(NB&CL) - Năm 2008, đến thăm một số xã thuộc huyện Thạch Thất đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị có căn dặn đội ngũ cán bộ huyện, xã: Các cấp ủy, chính quyền cần hết sức cẩn trọng trong việc quản lý đất đai, tránh để xảy ra sai phạm bởi khi điều đó diễn ra sẽ bị mất cán bộ, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân. Đáng tiếc, một vài năm sau, tại một số xã thuộc Hà Tây (cũ), nhiều cán bộ xã đã bị kỷ luật, khai trừ khỏi Đảng, khởi tố chỉ vì vi phạm trong quản lý đất đai. Một bài học đáng để suy ngẫm, đặc biệt là đối với những huyện vùng ven, quỹ đất còn nhiều nhưng công tác quy hoạch, quản lý còn bất cập.
Khắp nơi “lình xình” chuyện đất đai
Hoàng Văn Thụ là một xã bán sơn địa, nằm ở cuối huyện Chương Mỹ, ven đường Hồ Chí Minh. Đời sống của người dân chủ yếu dựa vào cấy cày, chăn nuôi, buôn bán nên còn nhiều khó khăn. Ấy vậy mà hơn chục năm qua, cũng vì chuyện đất đai “lình xình” mà xã này chưa hề một ngày được yên ả. Bắt đầu từ năm 2007, người dân liên tục có đơn tố cáo cán bộ xã tự ý bán, cho thuê hàng trăm nghìn m2 đất, tư lợi cá nhân nhiều tỷ đồng. Huyện Chương Mỹ vào cuộc thanh tra, đưa ra kết luận sai phạm nhưng việc xử lý lại chẳng đến đâu. Thế nên, “sóng gió” cứ tiếp tục nổi lên ở cái xã nghèo này.
Cùng với những người bạn của mình là các ông Phạm Văn Hoành, Cao Văn Phú, ông Hà Đăng Sếu (thôn Quán Danh, xã Hoàng Văn Thụ) đã kiên trì thu thập chứng cứ, “đội đơn” đi các nơi từ huyện đến Trung ương để tố cáo đội ngũ cán bộ xã. Hành trình đấu tranh vạch mặt tham nhũng quả thực nhiều gian nan, nguy hiểm. Ông Sếu nhớ lại: “Chúng tôi thường xuyên bị đe dọa hành hung, “xử” cả nhà. Đã hai lần ông Phú, ông Hoành bị côn đồ đến tận nhà hành hung phải nằm viện. Sai phạm thì đã rõ, huyện cũng đã kết luận nhưng đáng buồn là chẳng ai bị xử lý, kẻ vi phạm vẫn cứ tác oai, tác quái. Vậy nên, người dân trong xã bức xúc lắm. Ai đời, ông Chủ tịch UBND xã dám cấp đất giãn dân cho con gái mới 10 tuổi mà chẳng hề hấn gì? Trong khi đó, vì ông ta tự ý bán đất, cấp sổ đỏ chồng lên đất của người nkhác dẫn đến tranh chấp, chủ đất cũ không làm chủ được mình nên đã hành hung chủ đất mới phải chịu án tù 36 tháng…”.
Điều mong mỏi ấy chỉ đến vào năm 2010 khi Phòng Cảnh sát Quản lý kinh tế và chức vụ-Công an TP. Hà Nội khởi tố vụ án “Lợi dụng chức vụ và quyền hạn trong thi hành công vụ”, khởi tố bắt tạm giam Chủ tịch, cán bộ địa chính xã Hoàng Văn Thụ. Người dân phấn khởi vì kẻ vi phạm đã bị đưa ra ánh sáng pháp luật. Riêng các ông Hà Văn Phú, Phạm Văn Hoành được đi dự hội nghị các cá nhân điển hình chống tham nhũng toàn quốc.
Vụ việc ở xã Hoàng Văn Thụ chưa kịp lắng xuống thì giữa năm 2012, Công an huyện Quốc Oai khởi tố, bắt tạm giam Chủ tịch UBND, cán bộ địa chính, thủ quỹ xã Ngọc Liệp vì những sai phạm trong quản lý đất đai. Khi cơ quan công an công bố kết luận điều tra, dư luận không khỏi bất ngờ trước chân dung của các cán bộ xã Ngọc Liệp: Tự tung tự tác, coi pháp luật như “lệ làng” khi đã qua mặt cơ quan có thẩm quyền để tự ý chuyển đổi 264m2 đất nông nghiệp thành đất thổ cư, thu hồi trái phép hơn 1.700m2 đất và giao trái pháp luật 14.600m2 đất tại địa phương, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 5,5 tỷ đồng. Một vị cán bộ huyện Quốc Oai đã phải lắc đầu ngao ngán về cái sự “vô tổ chức”, “ngẫu hứng” của ông Chủ tịch xã Ngọc Liệp cùng “bộ sậu” cán bộ địa chính, thủ quỹ, cán bộ thôn khi cứ họp dân lấy ý kiến, họp hội đồng là vô tư đem đất ra bán, chia chác.
Hai năm sau, tháng 8/2014, lại xảy ra chuyện “động trời” ở xã Thanh Văn, huyện Thanh Oai. Ấy là khi Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội công bố rộng rãi hàng loạt sai phạm trong quản lý đất đai ở xã Thanh Văn tại cuộc họp báo thường kỳ mới đây. Những ngày này, đi đến đâu cũng thấy người dân xã Thanh Văn hồ hởi vì những sai phạm kéo dài hàng chục năm qua giờ đã được phơi bày trước công luận. Một người dân cho hay: “Đất đai bán trái phép, chia chác tùm lum, tiền bán đất nhiều tỷ đồng chẳng biết chi dùng vào đâu? Người dân đã làm đơn khiếu nại, tố cáo đến nhiều nơi nhưng không hiểu tại sao đến bây giờ mọi chuyện mới được làm rõ? Nếu không có Đoàn kiểm tra của Hội đồng nhân dân Thành phố liệu những việc làm sai trái trên có được đưa ra ánh sáng?” Còn các vị lãnh đạo xã, tất cả đều né tránh, từ chối trả lời về vấn đề này với lý do vụ việc đang được cấp trên điều tra, xử lý. Một không khí im ắng, nặng nề bao trùm trụ sở xã. Có lẽ, tương lai không mấy sáng sủa đang chờ đợi những vị cán bộ xã làm sai. Theo công bố của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, trong suốt một thời gian dài Đảng ủy xã Thanh Văn và chi ủy các chi bộ thôn đã chỉ đạo các thôn tự tổ chức chuyển nhượng đất đai trái quy định của pháp luật, thiếu tinh thần đấu tranh, không thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong Đảng. Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo cấp ủy chi bộ và ban lãnh đạo các thôn tổ chức bán, cho thuê đất lấy kinh phí xây dựng hạ tầng dẫn đến tình trạng các thôn tự tổ chức chuyển nhượng các ô, thửa đất công, đất công ích, đất xen kẹt, đổi đất lấy công trình từ năm 2005 đến năm 2013 với diện tích 34.936m2, thu số tiền 90,7 tỷ đồng nhưng việc thu, chi không chặt chẽ, không có chứng từ…
Hậu quả quá nặng nề
Vì sai phạm trong quản lý đất đai, nhiều năm liền Hoàng Văn Thụ là một điểm “nóng” phức tạp ở huyện Chương Mỹ, Đảng ủy xã bị xếp vào diện yếu kém vì cấp ủy thiếu tinh thần đấu tranh, phê bình và tự phê bình. Ông Hà Đăng Sếu buồn bã tâm sự: “Chúng tôi nào có mong muốn các anh ấy bị bắt, phải đi tù? Nhưng nhà báo biết không, vì đấu tranh chống tham nhũng mà chúng tôi nhiều lần bị hành hung phải nhập viện. Cán bộ xã vi phạm đã bị xử lý nhưng hàng trăm nghìn mét đất bán, cấp, cho thuê sai diễn ra hơn chục năm rồi, nhiều mảnh chuyển nhượng qua tay nhiều người giờ biết khắc phục ra sao? Vụ án đã được đem ra xét xử, có kết luận phải thu hồi 205.979m2 đất nhưng đến giờ vẫn chưa thu hồi được mét đất nào…” Đem câu hỏi này đến lãnh đạo huyện Chương Mỹ chúng tôi cũng không nhận được lời giải đáp bởi tính chất vi phạm quá phức tạp, kéo dài, liên quan đến quyền lợi của nhiều bên…
Vụ tiêu cực đất đai ở xã Ngọc Liệp được đưa ra xét xử nhưng hậu quả để lại còn rất nặng nề.
Tại xã Ngọc Liệp (huyện Quốc Oai), sau khi Công an huyện khởi tố vụ án, Đảng ủy xã này cũng gần như bị “tê liệt” vì nhiều vị lãnh đạo trong Đảng ủy xã, chi ủy thôn cũng liên đới trách nhiệm, chịu kỷ luật. Trước “tình thế” ấy, huyện ủy Quốc Oai phải cử ông Đỗ Lai Luật, huyện ủy viên, Trưởng phòng Kinh tế về làm Bí thư xã Ngọc Liệp và thực hiện hàng loạt biện pháp nhằm chấn chỉnh lại tổ chức tại xã này. Thời điểm ấy, chúng tôi có đến thăm ông Luật. Là một người cá tính mạnh, dám đương đầu với việc khó nhưng theo ông Luật, cái khó nhất vẫn là làm sao để lấy lại niềm tin của người dân vào cấp ủy và chính quyền xã? Muốn làm được điều này, huyện, xã cần khẩn trương khắc phục hậu quả do các cá nhân gây ra trong đó khó khăn nhất là tháo gỡ vướng mắc từ việc tự ý bán đất ven đường Láng – Hòa Lạc thu hàng tỷ đồng của dân khi chưa được sự chấp thuận của huyện. Tiền thì xã đã thu của dân nhưng bây giờ không có đất cấp cho họ, phải xử lý thế nào? Câu hỏi này đến nay vẫn chưa có lời giải…
- Thành Vĩnh - Đức Long
