Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng tốc, bứt phá, việc lựa chọn, đánh giá và sử dụng cán bộ càng đòi hỏi tư duy mới, cách làm thực chất hơn. Xung quanh những nội dung này, phóng viên đã trao đổi với ông Nguyễn Tiến Dĩnh, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ.
+ Đại hội XIV của Đảng và phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm đều nhấn mạnh công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”. Theo ông, đâu là điểm mới quan trọng trong tư duy công tác cán bộ nhiệm kỳ này?
- Ông Nguyễn Tiến Dĩnh: Ở bất kỳ giai đoạn nào, công tác cán bộ cũng luôn giữ vai trò quyết định. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định rất rõ: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, mọi việc thành hay bại đều do cán bộ. Các kỳ Đại hội của Đảng đều nhấn mạnh điều này, nhưng trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu ấy được đặt ra ở mức cao hơn.
Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, phấn đấu tăng tốc, bứt phá để đạt các mục tiêu lớn vào năm 2030 và 2045. Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược và người đứng đầu, không chỉ có phẩm chất chính trị, đạo đức mà còn phải có tư duy đổi mới, am hiểu pháp luật, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây chính là điểm mới nổi bật trong yêu cầu về tiêu chuẩn cán bộ lần này.
+ Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu “chọn đúng người, giao đúng việc”. Vì sao nguyên tắc này được đặt ra mạnh mẽ trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, thưa ông?
- Ông Nguyễn Tiến Dĩnh: “Chọn đúng người, giao đúng việc” không phải là điều mới, nhưng ở giai đoạn hiện nay, nguyên tắc này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi đất nước bước vào thời kỳ tăng tốc, bứt phá, nếu bố trí cán bộ không đúng năng lực, không đúng sở trường thì không những không tạo ra đột phá mà còn có thể gây ách tắc, lãng phí cơ hội phát triển.
Yêu cầu mới đặt ra là cán bộ phải được đánh giá và sử dụng trên cơ sở năng lực thực tiễn, sản phẩm công việc và uy tín trong nhân dân, chứ không chỉ dựa vào hồ sơ hay bằng cấp. Đặc biệt, người đứng đầu phải thực sự tiêu biểu về năng lực lãnh đạo, quản lý, dám đổi mới và chịu trách nhiệm.
Chỉ khi chọn đúng người, giao đúng việc thì các chủ trương lớn của Đại hội XIV mới có thể đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.
+ Một nội dung được dư luận rất quan tâm là phương châm “có vào, có ra; có lên, có xuống”, kỷ luật nghiêm minh nhưng đồng thời bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Theo ông, ranh giới giữa đổi mới sáng tạo và vi phạm kỷ luật cần được hiểu như thế nào?
- Ông Nguyễn Tiến Dĩnh: Kết luận số 14-KL/TW, ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, đã thể hiện quan điểm, chủ trương của Đảng. Tinh thần là vừa khuyến khích, vừa bảo vệ, nhưng tuyệt đối không dung túng cho sai phạm.
Ranh giới nằm ở động cơ và mục tiêu hành động của cán bộ. Nếu cán bộ hành động vì lợi ích chung, vì sự phát triển của đất nước, dù kết quả chưa đạt như mong muốn, thậm chí có thể thất bại, thì cần được xem xét, bảo vệ và khuyến khích. Ngược lại, nếu lợi dụng đổi mới để phục vụ lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm thì phải xử lý nghiêm minh.
Trong thực tiễn, có thể phát sinh những vướng mắc về cơ chế, thể chế do pháp luật chưa kịp sửa đổi, bổ sung. Nhưng những trường hợp này không nhiều và hoàn toàn có thể xử lý bằng việc kịp thời kiến nghị, đề xuất điều chỉnh. Điều quan trọng nhất vẫn là sự trong sáng về động cơ và trách nhiệm của cán bộ.
+ Theo ông, đâu là khâu then chốt để công tác cán bộ theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng thực sự đi vào chiều sâu, tránh hình thức?
- Ông Nguyễn Tiến Dĩnh: Khâu then chốt vẫn là tổ chức thực hiện, đặc biệt là công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ. Đây lâu nay vẫn được coi là khâu yếu nhất. Khi cán bộ được giao nhiệm vụ, phải có cơ chế theo dõi, giám sát thường xuyên từ cấp ủy cơ sở đến cấp trên để kịp thời phát hiện ưu điểm, hạn chế và những biểu hiện tiêu cực nếu có.
Thực tế đã có những trường hợp vừa được bố trí, bổ nhiệm thì đã phát sinh sai phạm, buộc phải xử lý. Điều đó cho thấy việc nắm bắt tình hình cán bộ từ sớm, từ xa, từ cơ sở chưa thật sự hiệu quả.
Do đó, cần nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng và người đứng đầu; làm tốt công tác phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài; đồng thời kiên quyết sàng lọc, đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ không đủ năng lực, uy tín. Chỉ khi công tác cán bộ được thực hiện nghiêm túc, thực chất, thì yêu cầu “chọn đúng người, giao đúng việc” mới thực sự trở thành nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
+ Xin trân trọng cảm ơn ông!
