Sau nhiều năm dày công sưu tầm hiện vật và nung nấu ý tưởng, ông Nguyễn Thế Cường - Chủ tịch Tập đoàn Thạch Bàn đã xây dựng Bảo tàng Gạch ngói tại thôn Nam Lễ, xã Xương Lâm, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang.
Bảo tàng trưng bày bộ hiện vật có giá trị gồm 275 mẫu với 467 hiện vật gạch ngói các loại. Mô hình trưng bày theo các chủ đề: Hiện vật gạch ngói của Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử; gạch ngói của một số nước trên thế giới; sa bàn mô hình sản xuất gạch thủ công, gạch tuynel và một số dụng cụ sản xuất gạch thủ công xưa.
Khách tham quan Bảo tàng gạch ngói Thạch Môn Trang
Trong đó, có những mẫu vật quý hiếm như những loại gạch đặc, sưu tầm tại Thành cổ Quảng Trị, thời Nguyễn (thế kỷ XIX); mẫu gạch sưu tầm tại Nhà tù Phú Hải - Côn Đảo, thời Nguyễn (thế kỷ XIX - XX); mẫu gạch xây chữ nhật sưu tầm tại biệt thự Công tử Bạc Liêu (khoảng năm 1919); mẫu gạch Hán (thế kỷ I - III) do nhà sử học Dương Trung Quốc tặng…
Ngoài ra, Bảo tàng còn trưng bày tư liệu, hình ảnh phong phú, đa dạng về quá trình hình thành, phát triển của Tập đoàn Thạch Bàn từ năm 1959 đến nay.
Những hiện vật trưng bày tại Bảo tàng cho thấy chủ nhân rất công phu, tâm huyết sưu tầm nhiều hiện vật quý hiếm, có giá trị lịch sử văn hóa sâu sắc, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập, tham quan và hưởng thụ văn hóa của công chúng.
Theo ông Nguyễn Thế Cường, đây là bảo tàng ngoài công lập đầu tiên trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, đồng thời là bảo tàng gạch ngói đầu tiên trên cả nước. Bảo tàng đi vào hoạt động sẽ phục vụ hoạt động giao lưu, trao đổi về nghề nghiệp của cán bộ công nhân Tập đoàn Thạch Bàn.
Đồng thời, Bảo tàng kể về câu chuyện sản xuất gạch ngói của cả nước, tiến tới trở thành điểm đến nghiên cứu, trao đổi, trải nghiệm giữa đối tác sản xuất gạch ngói ở trong nước, quốc tế và phục vụ nhu cầu tham quan của các tầng lớp nhân dân, du khách.
Một số hình ảnh về bảo tàng gạch ngói đầu tiên trên cả nước:
Gạch "Đại Việt quốc quân thành chuyên"- vật liệu xây dựng kiến trúc kinh đô Hoa Lư, niên đại thế kỷ X. Hiện vật sưu tầm ở xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình
Gạch thẻ xây dựng tháp Chàm, niên đại thế kỷ XV-XVIII (thời Lê)
Gạch đá ong - chất liệu xây dựng truyền thống ở khu vực phía Tây Hà Nội
Một số hiện vật gạch ngói có niên đại thời Lê - Nguyễn, thế kỷ XVII - XIX
Công cụ làm gạch đất nung những năm 1960- 1980
Gạch có hình rồng thời Lý sản xuất theo yêu cầu đặt hàng
Một số sản phẩm gạch ngói tạo tác theo mẫu cổ, phục vụ việc trùng tu, tôn tạo di tích
Những sản phẩm gạch ngói thời hiện đại được tạo tác theo mẫu cổ
Bảo tàng phục vụ hoạt động giao lưu, trao đổi, trải nghiệm với các đối tác sản xuất gạch ngói ở trong nước, quốc tế
Tin, ảnh: Thế Vũ
