Mới đây tại không gian Làng văn hóa – du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào Tà Ôi vùng cao huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức tái hiện Lễ mừng lúa mới hay còn goi là Tết Ariêu Aza.
Khi lúa trên rẫy đã thu hoạch hết, tiết trời se lạnh (khoảng 6/11 đến 24/12 âm lịch hàng năm), các buôn làng của đồng bào dân tộc Tà Ôi ở huyện vùng cao A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, lại đón Tết A Za, còn gọi là Tết mừng lúa mới để cảm ơn trời đất, mong mùa màng bội thu, no ấm, mọi người luôn khỏe mạnh, con cái học hành tiến bộ. Đây là cũng là lần đầu tiên lễ hội được tái hiện.
Lễ mừng lúa mới đánh dấu thời điểm kết thúc của một năm làm việc cũ và mở ra một năm làm việc mới với những lo toan trong cuộc sống, với mong muốn mùa màng bội thu, để năm mới no ấm, mọi người luôn khỏe mạnh, con cái học hành tiến bộ .
Lễ mừng lúa mới của đồng bào Tà Ôi thường diễn ra vào tháng 12 dương lịch hàng năm.
Trong mâm cúng mừng lúa mới thường có các lễ vật: Cơm lam nướng ống, chuột rừng nướng ống, cá suối nướng ống, gà, trứng gà, lợn, bánh giã nếp, bánh a quát, rượu cần, rượu đoác…
Thông thường, người chủ trì buổi lễ là già làng cùng các trưởng họ.
Sau khi làm lễ xong, tiếng trống và những điệu múa, bài hát truyền thống vang lên, khởi đầu cho phần hội.
Aza là Tết sum họp các dòng họ, là dịp bà con tụ tập đầy đủ, ngồi uống rượu, trò chuyện xem trong năm qua làm ăn phát đạt những gì, cái gì chưa đạt để năm tới cố gắng.
Vào ngày Lễ mừng lúa mới, các chàng trai, cô gái của làng mặc những bộ trang phục đẹp nhất hòa trong điệu múa, điệu nhảy, gắn kết tình anh em, bè bạn, cầu mong một mùa lúa mới no ấm, buôn làng yên vui.
Phong tục này đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ và vẫn còn giữ bản sắc truyền thống.
Lễ mừng lúa mới là lễ hội truyền thống, Tết cổ truyền của dân tộc Tà Ôi, là một trong những nét văn hóa tốt đẹp, độc đáo cần gìn giữ, phát huy và duy trì.
