùa xuân “Xuân Cố đô”, đồng thời đưa công chúng trở về với kho tàng di sản thi ca cung đình.

1thi1.jpg
Chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí” diễn ra trong không gian đậm chất di sản. Ảnh: HNM

Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Nguyễn Phước Hải Trung cho biết, di sản thi ca của các hoàng đế triều Nguyễn được nhìn nhận như một dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học Việt Nam. Các vị vua là những bậc nho sĩ lừng danh trên văn đàn, để lại một khối lượng sáng tác đồ sộ và giàu giá trị tư tưởng.

Sinh thời, vua Minh Mạng để lại khoảng 4.200 bài thơ ngự chế, vua Thiệu Trị có khoảng 3.700 bài, vua Tự Đức sáng tác khoảng 4.600 bài. Vua Đồng Khánh, Thành Thái, Khải Định cũng để lại nhiều trước tác thi ca chữ Hán có giá trị.

Thơ ca với các hoàng đế không chỉ là thú tao nhã mà còn là nơi gửi gắm chí hướng, tâm tư trước thời cuộc. Đó chính là “ngôn chí” - nói lên chí hướng, khát vọng và trách nhiệm với xã tắc.

Từ tinh thần ấy, “Thi dĩ ngôn chí” được dàn dựng như một bản trường ca sân khấu gồm 10 hồi diễn liên hoàn, tái hiện bức tranh đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XIX tại kinh đô Huế xưa.

Tại chương trình, các bài thơ ngự chế được xâu chuỗi thành câu chuyện kể giàu tính ước lệ, kết hợp âm nhạc, múa, diễn xuất cùng hiệu ứng ánh sáng, khói lửa, hỏa thuật. Không gian Ngọ Môn về đêm trở nên lung linh, vừa uy nghiêm vừa giàu cảm xúc, như đưa người xem trở lại một thời vàng son của kinh đô.

Chương trình mở đầu bằng hồi “Ngự xuân hòa vận” - thơ xuân của hoàng đế Minh Mạng trên điện Thái Hòa, khắc họa khoảnh khắc bậc quân vương cảm nhận khí xuân đất trời.

Không gian xuân tiếp nối ở các hồi “Lễ hội mùa xuân”, “Duyệt binh ngày xuân”, tái hiện sinh khí triều đình và hào khí bảo quốc an dân. Xưa, triều đình tổ chức lễ Kỳ đạo (Xuất quân) để tôn vinh các vị thần Kỳ trong quân đội. Nhà vua thân chinh duyệt trận gồm các lễ Tế cờ, bắn đại bác, ban lệnh xuất quân; các đội quân luyện đao, chèo thuyền, cưỡi voi, cưỡi ngựa, bắn cung, bắn súng…

Các hồi “Ngày mùa hân hoan”, “Phong vị dân sinh” đưa nhịp sống lao động hòa vào thi ca cung đình. Dưới thời Nguyễn, xã hội gồm 8 hạng người: Sĩ, nông, công, thương, ngư, tiều, canh, mục. Năm 1845, sau chuyến vi hành, vua Thiệu Trị sáng tác chùm thơ vịnh 8 hạng người, ghi lại những lát cắt đời thường đầy thấu cảm.

1thi2.jpg
Các bài thơ ngự chế được xâu chuỗi thành câu chuyện kể giàu tính ước lệ. Ảnh: HNM

Ở các phân đoạn “Ngự giá xướng họa thi”, “Kinh đô thắng cảnh”, vẻ đẹp văn hiến cố đô hiện lên qua non sông, đền đài, thành quách.

Chương trình khép lại bằng “Thái Hòa kiến thiết”, “Bảo vật muôn đời”, “Rạng rỡ mùa xuân” - bản hòa ca về khát vọng thịnh trị.

Chương trình “Thi dĩ ngôn chí” được kể đầy cảm xúc, tái hiện đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XIX và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế triều Nguyễn - những tác giả để lại dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học dân tộc.

Xem thêm

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

(CLO) Sự phát triển của AI, truyền thông số và toàn cầu hóa đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy sáng tạo, phương thức tiếp cận văn học. Trước những chuyển biến đó, văn học Việt Nam cần chủ động thích ứng, hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc và sứ mệnh phục vụ đất nước, con người.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

(CLO) Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy thị trường sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, để văn hóa thực sự trở thành ngành kinh tế có sức cạnh tranh, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, bản quyền, cơ chế đầu tư và tổ chức chuỗi giá trị.

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

(CLO) Giữa mùa hoa dã quỳ vàng rực dưới chân núi lửa Chư Đang Ya thuộc xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) tiếng cồng chiêng lại ngân vang. Lễ cúng mừng nhà rông mới không chỉ gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ mà còn đánh thức những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gìn giữ hồn cốt đại ngàn và mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng.

Ban tổ chức trao giải Nhất tại Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" năm 2026.

Lan tỏa tình yêu biên cương Tổ quốc tại Lễ trao giải 'Tự hào một dải biên cương' lần thứ IV

(CLO) Tối 30/10, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm (phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan liên quan long trọng tổ chức Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - 2026.

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

(CLO) Tối 30/10, tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội), chương trình giao lưu nghệ thuật “Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung 2026” diễn ra với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc), góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

(CLO) UBND phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” gắn với các hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại trong quý IV/2026, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và thu hút du khách đến với địa phương dịp cuối năm, Tết Dương lịch 2027.

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Trịnh Thị Thủy chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026), đánh dấu chặng đường bền bỉ ghi lại những sự kiện lịch sử, phản ánh đời sống và lưu giữ những giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước qua ngôn ngữ điện ảnh.

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

(CLO) Tối 2/11/2026, tại sân vận động Thái Nguyên, chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rock Concert" sẽ diễn ra, tiếp nối không khí sôi động của concert Quốc gia “Nối vòng tay lớn” tổ chức trước đó một ngày.

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(NB&CL) Trong hai đêm 24 và 25/10, concert của nhóm nhạc Hàn Quốc BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội, thu hút hơn 90.000 lượt khán giả. Trước đó tại TP.HCM, các đêm concert diễn ra hôm 17-18/10 cũng thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả. Hiệu ứng BIGBANG cho thấy sức hút của âm nhạc với du lịch, dịch vụ, kinh tế là rất lớn, chuyên gia nêu giải pháp để đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. 

Cỡ chữ bài viết: