Thế nhưng, phía sau những cành đào nở rộ đúng dịp Tết là cả một quá trình công phu, vất vả, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về sinh trưởng của cây và phải “đánh cược” với ông trời.
Nghề “đánh cược” với thời tiết
Hàng chục năm làm nghề cây cảnh, cây bóng mát, cây sân vườn nên anh Lê Văn Hoàn (55 tuổi), trú khối Trung Liên, phường Vinh Hưng (Nghệ An) nhận thấy mấy năm trở lại đây nhu cầu thuê đào thế cổ thụ chơi Tết của người dân tăng rõ rệt. Không chỉ các gia đình khá giả, nhiều cơ quan, doanh nghiệp, nhà hàng, khách sạn cũng chuộng hình thức thuê đào để trang trí vào dịp Tết đến. Bởi, hình thức này không chỉ ở giá trị thẩm mỹ của đào cổ mà còn ở bài toán kinh tế.
Anh Hoàn tính toán, nếu mua hẳn một cây đào thế cổ thụ thì chi phí rất cao, trong khi người chơi không có kinh nghiệm chăm sóc, sau Tết cây dễ chết hoặc năm sau không ra hoa đúng dịp. Nhưng nếu chọn phương án thuê đào về chơi tết thì sẽ có nhiều cái lợi. Với cách này, khách hàng chỉ phải trả giá bằng khoảng một nửa giá trị thực của cây, chơi xong Tết là trả, không lo hậu chăm sóc. Từ thực tế đó, anh quyết định đầu tư bài bản vào mô hình này bằng cách mua đất màu, cải tạo khu vườn, chuyên chăm sóc và cho thuê đào thế cổ thụ phục vụ Tết.
Tuy nhiên, đây là công việc không hề đơn giản, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm chăm cây và biết phán đoán thời tiết. Theo anh Hoàn, đào thế cổ thụ rất “khó tính”, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao. Mỗi năm, sau Tết toàn bộ cây được đánh lên khỏi chậu, chuyển trả lại vườn để phục hồi. Cây được cắt tỉa mạnh, thay đất mới, bón phân hữu cơ để lấy lại sức. Hai tháng sau, khi cây bắt đầu lên mầm thì người chăm lại tiếp tục sửa cành, tạo tán.
Khoảng từ tháng 4 âm lịch là giai đoạn bắt đầu tạo tán, chỉnh tay cho từng cây. Đến thàng 10 âm lịch thì tiến hành hãm cây, đảo gỗ để kích thích ra rễ non, rồi đến công đoạn tuốt lá để cây tập trung nuôi hoa. Theo anh Hoàn, tính ra trong chăm người chăm phải sửa cây khoảng 4 lần. Mỗi công đoạn đều phải tính toán kỹ, bởi chỉ cần chậm hoặc sớm vài ngày, hoa có thể nở lệch Tết, coi như “mất mùa”.
Không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật, việc chăm sóc đào cổ thụ còn phụ thuộc rất lớn vào thời tiết. Mà đây là điều kiện nằm ngoài tầm kiểm soát của người chăm. Dù vậy, họ phải biết phán đoán và có những cách làm phù hợp với thời tiết nóng hay lạnh.
Năm nào rét đến sớm, người trồng phải điều chỉnh thời điểm tuốt lá muộn hơn. Khi nắng ấm kéo dài, họ lại phải hãm cây sớm để tránh hoa nở trước Tết. “Đào cổ thụ khó chiều lắm, người chăm phải “đọc” được thời tiết, nhìn cây mà đoán được sức sinh trưởng thì mới căn được ngày xuống lá cho chuẩn”, anh Hoàn chia sẻ.
Năm nay là năm nhuận, thời tiết diễn biến bất thường khi mưa bão kéo dài nhiều đợt, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của đào thế cổ thụ. Trong khi đó gần 1 tháng trở lại đây trời nắng lên liên tục, nhiệt độ cao khiến nguy cơ đào nở sớm hiện hữu. Để đào bung hoa đúng Tết, anh Hoàn phải theo sát từng gốc đào, che chắn nắng, điều chỉnh chế độ nước, hãm cây. Vì nếu sai lệch nhỏ có thể khiến cả vụ đào “lệch nhịp”.
Không bán đào vẫn bỏ túi nửa tỷ đồng mùa Tết
Trong hàng trăm gốc đào cổ thụ tại vườn, anh Hoàn cho biết những thân đào rêu mốc có giá cho thuê đắt hơn so với những cây đào khác. Hầu như tất cả các cây đào trong vườn đều có khách đặt hàng. Mỗi cây được “đánh dấu” bằng số điện thoại của người thuê ghim trực tiếp trên thân để tiện quản lý và giao đúng hẹn dịp Tết.
Bắt đầu từ giữa tháng Chạp, anh Hoàn tất bật chuẩn bị phương tiện, nhân công để vận chuyển đào đến tận nhà khách thuê. Mỗi cây đào cổ thụ có thể nặng đến vài tạ nên việc bốc xếp, cố định, đặt vào đúng vị trí theo yêu cầu khách hàng đều đòi hỏi sự cẩn trọng. Đến Rằm tháng Giêng, khi không khí Tết dần lắng xuống, anh lại rong ruổi thu hồi từng cây, đưa về vườn tiếp tục chu trình chăm sóc mới.
Hiện nay, mỗi cây đào thế cổ thụ tại vườn anh Hoàn được cho thuê với giá từ 5 đến 20 triệu đồng cho 15 ngày chơi Tết. Ngoài ra, anh còn nhận chăm sóc đào thế cho người dân với tiền công từ 1,5 đến 5 triệu đồng/cây/năm. Với gần 150 cây trong vườn, phần lớn đã có khách đặt cọc từ sớm, nghề thuê đào mang lại nguồn thu ổn định, cao hơn nhiều so với trồng các loại cây ngắn ngày. Năm nay, những cây đào thế cổ thụ dự kiến giúp anh thu về khoảng nửa tỷ đồng.
Về dự định sắp tới, người nông dân này cho hay đang tiếp tục cải tạo khu vườn bên cạnh để mở rộng diện tích, tăng số lượng đào thế cổ thụ. Không chỉ dừng ở cho thuê đào, dịp Tết anh còn nhận cải tạo, trang trí sân vườn, cây cảnh cho các hộ gia đình, cơ quan, góp phần đa dạng hóa nguồn thu từ nghề cây cảnh.
Ông Nguyễn Viết Hùng - Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đánh giá đây hướng đi phù hợp với xu thế tiêu dùng hiện nay. Cách làm này giúp nông dân giảm rủi ro so với bán đứt, kéo dài giá trị khai thác của cây, nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng một diện tích canh tác. Dù là mô hình đòi hỏi kỹ thuật và kinh nghiệm nhưng nếu làm bài bản dịch vụ cho thuê đào và chăm đào cổ thụ sẽ mang lại nguồn thu ổn định.
Những ngày này khi Tết gần đến, vườn đào cổ thụ của anh Hoàn là địa điểm thu hút nhiều khách hàng vào ngắm đào và thuê cây. Trên những cành cây với nhiều thế dáng, những bông hoa đào dần hé cánh, báo hiệu một mùa vụ thắng lợi với mô hình của anh nông dân này.
