Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phải bảo đảm thống nhất về quan điểm chính trị, cơ sở lý luận và yêu cầu thực tiễn, sự đồng bộ giữa nghiên cứu Điều lệ Đảng với các nhiệm vụ tổng kết lớn của Trung ương.
Việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng phải đặt trong tổng thể công tác chuẩn bị Đại hội XV; gắn chặt với tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và đặc biệt là tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh. Các quá trình này phải bổ sung luận cứ cho nhau, bảo đảm sự đồng bộ giữa quá trình tổng kết, nghiên cứu và hoàn thiện các văn kiện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, chủ động cập nhật những quan điểm định hướng lớn từ ba Nghị quyết dự kiến trình Hội nghị Trung ương lần thứ tư, tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của Đảng.
Trọng tâm là yêu cầu xây dựng, tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng; hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền và cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”; phân định thẩm quyền, trách nhiệm, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm người đứng đầu; đồng thời nghiên cứu đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động của Đảng phù hợp với kỷ nguyên số; tăng cường tổ chức điều hành và ra quyết định trên cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, chỉ nghiên cứu đưa vào Điều lệ Đảng những vấn đề đã được tổng kết, kiểm nghiệm, có tính nguyên tắc, nền tảng, ổn định lâu dài và cần thực hiện thống nhất trong toàn Đảng. Những nội dung cụ thể hóa phải được đặt đúng cấp độ văn bản. Những vấn đề chưa đủ căn cứ phải tiếp tục nghiên cứu, không chuyển cơ học nội dung nghị quyết vào Điều lệ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, nâng cao chất lượng nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp luận, công cụ nghiên cứu; phải làm rõ từng vấn đề vướng mắc bắt nguồn từ quy định của điều lệ, từ văn bản thi hành hay từ khâu tổ chức thực hiện; xác định rõ mức độ phổ biến, thời gian tồn tại và mức độ tác động của từng vấn đề. Căn cứ đề xuất phải đủ sức giải thích cả sự cần thiết và tính khả thi của những phương án lựa chọn. Chất lượng tổng kết thể hiện ở khả năng nhận diện đúng vấn đề, lý giải đúng nguyên nhân và đề xuất được hướng xử lý có giá trị lâu dài.
Nghiên cứu phải tập trung vào những vấn đề cơ bản về bản chất của Đảng và đảng viên; hệ thống tổ chức, phương thức lãnh đạo, cầm quyền, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực trong điều kiện một Đảng duy nhất cầm quyền; kỹ thuật xây dựng điều lệ và những nguyên tắc, chuẩn mực về chuyển đổi số trong Đảng...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, hoàn thiện kế hoạch tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, bảo đảm đúng lộ trình, rõ sản phẩm và kiểm soát được tiến độ; cần rà soát kỹ từng mốc thời gian, yêu cầu đối với sản phẩm và cơ chế kiểm soát chất lượng. Mỗi chuyên đề hoặc nhóm vấn đề có tính xuyên suốt phải có đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, có cơ chế sử dụng dữ liệu và rà soát chéo trước khi đưa vào các báo cáo; kiên quyết khắc phục tình trạng giao việc chung chung, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cơ quan Thường trực cần tiếp tục củng cố, làm rõ cơ sở chính trị, lý luận và thực tiễn; hệ thống hóa đầy đủ quá trình sửa đổi, bổ sung điều lệ qua các kỳ Đại hội; kế thừa kết quả tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng; xây dựng kế hoạch khảo sát diện rộng gắn với nghiên cứu chuyên sâu, trao đổi kinh nghiệm quốc tế có chọn lọc phù hợp với điều kiện Việt Nam; hướng dẫn cách thức, kế hoạch triển khai tổng kết từ cơ sở. Cùng với đó là đẩy mạnh xây dựng kho dữ liệu số dùng chung và ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong thu thập, đối chiếu, phân loại, tổng hợp, phân tích dữ liệu. Số liệu phải rõ nguồn, có thể kiểm chứng và được theo dõi nhất quán theo từng tiêu chí, thời kỳ; bảo đảm an toàn dữ liệu.
Mọi ý kiến tham gia phải được tổng hợp đầy đủ, trung thực, khách quan, kể cả những ý kiến khác nhau; kiên quyết khắc phục việc lấy ý kiến hình thức, phải bảo đảm tính khách quan...
Điều lệ Đảng phải kế thừa những nguyên tắc đã được lịch sử và thực tiễn chứng minh, đồng thời xác lập khuôn khổ cho tổ chức và hoạt động của Đảng đáp ứng yêu cầu của một Đảng cầm quyền, lãnh đạo đất nước trong giai đoạn phát triển mới.
Đề cao trách nhiệm và kỷ luật trong tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, mỗi thành viên chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng và kết quả công việc thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách, phải đặt lợi ích của Đảng, đất nước và nhân dân lên trên hết, trước hết; tập trung trí tuệ, phối hợp chặt chẽ và thực hiện đúng trách nhiệm, bảo đảm từng sản phẩm có chất lượng, từng nhiệm vụ đúng tiến độ. Kết quả công việc phải cung cấp được những luận cứ vững chắc, thiết thực, thuyết phục để phục vụ cho Đại hội lần thứ XV, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
