Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi vừa có buổi làm việc với ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO.
Tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, Đà Nẵng xác định phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với trách nhiệm bảo tồn các giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên. Trên cơ sở đó, thành phố định hướng xây dựng hồ sơ đề cử quần thể Danh thắng Văn hóa Ngũ Hành Sơn trình UNESCO công nhận là Di sản Thế giới hỗn hợp.
Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi, Danh thắng Ngũ Hành Sơn được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2018 và phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi tổng thể năm 2023.
Căn cứ Luật Di sản văn hóa năm 2024, Công ước Di sản thế giới năm 1972 và hướng dẫn thực hiện Công ước, Đà Nẵng đã triển khai các bước nhằm nhận diện, bảo vệ 6 giá trị nổi bật toàn cầu của Ngũ Hành Sơn, gồm 4 tiêu chí văn hóa và 2 tiêu chí thiên nhiên.
Về văn hóa, Ngũ Hành Sơn được xác định có giá trị nổi bật về giao lưu, tiếp biến văn hóa; lưu giữ dấu tích cư trú và thực hành tín ngưỡng của cư dân Sa Huỳnh, Champa, Đại Việt. Quần thể còn sở hữu hệ thống di tích, khảo cổ, nghề đá mỹ nghệ Non Nước cùng hệ thống ma nhai có giá trị về lịch sử, văn học, tôn giáo, ngôn ngữ và ký ức văn hóa.
Đáng chú ý, 78 bản văn khắc Hán - Nôm trên vách đá, hang động tại Ngũ Hành Sơn đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2022. Đây cũng là không gian giao thoa giữa Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo và tín ngưỡng Mẫu, được duy trì qua các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội của cộng đồng.
Bên cạnh đó, quần thể Ngũ Hành Sơn còn hội tụ nhiều giá trị văn hóa đã được ghi nhận, như làng đá mỹ nghệ Non Nước được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quần thể 7 cây cổ thụ là Cây di sản Việt Nam, Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và thuộc nhóm 15 lễ hội lớn cấp quốc gia.
Về giá trị thiên nhiên, Ngũ Hành Sơn là cụm 6 ngọn núi đá cẩm thạch nằm giữa dải cồn cát ven biển, kết nối với sông Cổ Cò, biển và hệ thống hang động tự nhiên. Quần thể mang những giá trị về địa chất, địa mạo, phản ánh quá trình karst hóa và biến đổi đường bờ biển trong Đệ tứ.
Để xây dựng hồ sơ đáp ứng các yêu cầu quốc tế, Đà Nẵng đề nghị Trung tâm Di sản thế giới UNESCO và các cơ quan tư vấn quốc tế hỗ trợ xác lập luận cứ về giá trị nổi bật toàn cầu; kết nối các chuyên gia quốc tế về karst, khảo cổ, di sản tư liệu; hướng dẫn phân tích so sánh toàn cầu và hỗ trợ kỹ thuật trong áp dụng công cụ đánh giá tác động di sản.
Theo kế hoạch, quá trình lập hồ sơ được Đà Nẵng triển khai qua 3 giai đoạn. Trước mắt, thành phố hoàn thiện dự thảo Báo cáo tóm tắt đề cử, gửi Bộ VHTT&DL để trình Thủ tướng Chính phủ cho phép gửi hồ sơ đến Trung tâm Di sản thế giới, đưa Ngũ Hành Sơn vào danh sách dự kiến.
Tiếp đó, thành phố tham gia quy trình tham vấn ban đầu, thực hiện quy trình đánh giá sơ bộ; trên cơ sở đó hoàn thiện hồ sơ khoa học chính thức và kế hoạch quản lý tổng thể để đệ trình Ủy ban Di sản thế giới thẩm định.
Việc xây dựng hồ sơ được thành phố Đà Nẵng xác định nhằm làm rõ và bảo vệ các giá trị nổi bật của Ngũ Hành Sơn, đồng thời hướng tới sự hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn tính toàn vẹn của di sản với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của một đô thị du lịch hiện đại.
