Bộ Khoa học và Công nghệ vừa hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Luật KHCN&ĐMST), chuyển Bộ Tư pháp thẩm định.
Bãi bỏ tiêu chí kinh nghiệm
Dự thảo Nghị định được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, sửa đổi, bổ sung một loạt các văn bản gồm Nghị định 262/2025/NĐ-CP; Nghị định 265/NĐ-CP, Nghị định 267/NĐ-CP, Nghị định 268/NĐ-CP đều là các văn bản hướng dẫn thi hành Luật KHCN&ĐMST.
Dự thảo Nghị định này chỉ tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giải quyết các vướng mắc bất cập có tính cấp bách trong việc triển khai các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo.
Một nội dung quan trọng là sửa đổi, bổ sung Điều 14 Nghị định số 95/2014/NĐ-CP quy định về đầu tư và cơ chế tài chính cho hoạt động khoa học và công nghệ.
Dự thảo bãi bỏ quy định tại điểm c khoản 2 Điều 14, vốn bắt buộc tổ chức đề xuất nhiệm vụ theo phương thức khoán sản phẩm phải từng chủ trì ít nhất 3 nhiệm vụ trong 5 năm gần nhất.
Việc loại bỏ điều khoản này giúp các doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp khởi nghiệp có thể tiếp cận nguồn ngân sách nhà nước cho hoạt động nghiên cứu phát triển.
Bên cạnh đó, thực tiễn triển khai cơ chế hỗ trợ lãi suất vay vốn cho các dự án nghiên cứu từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ thời gian qua gặp nhiều vướng mắc do xung đột với quy trình thu nợ và quản trị rủi ro của các ngân hàng thương mại.
Dự thảo chỉnh lý khoản 3 Điều 36 Nghị định số 95/2014/NĐ-CP về cơ chế hỗ trợ lãi suất vay vốn từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ. Theo điều khoản mới, kinh phí hỗ trợ lãi suất sẽ được chuyển trực tiếp vào tài khoản chuyên dùng của doanh nghiệp mở tại ngân hàng thương mại.
Quy định mới này vừa bảo đảm dòng vốn hỗ trợ được giám sát chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, vừa không làm phát sinh thủ tục phức tạp hay xáo trộn quy trình nghiệp vụ thu nợ thông thường của các ngân hàng thương mại.
Nhờ đó, doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi để nâng cấp dây chuyền công nghệ, đổi mới quy trình sản xuất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Song song với cải cách tài chính, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhiệm vụ R&D cũng là mục tiêu trọng tâm của dự thảo.
Đồng bộ nền tảng quản lý số
Dự thảo Nghị định xác định rõ các hoạt động xét chọn, đặt hàng hay điều chỉnh hợp đồng nghiên cứu về bản chất là quy trình quản lý kế hoạch chuyên môn chứ không phải là thủ tục hành chính.
Toàn bộ các bước từ tiếp nhận đề xuất, thành lập hội đồng thẩm định, giao nộp sản phẩm đến quản lý hợp đồng sẽ được thực hiện thống nhất trên Nền tảng số quản lý KHCN&ĐMST quốc gia.
Quy định này nhằm tạo đầu mối dữ liệu thống nhất, tạo khả năng theo dõi toàn bộ vòng đời của một nhiệm vụ khoa học công nghệ, từ khâu đề xuất, xét chọn, đặt hàng, tài trợ, hỗ trợ, thực hiện, nghiệm thu, đánh giá, ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa đến đánh giá hiệu quả, chấm dứt hợp đồng.
Việc áp dụng nền tảng quản lý số đồng bộ không chỉ giúp các doanh nghiệp tiết giảm tối đa thời gian, chi phí nộp hồ sơ giấy mà còn tạo ra sự minh bạch hóa thông tin, giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm tra, tránh tình trạng trùng lặp các đề tài nghiên cứu ở các cấp khác nhau.
