Sáng nay (4/12), Cục Hải quan đã tổ chức Họp báo Chuyên đề nhằm phổ biến những điểm mới liên quan thuế giá trị gia tăng (GTGT- VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), cùng Thông tư 51/2025/TT-BTC quy định giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh.
Các văn bản hướng dẫn này được cơ quan hải quan đánh giá là bước chuyển quan trọng để chuẩn hóa, minh bạch thủ tục thuế và phù hợp hóa với hệ thống luật thuế xuất nhập khẩu.
Theo đại diện Cục Hải quan, trước ngày 18/2/2025, việc miễn thuế giá trị gia tăng (GTGT - VAT) đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị nhỏ qua dịch vụ chuyển phát nhanh thực hiện theo quy định tại Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về mức giá trị hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được miễn thuế. Từ ngày 18/2/2025, quyết định trên được bãi bỏ.
Do đó, từ ngày này thực hiện thu thuế GTGT đối với hàng trị giá thấp gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh. Từ thời điểm trên đến 15/9/2025 đã thu được 1.082 tỷ đồng thuế GTGT trị giá thấp.
Bà Nguyễn Thị Khánh Huyền, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, cho biết: Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 cùng nghị định hướng dẫn đã bổ sung nhiều quy định trước đây chỉ được hướng dẫn bằng công văn. Điểm nổi bật là việc mở rộng danh mục hàng hóa không chịu thuế GTGT, giúp doanh nghiệp bớt chịu rủi ro pháp lý và giảm chi phí tuân thủ.
Thông tin cũng đáng chú ý tại buổi họp báo là tại Luật Thuế GTGT có hiệu lực từ 1/7/2025, đã bổ sung đối với nhóm hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Đó là hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài của công ty cho thuê tài chính được vận chuyển thẳng vào khu phi thuế quan để cho doanh nghiệp trong khu phi thuế quan thuê tài chính; sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác và sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác theo danh mục do Chính phủ quy định phù hợp với định hướng của nhà nước về không khuyến khích xuất khẩu, hạn chế xuất khẩu các tài nguyên, khoáng sản thô; tài sản di chuyển trong định mức miễn thuế nhập khẩu theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
Ngoài ra còn có hàng hóa mua bán, trao đổi để phục vụ cho sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới thuộc danh mục hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới theo quy định và trong định mức được miễn thuế nhập khẩu theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa do cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhập khẩu.
Trong khi đó, Luật cũng có định chặt chẽ hơn đảm bảo công tác quản lý của cơ quan hải quan như chuyển hàng hóa từ đối tượng không chịu thuế GTGT sang đối tượng chịu thuế GTGT để thu hẹp đối tượng không chịu thuế GTGT đối với mặt hàng phân bón, tàu khai thác thủy sản tại vùng biển, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp chuyển từ đối tượng không chịu thuế sang đối tượng chịu thuế GTGT 5%; chuyển hàng hóa từ đối tượng chịu thuế GTGT 5% sang đối tượng chịu thuế GTGT 10% để thu hẹp đối tượng chịu thuế GTGT với mức thuế suất thấp đối với mặt hàng “đường; phụ phẩm trong sản xuất đường, bao gồm gỉ đường, bã mía, bã bùn”, “các loại thiết bị, dụng cụ chuyên dùng cho giảng dạy, nghiên cứu, thí nghiệm khoa học”, “nhựa thông sơ chế”, “lâm sản chưa qua chế biến”....
Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, có một số điểm mới tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Đó là Luật bỏ quy định điều hòa từ 24.000 BTU trở xuống thuộc diện chịu thuế TTĐB, góp phần tạo thuận lợi trong việc giảm nghĩa vụ thuế cho các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối điều hòa công suất lớn, giúp giảm giá thành sản phẩm tăng sức cạnh tranh.
Luật cũng mở rộng thêm các trường hợp không chịu thuế TTĐB bao gồm: Hàng hóa sản xuất, gia công hoặc thuê gia công để xuất khẩu ra nước ngoài; hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài đã nộp thuế tiêu thụ đặc biệt bị phía nước ngoài trả lại khi nhập khẩu; một số loại xe ô tô chạy trong phạm vi khu di tích lịch sử, bệnh viện, trường học; Trực thăng, tàu lượn dùng cho cứu hộ, cứu nạn, huấn luyện phi công.
Bổ sung trường hợp cần thiết phải sửa đổi, bổ sung đối tượng chịu thuế/không chịu thuế để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Bổ sung điều kiện được khấu trừ và hoàn thuế TTĐB bao gồm các trường hợp: Nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất/gia công hàng xuất khẩu; doanh nghiệp giải thể, phá sản còn số thuế chưa khấu trừ hết; Hoàn thuế theo điều ước quốc tế.
Tuy nhiên, một số nhóm mặt hàng có quy định chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm công tác quản lý của cơ quan hải quan như bổ sung mặt hàng nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100 ml vào đối tượng chịu thuế; siết chặt quản lý đối với mặt hàng thuốc lá, rượu bia.
Đồng thời, Luật cũng quy định rõ hơn đối tượng chịu thuế TTĐB để tránh vướng mắc phát sinh khi thực hiện như quy định đối tượng chịu thuế là máy bay, trực thăng, tàu lượn (thay thế cho khái niệm “tàu bay” nói chung; quy định vàng mã, hàng hóa không bao gồm hàng mã là đồ chơi trẻ em và đồ dùng dạy học...
