Hai năm một lần, lễ hội làng Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) mới có đám rước lớn. Lễ hội này còn duy trì, lưu giữ gần như nguyên vẹn những nghi thức mang đậm nét văn hóa độc đáo, cổ truyền của lễ hội xứ Bắc.
Lễ hội làng Thổ Hà là dịp để người dân trong làng tỏ lòng biết ơn đối với vị sư tổ Đào Trí Tiến, người có công truyền nghề gốm cho người dân trong làng từ thế kỷ XII.
Lễ rước là điểm nổi bật, đặc sắc nhất trong hội làng Thổ Hà. Ảnh: Zing
Ngày 11/2/2023 (21 tháng Giêng năm Quý Mão), người dân làng Thổ Hà lại long trọng tổ chức hội làng sau nhiều năm phải dừng vì ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.
Lễ rước là điểm nổi bật trong hội làng Thổ Hà. Hàng trăm người từ các xóm trong làng tổ chức rước kiệu ra đình, ai nấy đều ăn vận trang trọng, rực rỡ.
Tâm điểm của hội rước là ba ông Phúc - Lộc - Thọ cùng cặp Tiên đồng, Ngọc nữ do dân làng hóa trang. Dẫn đầu là đoàn múa lân, đội bát nhã đủ cả kèn, trống, nhị, thanh la tạo nên một không gian lễ hội vô cùng sôi động.
Đi sau 3 ông Phúc - Lộc - Thọ có 4 ông Tổng Cờ, Tổng Kiếm, Tổng Tiết, Tổng Chiêng, mỗi ông đại diện cho một đoàn quân. Tiếp sau đó là đoàn rước kiệu Thánh và kiệu Mẫu cùng bàn thờ ngai vị đi kèm với đội múa sinh tiền.
Lễ hội làng Thổ Hà duy trì, lưu giữ gần như nguyên vẹn những nghi thức mang đậm nét văn hóa độc đáo, cổ truyền của lễ hội xứ Bắc. Ảnh: Zing
Lễ rước chỉ đi từ các xóm đến đình làng không xa, chỉ vài trăm mét nhưng phải mất vài giờ đồng hồ do nhiều nghi lễ kèm theo.
Lễ vật dâng thánh thần trong lễ hội gồm một con bò thui được phủ kín bằng lụa đào, do bốn trai đinh trang trọng dâng tế; ngoài ra còn có rất nhiều lễ vật được các xóm, dòng họ, gia đình dâng lên thánh thần.
Khi đoàn rước đi qua các ngõ xóm, mỗi gia đình hai bên đường đều mở cửa và sửa soạn sẵn một mâm lễ vật hương hoa, trà quả, rượu thịt thật thịnh soạn để nghênh đón và rước Thánh vào nhà.
Tại đình làng, từ sáng sớm, chánh tế, thông xướng, độc chúc cùng toàn bộ các bô lão trong ban tế quần áo chỉnh tề để đón đoàn rước từ các miếu của các xóm về đình làng. Chủ tế đứng ở bậc tam cấp đón đoàn rước.
Cặp "Tiên đồng - Ngọc nữ" được lựa chọn kỹ lưỡng từ hàng trăm bé trong làng. Ảnh: Zing
Hình ảnh 3 ông Phúc, Lộc, Thọ tại lễ hội Thổ Hà 2023
Theo sau 3 vị Tam Đa là Tổng cờ, Tổng kiếm và đội chấp kích
Bê thui còn nguyên hình được rước vào đình
Khi mọi người đã yên vị, cuộc tế mới được bắt đầu với những nghi thức trang trọng nhất.
Kết thúc phần lễ, hội làng Thổ Hà chuyển sang phần hội với nhiều trò chơi dân gian như chọi gà, bơi chải, chèo thuyền bắt vịt, đấu cờ tướng…
Thế Vũ
