Trục xương sống từ dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”
Làn sóng dịch chuyển lên không gian số của ngành ngân hàng những năm gần đây diễn ra với tốc độ chóng mặt. Đến cuối năm 2025, hơn 88,9% người Việt trưởng thành đã sở hữu tài khoản ngân hàng, thậm chí nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch trực tuyến vượt mốc 90%. Thanh toán không dùng tiền mặt bùng nổ mạnh mẽ với tổng giá trị giao dịch gấp 28,17 lần GDP, cho thấy sự thay đổi toàn diện trong thói quen chi trả của cả người dân lẫn doanh nghiệp.
Sự tăng trưởng nóng này đặt hệ thống trước áp lực khổng lồ về quản trị rủi ro. Để giải bài toán đó, ngành ngân hàng đã chọn dữ liệu làm trục chiến lược. Tính đến ngày 24/4/2026, toàn ngành đã hoàn thành đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID cho hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng. Trong đó, khối tài khoản cá nhân chiếm áp đảo với hơn 154,5 triệu hồ sơ, bên cạnh hơn 2,13 triệu hồ sơ thuộc khối tổ chức.
Việc định danh chính xác giúp toàn hệ thống loại bỏ tận gốc các tài khoản ảo, giảm thiểu rủi ro gian lận và tạo bệ đỡ cho các dịch vụ tài chính an toàn. Song song đó, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn tất đồng bộ 4 cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, liên tục làm giàu kho tài nguyên này theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống” để phục vụ công tác điều hành và phát triển sản phẩm.
Tính đến ngày 27/4/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro đã phát đi cảnh báo đến 3,89 triệu lượt khách hàng. Nhờ những tín hiệu báo động kịp thời, hơn 1,26 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch, ngăn chặn thành công nguy cơ bốc hơi của 4,38 nghìn tỷ đồng. Phía sau mỗi cú chạm màn hình của người dùng là cả một hạ tầng bảo mật tinh vi đang căng mình vận hành liên tục.
Người dân là trung tâm, an toàn là xuyên suốt
Nhìn nhận về chặng đường tiếp theo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng khẳng định, ngành ngân hàng tiếp cận chuyển đổi số với triết lý lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy sự thuận tiện và trải nghiệm của người dùng làm thước đo. Chiến lược tới đây sẽ tiếp tục bám sát trục tọa độ: “Người dân là trung tâm, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực”.
Sắp tới, Ngân hàng Trung ương sẽ tập trung chuẩn hóa, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm hỗ trợ ra quyết định, phục vụ điều hành chính sách tiền tệ, thanh tra và phòng chống rửa tiền. Đồng thời, việc mở rộng dịch vụ ngân hàng số sẽ gắn chặt với Đề án 06, xác thực định danh điện tử để vừa tăng tiện ích, vừa chủ động phòng ngừa các kịch bản lừa đảo công nghệ cao.
Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh, an ninh mạng và an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời. Phát triển dịch vụ số phải đi đôi với bảo vệ dữ liệu cá nhân, duy trì sự ổn định của hệ thống và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Giai đoạn tới, áp lực của ngành không phải là số hóa thêm bao nhiêu dịch vụ, mà là làm sao để mỗi dịch vụ đưa ra phải thực sự an toàn, tối ưu chi phí cho xã hội.
“Sát hạch” năng lực số của đội ngũ cán bộ
Sự thay đổi về hạ tầng công nghệ đòi hỏi một cuộc cách mạng tương ứng về tư duy và kỹ năng của đội ngũ nhân sự. Nhân lực ngân hàng hiện đại không chỉ cần giỏi nghiệp vụ truyền thống, mà buộc phải am hiểu về dữ liệu, công nghệ bảo mật và quản trị rủi ro trên môi trường số.
Để chuẩn hóa và nâng tầm năng lực này, trong hai ngày 22 và 23/5/2026, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” đã diễn ra tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô. Đây không dừng lại ở một hoạt động phong trào bề nổi, mà là đợt sát hạch thực chiến quy tụ hơn 600 thí sinh đến từ 32 đội thi thuộc các nhà băng, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp fintech.
Các đội thi đã trải qua 3 vòng tranh tài gay cấn, đối mặt với ngân hàng 400 câu hỏi hóc búa bao quát từ tài sản số, an toàn thông tin đến hành lang pháp lý. Đặc biệt, tại vòng “Kiến tạo tương lai số”, nhiều giải pháp, sáng kiến gắn liền với nghiệp vụ quản trị và trải nghiệm khách hàng đã được trình bày, mở ra hướng nghiên cứu triển khai rộng rãi trên toàn ngành.
Kết quả chung cuộc, Vietcombank xuất sắc giành giải Đặc biệt; Sacombank đạt giải Nhất; giải Nhì thuộc về BIDV, TPBank; ba giải Ba gọi tên Agribank, CIC và HDBank. Ban tổ chức cũng đã trao 5 giải Khuyến khích cùng 20 giải Phong trào cho các tập thể xuất sắc.
Đánh giá về sự kiện, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn khẳng định hội thi là hành động thiết thực thể hiện quyết tâm của toàn ngành trong việc triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục giữ vững vị trí tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Từ những con số khô khan như 156 triệu hồ sơ sinh trắc học, 3,89 triệu lượt cảnh báo rủi ro cho đến các ý tưởng công nghệ trên sàn đấu, rõ ràng chuyển đổi số ngành Ngân hàng đã hoàn thành giai đoạn chạy đà mang tính khẩu hiệu. Cuộc chuyển dịch này đã thấm sâu vào từng hơi thở nghiệp vụ hằng ngày, buộc toàn hệ thống và mỗi người lao động phải thay đổi tốc độ để thích ứng với kỷ nguyên số.
