Những năm qua, tỉnh Điện Biên đã ban hành nhiều Nghị quyết, chủ trương, dành nhiều sự quan tâm về phát triển văn hoá, trong đó, luôn quan tâm và ưu tiên bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Qua đó, các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc được quan tâm bảo tồn, phục hồi, phát huy giá trị, xây dựng thành các sản phẩm du lịch, góp phần quảng bá vẻ đẹp con người, mảnh đất Điện Biên.
Di sản văn hóa vật thể được Điện Biên chú trọng bảo tồn gắn với điều kiện địa lý, tự nhiên, với đời sống sinh hoạt hằng ngày của người dân. Đó là các thửa ruộng bậc thang Tủa Chùa, hệ thống mương - phai - lái - lín (hệ thống tưới tiêu nổi tiếng của dân tộc Thái và các dân tộc vùng Tây Bắc), không gian văn hóa của các bản làng nằm ở thung lũng ven núi, những mái nhà sàn cao ráo, thoáng mát được trang trí bởi khau cút…
Ruộng bậc tháng Thôn Đề Dê Hu - Sính Phình - Tủa Chùa
Tỉnh chú trọng kiểm kê và bảo tồn hệ thống di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc như các thực hành tôn giáo, tín ngưỡng, nghi lễ, phong tục, tập quán, lễ hội, trò chơi dân gian… thể hiện thế giới quan, nhân sinh quan của cư dân vùng núi rừng, biên cương. Trong đó, nhiều di sản đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, như Tết Nào pê chầu của người Mông đen (bản Nậm Pọng, xã Mường Đăng, huyện Mường Ẳng), Lễ Tủ cải (Lễ đặt tên âm - tên thứ hai cho người con trai đã trưởng thành) của người Dao quần chẹt (bản Huổi Lóng, xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa), 2 di sản được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, di sản “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam” và di sản “Nghệ thuật Xòe Thái”.
Nghệ thuật Xòe Thái tỉnh Điện Biên
Ngoài ra, Lễ hội đua thuyền đuôi én tại thị xã Mường Lay, Lễ hội Thành Bản Phủ tại huyện Điện Biên, Hội xuân gắn với hội đấu bò tại huyện Điện Biên Đông, Tết té nước của người Lào, Lễ cầu mưa của người Khơ Mú, Kin Pang Then của người Thái (Ngành Thái trắng)… đặc biệt là Lễ hội Hoa Ban đã trở thành điểm hẹn, ngày hội văn hóa lớn không của chỉ nhân dân tỉnh Điện Biên mà đã được cả nước biết tới, đón nhận, háo hức tham gia và trở thành các sản phẩm du lịch độc đáo, riêng có của tỉnh nhà.
Thông qua việc đầu tư, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống tốt, đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đã nhận thức được vai trò, ý nghĩa của văn hóa để có ý thức hơn trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của cha ông; thấy được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước để từ đó chung tay nỗ lực hơn trong phát triển kinh tế xã hội, xây dựng cuộc sống, cùng với giữ vững an ninh trật tự, an ninh chính trị và đảm bảo vững chắc chủ quyền biên giới của Tổ quốc.
