Đại hội XIV nhìn từ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho khát vọng vươn mình của đất nước

Làm thế nào để chuyển hóa các giá trị văn hóa thành sức mạnh kinh tế – xã hội cụ thể, nâng cao “sức mạnh mềm” và tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số sâu rộng? Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Ngô Hương Giang - chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa để phân tích rõ những vấn đề cốt lõi xung quanh nội dung này.

ngo huong giang
Ông Ngô Hương Giang - chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa.

+ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Theo ông, đâu là những cơ chế đột phá cần thiết để biến các giá trị văn hóa – vốn mang tính trừu tượng thành sức mạnh kinh tế – xã hội cụ thể?

- Chuyên gia văn hoá Ngô Hương Giang: Đại hội XIV xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực và động lực phát triển thể hiện một bước tiến rất lớn trong tư duy chiến lược. Vấn đề cốt lõi hiện nay là phải có những cơ chế đủ mạnh để hiện thực hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực cụ thể cho phát triển.

Theo tôi, trước hết, cần chuyển mạnh từ tư duy “bao cấp cho văn hóa” sang tư duy “đầu tư cho văn hóa”, coi các ngành công nghiệp văn hóa là khu vực kinh tế có giá trị gia tăng cao, có khả năng lan tỏa mạnh mẽ.

Song song với đó là việc hoàn thiện khung pháp lý nhằm bảo vệ, khai thác và thương mại hóa hợp lý các giá trị di sản, tri thức bản địa và sáng tạo đương đại.

Khi văn hóa được đặt đúng vị trí trong chuỗi giá trị phát triển, nó sẽ trở thành động lực nội sinh thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất xã hội và sức cạnh tranh quốc gia.

+ Nhiệm kỳ Đại hội XIV đặt nhiệm vụ xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc xác lập các hệ giá trị này có ý nghĩa như thế nào đối với việc nâng cao “sức mạnh mềm” và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế?

- Chuyên gia văn hoá Ngô Hương Giang: Việc xây dựng đồng bộ hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam có ý nghĩa như một “bộ mã định danh” của dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Trong hội nhập, cạnh tranh không chỉ diễn ra về kinh tế hay công nghệ, mà ngày càng diễn ra gay gắt về hệ giá trị và bản sắc.

Do đó, các chuẩn mực cốt lõi như tinh thần yêu nước, trách nhiệm cộng đồng, kỷ luật, sáng tạo và nhân văn chính là nền tảng để hình thành nhân cách con người Việt Nam tin cậy, bản lĩnh và có khả năng thích ứng cao. Đó là sức mạnh mềm, tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững mà không quốc gia nào có thể sao chép.

03.jpg
Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng”.

+ Đại hội XIV của Đảng cũng lần đầu nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng. Theo ông, việc phát triển “văn hóa số” và “công dân số” có đạo đức, kỷ luật sẽ tác động như thế nào tới phát triển bền vững và an ninh quốc gia?

- Chuyên gia văn hoá Ngô Hương Giang: Có thể thấy rằng, không gian mạng đã trở thành không gian văn hóa – xã hội đặc biệt, tác động trực tiếp đến nhận thức, hành vi và hệ giá trị của con người Việt Nam.

Xây dựng văn hóa số và công dân số không chỉ là yêu cầu về chuyển đổi số quốc gia, mà còn là vấn đề an ninh và phát triển bền vững.

Một cộng đồng công dân số có kỷ luật, trách nhiệm và năng lực phản biện cao sẽ góp phần hạn chế các nguy cơ về thông tin sai lệch, xung đột xã hội và suy thoái niềm tin.

Ngược lại, nếu buông lỏng quản trị văn hóa trên không gian mạng, các giá trị lệch chuẩn có thể sẽ làm xói mòn nền tảng tinh thần xã hội và gây bất ổn định.

+ Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Phát triển bền vững trước hết phải dựa vào con người và văn hóa”. Ông nhìn nhận như thế nào về quan điểm cho rằng, đầu tư cho văn hóa và giáo dục chính là đầu tư cho hạ tầng quan trọng nhất để hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045?

- Chuyên gia văn hoá Ngô Hương Giang: Quan điểm này là hoàn toàn đúng đắn và mang tầm chiến lược dài hạn.

Trong dài hạn, đầu tư cho văn hóa và giáo dục chính là đầu tư cho sự phát triển con người Việt Nam toàn diện.

Trong khi hạ tầng vật chất như đường sá, nhà máy hay công nghệ có thể được xây dựng nhanh chóng, thì nhân cách, tri thức và bản lĩnh văn hóa của con người lại cần thời gian dài để bồi đắp.

Muốn hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển vào năm 2045, Việt Nam buộc phải coi văn hóa và giáo dục là trụ cột chiến lược.

Đầu tư cho văn hóa và giáo dục chính là đầu tư cho con người Việt Nam phát triển toàn diện – không chỉ giỏi chuyên môn, làm chủ khoa học – công nghệ, mà còn có chiều sâu văn hóa, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến. Đây chính là nền tảng vững chắc nhất cho phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Xem thêm

Bắc Ninh trước thời khắc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Bắc Ninh trước thời khắc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

(CLO) Những ngày này, trên các tuyến phố trung tâm phường Bắc Ninh, không khí chuẩn bị cho sự kiện ngày 19/9 được thể hiện rõ qua hệ thống cờ, pano, áp phích, cụm trang trí và các không gian giới thiệu văn hóa Kinh Bắc. Công tác chỉnh trang đô thị đang được hoàn thiện, tạo diện mạo khang trang trước dấu mốc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Bộ đội chủ động ứng phó với mưa lớn, căng mình giữ đê, giúp dân tránh ngập

Bộ đội chủ động ứng phó với mưa lớn, căng mình giữ đê, giúp dân tránh ngập

(CLO) Trước diễn biến mưa lớn còn tiếp diễn, nguy cơ ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực ở Thanh Hóa, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thuộc Quân đoàn 12 và Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đang bám địa bàn, phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại do thiên tai.

Từ ngày 8/10, học bạ số có giá trị pháp lý như học bạ giấy

Từ ngày 8/10, học bạ số có giá trị pháp lý như học bạ giấy

(CLO) Từ ngày 8/10/2026, Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực, quy định về quản lý và sử dụng học bạ số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên. Theo quy định mới, học bạ số được tạo lập đúng thẩm quyền, đúng quy trình, đầy đủ nội dung và được ký số theo quy định sẽ có giá trị pháp lý như học bạ giấy; mỗi người học được tạo lập một học bạ số duy nhất.

Chuẩn bị thi hành Luật Phát triển đô thị: Phân cấp mạnh cho TP HCM và các địa phương

Chuẩn bị thi hành Luật Phát triển đô thị: Phân cấp mạnh cho TP HCM và các địa phương

(CLO) Nhằm chuẩn bị hiệu lực thi hành Luật Phát triển đô thị từ ngày 1/10/2026, Chính phủ phân công xây dựng các văn bản thi hành và văn bản quy định nội dung tại Luật Phát triển đô thị gồm: Văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ; văn bản thuộc thẩm quyền của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh; văn bản thuộc thẩm quyền của Bộ, cơ quan ngang Bộ; văn bản thuộc thẩm quyền của tỉnh, thành phố nơi có khu kinh tế đặc biệt.

Đến năm 2030, mọi chính sách liên quan đến trẻ em được lấy ý kiến trẻ em

Đến năm 2030, mọi chính sách liên quan đến trẻ em được lấy ý kiến trẻ em

(CLO) Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, 100% chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em được tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em.

Khám sức khỏe toàn dân: Ưu tiên người yếu thế, vùng sâu vùng xa, không chạy theo thành tích

Khám sức khỏe toàn dân: Ưu tiên người yếu thế, vùng sâu vùng xa, không chạy theo thành tích

(CLO) Về khám sức khỏe cho người dân, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu và các đối tượng ưu tiên khác theo quy định, bảo đảm không tổ chức dàn trải, không chạy theo tỷ lệ, thành tích.

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Tổ chức FTSE Russell đồng hành cùng Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các cơ quan quản lý nhà nước, khuyến nghị các giải pháp hữu ích thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển theo hướng ngày càng minh bạch, hiệu quả, tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

(CLO) Theo Nghị định số 357/2026/NĐ-CP của Chính phủ, toàn bộ nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được phân bổ chặt chẽ vào ngân sách nhà nước, tập trung nguồn lực chi trả chế độ cho người lao động dôi dư, tinh giản biên chế và đầu tư phát triển các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia, địa phương. 

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

(CLO) Chính phủ quyết nghị thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động như đề nghị của Bộ Nội vụ tại Tờ trình số 10248/TTr-BNV ngày 16/9/2026. Đồng thời, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung báo cáo, đề xuất.

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

(CLO) Bộ Ngoại giao vừa phối hợp với các cơ quan chức năng bảo hộ và đưa 10 ngư dân Việt Nam gặp khó khăn tại bang Perak (Malaysia) về nước an toàn; đồng thời, đưa ra cảnh báo quan trọng đối với lao động khi ra nước ngoài làm việc.

Cỡ chữ bài viết: