Sự việc hy hữu trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước đồng minh diễn ra vào ngày 17/2, sau khi Đại sứ Mỹ Bill White đăng tải các nội dung chỉ trích giới chức Bỉ trên mạng xã hội X. Theo ông White, cơ quan tư pháp Bỉ đang tiến hành điều tra các hoạt động nghi lễ truyền thống trong cộng đồng người Do Thái Chính thống tại Antwerp.
Cụ thể, ba giáo sĩ chuyên trách thực hiện nghi lễ cắt bao quy đầu cho trẻ sơ sinh đang nằm trong diện điều tra do thực hiện thủ thuật mà không có sự hiện diện của bác sĩ, vốn là quy định bắt buộc theo luật pháp hiện hành của Bỉ.
Cuộc điều tra này được khởi xướng sau đơn khiếu nại năm 2023 từ một giáo sĩ bất đồng chính kiến trong chính cộng đồng Do Thái tại đây. Trên mạng xã hội, Đại sứ White đã gọi đây là các cuộc "truy tố nực cười và bài Do Thái", đồng thời kêu gọi dẹp bỏ những biểu hiện mà ông cho là không thể chấp nhận được trong xã hội.
Bên cạnh đó, nhà ngoại giao Mỹ cũng thúc giục Bộ trưởng Y tế Bỉ Frank Vandenbroucke sớm thúc đẩy luật pháp cho phép các giáo sĩ thực hiện nghi lễ một cách tự do. Phản ứng trước động thái này, ông Conner Rousseau - lãnh đạo đảng Xã hội Flemish trung tả - cho rằng ông White không có quyền can thiệp vào quy trình tư pháp của nước sở tại.
Về phía Chính phủ Bỉ, Bộ trưởng Ngoại giao Maxime Prévot đánh giá các phát biểu của Đại sứ Mỹ là “không thể chấp nhận được”. Ông Prévot khẳng định việc gắn nhãn Bỉ bài Do Thái là thông tin sai lệch và nguy hiểm, gây ảnh hưởng đến nỗ lực thực chất trong cuộc đấu tranh chống lại sự thù ghét.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Bỉ cũng nhấn mạnh việc công kích một bộ trưởng đương nhiệm đã vi phạm các quy tắc ngoại giao cơ bản.
Tại buổi làm việc kéo dài 30 phút với đại diện Bộ Ngoại giao Bỉ vào ngày 17/2, ông Bill White đã thừa nhận “Bỉ không phải là quốc gia bài Do Thái”, song lưu ý rằng các hành vi bài Do Thái đang có xu hướng gia tăng trên toàn cầu, điều mà ông dùng để lý giải cho sự can thiệp của mình.
Dù Bộ Ngoại giao Bỉ đã ra tuyên bố tái khẳng định các nghị định thư quản lý quan hệ ngoại giao và bác bỏ mọi cáo buộc thiếu căn cứ, song căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Đại sứ Mỹ cho biết ông sẽ tới Antwerp để gặp gỡ ba giáo sĩ liên quan, đồng thời mời các quan chức chính phủ Bỉ cùng tham dự.
Vụ việc cũng đang gây ra những phản ứng trái chiều trong nội bộ liên minh cầm quyền của Thủ tướng Bart De Wever. Hiện đã có những yêu cầu thành lập một ủy ban điều tra từ phía Quốc hội Bỉ để làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan trong vụ việc này.
