Toyota đang hứng chịu làn sóng chỉ trích pháp lý mới khi nhiều chủ xe cáo buộc hãng bán ra các mẫu xe trang bị hộp số tự động bị hỏng sớm và không có dấu hiệu cảnh báo trước.
Tâm điểm của các vụ kiện gần đây là hộp số tự động 8 cấp UA80, vốn bị nguyên đơn cho rằng tồn tại nhiều lỗi thiết kế và hiệu chỉnh, làm giảm độ an toàn cũng như giá trị sử dụng.
Những tranh chấp này được đánh giá có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến hình ảnh bền bỉ lâu nay của Toyota và tác động đến cách ngành công nghiệp xử lý các hệ truyền động hiện đại sử dụng nhiều phần mềm.
Nhiều đơn kiện liên quan đến hộp số UA80 cho biết hộp số gặp hàng loạt vấn đề như sang số giật, chậm phản hồi hoặc mất truyền động đột ngột.
Theo nội dung nộp lên tòa, đây không phải là sự cố cá biệt mà được cho là bắt nguồn từ lỗi cấu trúc và phần mềm của hộp số cũng như bộ biến mô, khiến các chi tiết bên trong xuống cấp nhanh hơn dự kiến và dẫn đến nguy cơ hỏng bất ngờ.
Một đơn kiện mô tả hộp số có thể hỏng trong im lặng và bất ngờ khiến xe giật mạnh, trượt số hoặc không thể tăng tốc ngay trong lúc tham gia giao thông.
Các cáo buộc này nối dài chuỗi kiện tụng tập thể tại Mỹ, trong đó có đơn kiện dài 31 trang cho rằng nhiều mẫu xe Toyota và Lexus dùng hộp số UA80 đều gặp vấn đề nghiêm trọng liên quan đến hộp số và bộ biến mô.
Một nguyên đơn tên James LeBoutheller còn cáo buộc Toyota bán xe gắn hộp số lỗi nhưng không đưa ra phương án sửa chữa thỏa đáng khi lỗi xuất hiện.
Một nguyên đơn khác là James LaBoutheller cũng nộp đơn với nội dung tương tự, củng cố cho nhận định rằng đây là lỗi phổ biến của dòng hộp số này chứ không phải trường hợp hiếm gặp.
Điểm đáng chú ý là các vụ kiện không chỉ dừng ở một mẫu xe hay một khu vực. Một đơn kiện tập trung vào dòng Toyota Tacoma từ đời 2024 trở đi, cho rằng hộp số có thể chậm phản hồi, giật mạnh và thậm chí hỏng đột ngột.
Một vụ khác nhắm vào Toyota Camry 2024 khi nguyên đơn cho rằng sự kết hợp giữa lỗi hiệu chỉnh phần mềm và phần cứng khiến xe có nguy cơ chết máy hoặc gặp các tình huống nguy hiểm.
Bên cạnh đó, một nhóm nguyên đơn khác chọn kiện tại Tòa án Liên bang Khu vực Đông New York khi nộp đơn tập thể liên quan đến các mẫu xe dùng hộp số UA80.
Các vụ kiện khác cũng xuất hiện tại California và Nevada, bao gồm trường hợp được truyền thông địa phương chú ý khi một chủ xe ở Nevada khẳng định các bộ phận bên trong hộp số xuống cấp nhanh bất thường.
Ngoài vấn đề kỹ thuật, nhiều nguyên đơn còn cho rằng Toyota đã biết về lỗi UA80 trong nhiều năm nhưng không hành động kịp thời. Một vụ kiện đòi bồi thường 5 triệu USD cho rằng hãng đã nhận được dữ liệu nội bộ và phản ánh của khách hàng nhưng không tiến hành triệu hồi diện rộng hay tái thiết kế hộp số.
Vụ kiện này liệt kê nhiều mẫu Toyota và cả Lexus TX 350 từ đời 2024 trở về sau vào danh sách bị ảnh hưởng, đồng thời cho rằng khách hàng đã chi số tiền lớn để sở hữu xe nhưng không nhận được độ bền như kỳ vọng.
Hàng loạt vụ kiện với các mức bồi thường lớn khiến áp lực tài chính của Toyota ngày càng tăng. Một báo cáo gần đây nêu rằng hãng từng đối mặt với vụ tranh chấp khác liên quan đến khoản bồi thường lên tới 5,7 tỷ USD và cho thấy mức độ rủi ro nếu các tòa án đứng về phía chủ xe.
Những hồ sơ kiện tụng tại California trước đó cũng yêu cầu mức bồi thường khoảng 5 triệu USD với lỗi UA80, trong khi vụ việc ở Nevada tiếp tục nêu chi tiết rằng các linh kiện bên trong hộp số bị mài mòn nhanh hơn thông số kỳ vọng.
Điều khiến người dùng lo ngại hơn cả là vấn đề an toàn. Các nguyên đơn mô tả những tình huống như xe chậm phản hồi khi nhập làn cao tốc, tăng ga không ổn định hoặc mất lực kéo giữa giao lộ, qua đó làm tăng nguy cơ va chạm.
Nội dung trong đơn kiện liên quan đến Camry 2024 cho biết xe có thể không phản ứng kịp khi người lái cần tăng tốc ngay lập tức. Trong khi đó, đơn kiện dành cho Tacoma cảnh báo nguy cơ xe mất truyền động mà không có cảnh báo trước.
Các vụ kiện xoay quanh hộp số UA80 cũng cho rằng lỗi phần mềm và bộ biến mô khiến xe thay đổi đặc tính vận hành đột ngột khiến người lái khó kiểm soát.
Những phản ánh này đi ngược lại hình ảnh bền bỉ vốn đã gắn liền với thương hiệu Toyota trong nhiều thập kỷ.
Một bài phân tích về các vụ kiện đối với hộp số Toyota từng chỉ ra rằng hãng thường xuyên đứng đầu các bảng xếp hạng về độ tin cậy nhưng hiện nay lại bị cáo buộc rằng dòng hộp số 8 cấp mới gặp nhiều trục trặc cơ khí và phần mềm.
Một số chuyên gia cho rằng hộp số UA80 kém bền hơn thế hệ trước và việc theo đuổi tiêu chí tiết kiệm nhiên liệu bằng các hộp số phức tạp hơn có thể đã tạo ra những rủi ro mới về độ bền.
Dù Toyota đang là tâm điểm, toàn ngành ô tô cũng đã chứng kiến nhiều vụ kiện tương tự. General Motors từng phải đối mặt với kiện tụng liên quan đến hộp số 8 cấp, trong khi Ford vướng vào loạt tranh chấp vì hộp số ly hợp kép trên Focus và Fiesta.
Điểm chung của những vụ kiện này là các hộp số hiện đại được thiết kế để êm hơn và tối ưu tiêu thụ nhiên liệu nhưng lại xuất hiện rung giật, chậm phản hồi và nhanh hỏng hơn kỳ vọng, cùng với cáo buộc rằng nhà sản xuất phản ứng chậm trước các khiếu nại.
Diễn biến xoay quanh hộp số UA80 vì vậy được xem như một phần của bức tranh lớn hơn trong ngành, nơi các hệ truyền động đa cấp phụ thuộc mạnh vào phần mềm đang trở thành thách thức pháp lý và danh tiếng với nhiều hãng xe.
Các đơn kiện liên quan đến Toyota và Lexus cho rằng sai sót trong hiệu chỉnh và độ bền linh kiện là nguyên nhân chính dẫn đến hàng loạt lỗi vận hành.
Khi ngày càng nhiều nguyên đơn kết hợp thành các nhóm kiện tập thể và nhiều dòng xe của Toyota cùng Lexus bị lôi vào vòng xoáy tranh chấp, kết quả cuối cùng sẽ thể hiện cách tòa án nhìn nhận trách nhiệm của các hãng xe trong việc cân bằng đổi mới công nghệ, minh bạch thông tin và độ tin cậy lâu dài của sản phẩm.
